Connect with us

Agaricaceae

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Published

on

Agaricus bitorquis – Tarla Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Agaricus

Tür: Agaricus bitorquis

Agaricus bitorquis, Türkiye Mantarları Listesi – Aralık 2020 kitabında memleketimizin çok değerli hocalarınca,” Tarla Mantarı” olarak adlandırılmıştır. A. bitorquis – Tarla Mantarı, genellikle kaldırımların kenarlarında ortaya çıktığı ve hatta bazen asfalttan patladığı veya kaldırım levhaları arasındaki boşlukları itip yeryüzüne çıktığı için “Pavement Mushroom” (Kaldırım Mantarı) olarak da adlandırılır. Bu mantarın kurtlanmamışına rastlarsanız iyi yenilebilir ve çok lezzetli bir çayır mantarı türüdür.

Özel sıfat bitorquis Latince “iki yakalı” anlamına gelir ve peçenin üst ve alt kısmından ayrılmasından kaynaklanan iki halkayı ifade eder. Tür ilk olarak 1884 yılında Fransız mikolog Lucien Quélet tarafından Psalliota bitorquis (modern Agaricus yerine başka bir cins adı kullanılarak) şeklinde tanımlanmıştır.

Şapka: Şapka, kuru, pürüzsüz ve beyazdır (ancak yaşlandıkça sarımsı lekeler belirebilir). 4 ila 15 cm çapındadır. Başlangıçta dışbükey ve daha sonra düzleşen şapksının yüzeyi beyazdır. Şapka eti kalın ve beyazdır, hava ile temasında hafifçe pembeye döner. Çoğu zaman şapka yüzeyinin rengi toprakla bozulur ve bazı durumlarda bu mantarlar aslında yeraltında olgunlaşır veya kapak kenarının yalnızca küçük bir kısmı yerden görülebilir. Bu nedenlerden dolayı şapka üstü genellikle toz, toprak ve kirli olarak bulunurlar. 

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Lameller: Lameller serbest, dar ve sık aralıklıdır. Genç evrelerde beyaz veya grimsi olan lamel rengi zamanla soluk pembe ve sporlar olgunlaştığında ise kırmızımsı kahverengi olur.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Gövde-Sap: Tarla mantarı, tepeye yakın pürüzsüz ve silindirik, tabana doğru ise yine silindirik fakat hafif, köklenen veya daralan gövdeye sahiptir. Sap genellikle 4-6 cm uzunluğunda ve 2-4 cm çapındadır. Sap üzerinde bir çift halka bulundururlar, yani yüzük (halka) çifttir.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Koku: Güçlü bir mantar kokusu hakimdir.

Spor Baskısı: Spor baskısı kahverengidir. Basidiosporlar eliptik görünümlü, pürüzsüz ve 5–7 x 4–5.5 µm boyutlarındadır. Basidia 20–25 x 6.5–8.5 µm boyutlarındadır, genellikle dört sporludur, ancak sıklıkla iki sporlu olanlarına da rastlanılmıştır.   

Habitat: Saprofit (Çürükçül) bir mantar türü olan A. bitorquis, kuru toprakta, bahçelerde, parklarda, patika ve yol kenarlarında, bazen asfalt üzerinde hatta kaldırım levhaları arasındaki boşluklarda dahi büyürler. Nadir bulunan bir çayır mantarı türü olan A. bitorquis, ortaya çıktıkları yerlerde tekil olarak değil de küçük gruplar halinde çok daha sık görülürler.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis – Kaldırım taşları arsında büyümüş

Mevsim: Sezonu uzun olan bir mantardır. İlkbahardan Sonbahara kadar görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite:A. bitorquis, tipik bir “mantarsı” tada sahip, yakın akrabaları çayır mantarları gibi iyi yenilebilir bir türdür. Doğada toplanan örnekler, genellikle yeraltındaki habitatları nedeniyle kumlu olabilir. Tarla mantarları sanayi bölgeleri, fabrika yakınları, şehir merkezleri, ve işlek yol kenaraları gibi kirli alanlardan toksik ağır metalleri, özellikle kurşunu biyolojik olarak bünyesinde toplayıp biriktirebildiğinden, toplama alanının uygunluğunun dikkate alınmasına ayrıca özen gösterilmelidir. Çok çabuk kurtlanan, kurtçukların favorisi diyebileceğimiz bir mantardır. Bu sebeple pişirilmeden önce mantar sahipli mi değil mi iyice incelenmelidir:)

Ek bilgiler: Agaricus bernardii ile benzerlik gösterir, ancak A. bernardii tuzlu kokusu ve kesildiğinde etinin kızarması ile A.bitorquis-Tarla Mantarından ayırt edilebilir. Ayrıca, Agaricus campestris ile de görünüş olarak biraz benzerler, ancak A.campestris türünün tek bir halkaya sahip olması onun için önemli bir ayıraçtır.
İlk olarak 1968’de ticari olarak yetiştirilen. A. bitorquis- Standart button (düğme) mantarı, Agaricus bisporus’a alternatif arayan mantar yetiştiricilerinin ilgisini çekmiştir. Çeşitli büyüme özelliklerine sahip bir tür olarak ön plana çıkmıştır. Örneğin, A. bitorquis çeşitli viral hastalıklara karşı daha dirençlidir, daha yüksek sıcaklıklarda ve Karbondioksit (CO2) konsantrasyonlarında büyüyebilir ve morarmaya karşı daha dirençlidirler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis2 saat ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »