Connect with us

Agaricaceae

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Published

on

Agaricus bitorquis – Tarla Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Agaricus

Tür: Agaricus bitorquis

Agaricus bitorquis, Türkiye Mantarları Listesi – Aralık 2020 kitabında memleketimizin çok değerli hocalarınca,” Tarla Mantarı” olarak adlandırılmıştır. A. bitorquis – Tarla Mantarı, genellikle kaldırımların kenarlarında ortaya çıktığı ve hatta bazen asfalttan patladığı veya kaldırım levhaları arasındaki boşlukları itip yeryüzüne çıktığı için “Pavement Mushroom” (Kaldırım Mantarı) olarak da adlandırılır. Bu mantarın kurtlanmamışına rastlarsanız iyi yenilebilir ve çok lezzetli bir çayır mantarı türüdür.

Özel sıfat bitorquis Latince “iki yakalı” anlamına gelir ve peçenin üst ve alt kısmından ayrılmasından kaynaklanan iki halkayı ifade eder. Tür ilk olarak 1884 yılında Fransız mikolog Lucien Quélet tarafından Psalliota bitorquis (modern Agaricus yerine başka bir cins adı kullanılarak) şeklinde tanımlanmıştır.

Şapka: Şapka, kuru, pürüzsüz ve beyazdır (ancak yaşlandıkça sarımsı lekeler belirebilir). 4 ila 15 cm çapındadır. Başlangıçta dışbükey ve daha sonra düzleşen şapksının yüzeyi beyazdır. Şapka eti kalın ve beyazdır, hava ile temasında hafifçe pembeye döner. Çoğu zaman şapka yüzeyinin rengi toprakla bozulur ve bazı durumlarda bu mantarlar aslında yeraltında olgunlaşır veya kapak kenarının yalnızca küçük bir kısmı yerden görülebilir. Bu nedenlerden dolayı şapka üstü genellikle toz, toprak ve kirli olarak bulunurlar. 

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Lameller: Lameller serbest, dar ve sık aralıklıdır. Genç evrelerde beyaz veya grimsi olan lamel rengi zamanla soluk pembe ve sporlar olgunlaştığında ise kırmızımsı kahverengi olur.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Gövde-Sap: Tarla mantarı, tepeye yakın pürüzsüz ve silindirik, tabana doğru ise yine silindirik fakat hafif, köklenen veya daralan gövdeye sahiptir. Sap genellikle 4-6 cm uzunluğunda ve 2-4 cm çapındadır. Sap üzerinde bir çift halka bulundururlar, yani yüzük (halka) çifttir.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis

Koku: Güçlü bir mantar kokusu hakimdir.

Spor Baskısı: Spor baskısı kahverengidir. Basidiosporlar eliptik görünümlü, pürüzsüz ve 5–7 x 4–5.5 µm boyutlarındadır. Basidia 20–25 x 6.5–8.5 µm boyutlarındadır, genellikle dört sporludur, ancak sıklıkla iki sporlu olanlarına da rastlanılmıştır.   

Habitat: Saprofit (Çürükçül) bir mantar türü olan A. bitorquis, kuru toprakta, bahçelerde, parklarda, patika ve yol kenarlarında, bazen asfalt üzerinde hatta kaldırım levhaları arasındaki boşluklarda dahi büyürler. Nadir bulunan bir çayır mantarı türü olan A. bitorquis, ortaya çıktıkları yerlerde tekil olarak değil de küçük gruplar halinde çok daha sık görülürler.

Agaricus bitorquis
Agaricus bitorquis – Kaldırım taşları arsında büyümüş

Mevsim: Sezonu uzun olan bir mantardır. İlkbahardan Sonbahara kadar görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite:A. bitorquis, tipik bir “mantarsı” tada sahip, yakın akrabaları çayır mantarları gibi iyi yenilebilir bir türdür. Doğada toplanan örnekler, genellikle yeraltındaki habitatları nedeniyle kumlu olabilir. Tarla mantarları sanayi bölgeleri, fabrika yakınları, şehir merkezleri, ve işlek yol kenaraları gibi kirli alanlardan toksik ağır metalleri, özellikle kurşunu biyolojik olarak bünyesinde toplayıp biriktirebildiğinden, toplama alanının uygunluğunun dikkate alınmasına ayrıca özen gösterilmelidir. Çok çabuk kurtlanan, kurtçukların favorisi diyebileceğimiz bir mantardır. Bu sebeple pişirilmeden önce mantar sahipli mi değil mi iyice incelenmelidir:)

Ek bilgiler: Agaricus bernardii ile benzerlik gösterir, ancak A. bernardii tuzlu kokusu ve kesildiğinde etinin kızarması ile A.bitorquis-Tarla Mantarından ayırt edilebilir. Ayrıca, Agaricus campestris ile de görünüş olarak biraz benzerler, ancak A.campestris türünün tek bir halkaya sahip olması onun için önemli bir ayıraçtır.
İlk olarak 1968’de ticari olarak yetiştirilen. A. bitorquis- Standart button (düğme) mantarı, Agaricus bisporus’a alternatif arayan mantar yetiştiricilerinin ilgisini çekmiştir. Çeşitli büyüme özelliklerine sahip bir tür olarak ön plana çıkmıştır. Örneğin, A. bitorquis çeşitli viral hastalıklara karşı daha dirençlidir, daha yüksek sıcaklıklarda ve Karbondioksit (CO2) konsantrasyonlarında büyüyebilir ve morarmaya karşı daha dirençlidirler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)