Connect with us

Agaricaceae

Çayır Mantarı (Agaricus campestris)

Published

on

Agaricus campestris – Çayır Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Agaricus

Tür: Agaricus campestris

Türkiye’de tüm marketlerde ve pazarlarda satılan Kültür Mantarı (Agaricus Bisporus) ile çok yakın akraba olan iyi yenilebilir bir türdür. Agaricus bisporus’un aksine çabuk olgunlaşması ve raf ömrünün kısalığı nedeniyle ticari olarak kültüre alınması tercih edilmemiştir. İngilizce’de ” Field Mushroom ” olarak adlandırılan Agaricus campestris, Türkiye’de yöresel olarak, Çayır mantarı, Çimen mantarı, İçi kızıl mantarı, Evlek mantarı, Kızılca, Evelek gibi isimlerle anılmaktadır. Bizde Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu mantarı ” Çayır Mantarı ” olarak detaylı inceleyeceğiz;

Şapka: 4-12 cm arasında boyutlara sahiptir. Nadiren de olsa daha fazla büyüyen türlere rastlanabilir. Şapka üzeri genç evrede saf beyaz tonlarda iken yaşla beraber kremsi beyaz, hatta kahverengimsi tonlara gelebilir. Bazı durumlarda bu kahverengi tonların pulcuklar oluşturduğuda gözlemlenmiştir. Şapka eti rengi beyazdır. Kesildiğinde veya berelendiğinde sararmaz.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Lameller: Başlangıçta lamellerin üzerinin ince bir doku tabakasıyla kaplı olduğu gözlemlenebilir. Bu tabaka yaşla beraber yırtılarak sap kısmında kalır. Açık pembe tonlarda iken erginleştikçe, koyu pembe, kızıl ve son evrede kahverengi tonlarında görülür. Çok fazla yaşlanmış veya nem altında kalmış türlerde ise siyah tonlarla karşılaşılabilir. Lameller dayanıklılık açısından sağlam olmamakla beraber kurtçukların istilasına çok yatkındır. Lamelleri sıralı ve sık aralıklıdır.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Gövde-Sap: 3-10 cm boyunda ve 1-2.5 cm çapında, lamellerle birleşme noktasında saf beyaz aşağıya indikçe kirli tonlarda görülebilir. Yaşla beraber lamelleri örten ince doku sap üzerinde eteksi yapıda sallanır. Bu dayanıklı olmayan doku daha yaşlı örneklerde dökülebilir. Sap eti beyaz olup, şapka etine göre daha sert yapıdadır. Kesildiğinde veya berelendiğinde sararmaz.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Koku: Ayırt edici bir kokusu yoktur. Kültür mantarlarına benzer bir kokuya sahiptir.

Spor Baskısı:  Sporlar oval ve spor baskısı açık kahverengidir.                       

Habitat: Çeşitli habitatlarda görülmesine rağmen, daha fazla çimenlik, çayırlık alanlarda görülür. Nadiren de olsa iğne yapraklı ormanlarda, şehir içlerindeki park ve bahçelerde dahi karşılaşılabilir. Mantarın, zararlı maddeler ile olası kontaminasyonu (Duman, hava gazı, otomobil dumanı, toprakta ki zararlı maddeler, tarım ilacı) nedeniyle, çam ormanlarında ve şehir içi park ve bahçelerde görülenlerin tüketilmesini Mantarlı Yaşam ailesi olarak tavsiye etmiyoruz.

Mevsim: Eylül-Kasım.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Lezzetli ve yenilebilir bir türdür. Kültür mantarına göre daha fazla su salar ve bu su gerçekten lezzetlidir. Yukarıda da bahsettiğimz gibi çabuk olgunlaşması ve raf ömrünün kısalığı nedeniyle ticari olarak kültüre alınması tercih edilmemiştir.

Benzer Türler: Amatör toplayıcılar tarafından, Zehirli Agaricus xanthodermus (Sararan Çayır Mantarı) ile sıkça karışıtırılmaktadır. Zehirli çayır mantarında şapkayı veya sapı, elinizle yada bıçak yardımıyla çizdiğinizde sararmalar ile karşılacaksınız. Bu da mantarın zehirli olup olmadığıyla ilgili sizler için iyi bir referanstır. Bu konu hakkında aşağıda hazırladığımız bröşürü detaylı inceleyeniz.

Çayır Mantarları
Çayır Mantarları Bröşürü

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Galerideki fotoğrafların bazıları Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitesinden alınmıştır. Emeği geçen herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina2 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)