Connect with us

Agaricaceae

Çayır Mantarı (Agaricus campestris)

Published

on

Agaricus campestris – Çayır Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Agaricus

Tür: Agaricus campestris

Türkiye’de tüm marketlerde ve pazarlarda satılan Kültür Mantarı (Agaricus Bisporus) ile çok yakın akraba olan iyi yenilebilir bir türdür. Agaricus bisporus’un aksine çabuk olgunlaşması ve raf ömrünün kısalığı nedeniyle ticari olarak kültüre alınması tercih edilmemiştir. İngilizce’de ” Field Mushroom ” olarak adlandırılan Agaricus campestris, Türkiye’de yöresel olarak, Çayır mantarı, Çimen mantarı, İçi kızıl mantarı, Evlek mantarı, Kızılca, Evelek gibi isimlerle anılmaktadır. Bizde Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu mantarı ” Çayır Mantarı ” olarak detaylı inceleyeceğiz;

Şapka: 4-12 cm arasında boyutlara sahiptir. Nadiren de olsa daha fazla büyüyen türlere rastlanabilir. Şapka üzeri genç evrede saf beyaz tonlarda iken yaşla beraber kremsi beyaz, hatta kahverengimsi tonlara gelebilir. Bazı durumlarda bu kahverengi tonların pulcuklar oluşturduğuda gözlemlenmiştir. Şapka eti rengi beyazdır. Kesildiğinde veya berelendiğinde sararmaz.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Lameller: Başlangıçta lamellerin üzerinin ince bir doku tabakasıyla kaplı olduğu gözlemlenebilir. Bu tabaka yaşla beraber yırtılarak sap kısmında kalır. Açık pembe tonlarda iken erginleştikçe, koyu pembe, kızıl ve son evrede kahverengi tonlarında görülür. Çok fazla yaşlanmış veya nem altında kalmış türlerde ise siyah tonlarla karşılaşılabilir. Lameller dayanıklılık açısından sağlam olmamakla beraber kurtçukların istilasına çok yatkındır. Lamelleri sıralı ve sık aralıklıdır.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Gövde-Sap: 3-10 cm boyunda ve 1-2.5 cm çapında, lamellerle birleşme noktasında saf beyaz aşağıya indikçe kirli tonlarda görülebilir. Yaşla beraber lamelleri örten ince doku sap üzerinde eteksi yapıda sallanır. Bu dayanıklı olmayan doku daha yaşlı örneklerde dökülebilir. Sap eti beyaz olup, şapka etine göre daha sert yapıdadır. Kesildiğinde veya berelendiğinde sararmaz.

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Koku: Ayırt edici bir kokusu yoktur. Kültür mantarlarına benzer bir kokuya sahiptir.

Spor Baskısı:  Sporlar oval ve spor baskısı açık kahverengidir.                       

Habitat: Çeşitli habitatlarda görülmesine rağmen, daha fazla çimenlik, çayırlık alanlarda görülür. Nadiren de olsa iğne yapraklı ormanlarda, şehir içlerindeki park ve bahçelerde dahi karşılaşılabilir. Mantarın, zararlı maddeler ile olası kontaminasyonu (Duman, hava gazı, otomobil dumanı, toprakta ki zararlı maddeler, tarım ilacı) nedeniyle, çam ormanlarında ve şehir içi park ve bahçelerde görülenlerin tüketilmesini Mantarlı Yaşam ailesi olarak tavsiye etmiyoruz.

Mevsim: Eylül-Kasım.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Lezzetli ve yenilebilir bir türdür. Kültür mantarına göre daha fazla su salar ve bu su gerçekten lezzetlidir. Yukarıda da bahsettiğimz gibi çabuk olgunlaşması ve raf ömrünün kısalığı nedeniyle ticari olarak kültüre alınması tercih edilmemiştir.

Benzer Türler: Amatör toplayıcılar tarafından, Zehirli Agaricus xanthodermus (Sararan Çayır Mantarı) ile sıkça karışıtırılmaktadır. Zehirli çayır mantarında şapkayı veya sapı, elinizle yada bıçak yardımıyla çizdiğinizde sararmalar ile karşılacaksınız. Bu da mantarın zehirli olup olmadığıyla ilgili sizler için iyi bir referanstır. Bu konu hakkında aşağıda hazırladığımız bröşürü detaylı inceleyeniz.

Çayır Mantarları
Çayır Mantarları Bröşürü

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Agaricus campestris
Agaricus campestris

Galerideki fotoğrafların bazıları Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitesinden alınmıştır. Emeği geçen herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae23 dakika ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae2 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae4 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae6 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)