Connect with us

Agrocybe praecox

Bahar meteliği mantarı (Agrocybe praecox)

Published

on

Agrocybe praecox – Bahar meteliği


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Agrocybe

Tür: Agrocybe praecox

Agrocybe praecox (Spring Fieldcap mushroom), yılın başında ormanda, bahçelerde ve tarlalarda görülen kahverengi sporlu bir mantar türüdür. Modern taksonomik analize göre, genellikle Agrocybe praecox kompleksi olarak adlandırılan yakından benzer türlerden oluşan bir kümeden sadece biridir. Avrupa, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika’da bulunur. Çayırda ayrılması çok zor olan karmaşık bir mantar grubundan biridir. Bazı alan rehberlerince bu mantar, Bolbitiaceae familyasında kayıtlıdır.

Latince olan ”praecox ” (‘erken’) sıfatı “erken gelişmiş” kelimesiyle ilişkilidir ve bu türün genellikle yılın başlarında ortaya çıktığı gerçeğine atıfta bulunur (Spesifik sıfat praecox , ‘erken gelişen veya ortaya çıkan’ anlamına gelen Latince bir kelimedir).

Tür ilk 1800 yılında Christiaan Hendrik Persoon tarafından Agaricus praecox olarak tanımlanmış, 1889 yılında ise İsviçreli mikolog Victor Fayod tarafından Agrocybe cinsine taşınmıştır.

Agrocybe praecox’un eşanlamlıları arasında Agaricus praecox, Agaricus togularis, Agaricus gibberosus, Pholiota praecox , Pholiota togularis sensu, Agrocybe gibberosa  ve Togaria praecox  WG Sm bulunur.

Timothy Flynn ve OK Miller tarafından 1990 yılında yapılan bir araştırma, A. praecox’un yüzeysel özellikler kullanılarak ayırt edilemeyen ancak habitatları ve konumları ile ayrılabilen dört türden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu öneri kabul edilirse, A. molesta ve henüz özel adları olmayan ancak “Flynn & Miller Türleri I–III” olarak adlandırılan üç türden oluşur. Üç geçici tür, A. acericola , A. elatella , A. praecox ve A. sphaleromorpha’nın eski adlarına karşılık gelir. Geleneksel sisteme göre, türler arasında seçim yapmak için çeşitli ayrıntılı morfolojik özellikler kullanılabilir, ancak bireyler arasındaki çeşitlilik o kadar fazladır ki bu şekilde tutarlı bir tanımlama elde etmek zordur.

Şapka: Bahar meteliği mantarının şapkası 2 ila 9 cm çapında, ilk başta dışbükey veya çan şeklinde, geniş ölçüde dışbükey, geniş ölçüde çan şeklinde veya neredeyse düz hale gelir. Tüysüz, başta sarı-kahverengi, ten rengi, soluk ten rengi, bal sarımsı veya neredeyse beyaza dönüşen, astarsız, bazen beyazımsı peçe parçaları ile bezenmiştir.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Lameller: Adnate veya neredeyse serbest eklenmiş lameller sporlar olgunlaştıkça ilk başta kirli kahverengiye dönüşen soluk devetüyüdür. İlk başta beyaz kısmi bir peçe ile örtülüdür.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Gövde-Sap: Soluk sap 5 ila 15 mm çapında ve 4 ila 7 cm boyundadır ve gövdede kırılgan bir yüzük barındırır (Yüzük ileri evrede bazen kaybolur). Genellikle tabanda misel iplikleri bulunur. Gençken neredeyse beyazdır, olgunlaştıkça kahverengi hale gelir.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Koku: Hafif unsu kokusu, ceviz benzeri ama oldukça acı bir tadı vardır.

Spor Baskısı: Sporlar 8-12 x 5.5-7 µm boyutlarında, pürüzsüz, eliptik ve mikrop gözeneklimiz. Spor baskı kahverengidir.          

Habitat: Ormanlık alanların kenarlarında ve talaş yollarının yanında, çürüyen samanların üzerinde, çimenlerde veya ahşap döküntülerde dağınık ya da sürü halindedir.

Türkiye’de resmi kaydı olan bölgeler: Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Ege Bölgesi, Konya ve Orta Kızılırmak Bölümleri, Yukarı Fırat ve Yukarı Murat-Van Bölümleri, Akdeniz Bölgesi ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi.

Mevsim: Genellikle Mayıs-Ağustos arası sezonudur ama Eylül’e kadar da görülebilirler.

Yenilebilirlik ve Toksisite:  Spring Fieldcap mushroom iyi pişirildiğinde yenilebilir olarak kabul edilse de, acılığı ve düşük mutfak notu nedeniyle tercih edilmez. Ayrıca pek çok saha rehberi, çok ciddi derecede zehirli türler ile karışabileceğinden, bu mantardan uzak durulmasını önerir. Mantarlı Yaşam ailesi olarak biz de, yemek için bu türü toplamanızı önermiyoruz.

Ek bilgiler: Cyclocybe cylindracea ile karıştırılır. Kavak-Söğüt mantarı ismi ile bilinen bu tür kütüklerde yetişir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina14 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)