Connect with us

Agrocybe praecox

Bahar meteliği mantarı (Agrocybe praecox)

Published

on

Agrocybe praecox – Bahar meteliği


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Agrocybe

Tür: Agrocybe praecox

Agrocybe praecox (Spring Fieldcap mushroom), yılın başında ormanda, bahçelerde ve tarlalarda görülen kahverengi sporlu bir mantar türüdür. Modern taksonomik analize göre, genellikle Agrocybe praecox kompleksi olarak adlandırılan yakından benzer türlerden oluşan bir kümeden sadece biridir. Avrupa, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika’da bulunur. Çayırda ayrılması çok zor olan karmaşık bir mantar grubundan biridir. Bazı alan rehberlerince bu mantar, Bolbitiaceae familyasında kayıtlıdır.

Latince olan ”praecox ” (‘erken’) sıfatı “erken gelişmiş” kelimesiyle ilişkilidir ve bu türün genellikle yılın başlarında ortaya çıktığı gerçeğine atıfta bulunur (Spesifik sıfat praecox , ‘erken gelişen veya ortaya çıkan’ anlamına gelen Latince bir kelimedir).

Tür ilk 1800 yılında Christiaan Hendrik Persoon tarafından Agaricus praecox olarak tanımlanmış, 1889 yılında ise İsviçreli mikolog Victor Fayod tarafından Agrocybe cinsine taşınmıştır.

Agrocybe praecox’un eşanlamlıları arasında Agaricus praecox, Agaricus togularis, Agaricus gibberosus, Pholiota praecox , Pholiota togularis sensu, Agrocybe gibberosa  ve Togaria praecox  WG Sm bulunur.

Timothy Flynn ve OK Miller tarafından 1990 yılında yapılan bir araştırma, A. praecox’un yüzeysel özellikler kullanılarak ayırt edilemeyen ancak habitatları ve konumları ile ayrılabilen dört türden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu öneri kabul edilirse, A. molesta ve henüz özel adları olmayan ancak “Flynn & Miller Türleri I–III” olarak adlandırılan üç türden oluşur. Üç geçici tür, A. acericola , A. elatella , A. praecox ve A. sphaleromorpha’nın eski adlarına karşılık gelir. Geleneksel sisteme göre, türler arasında seçim yapmak için çeşitli ayrıntılı morfolojik özellikler kullanılabilir, ancak bireyler arasındaki çeşitlilik o kadar fazladır ki bu şekilde tutarlı bir tanımlama elde etmek zordur.

Şapka: Bahar meteliği mantarının şapkası 2 ila 9 cm çapında, ilk başta dışbükey veya çan şeklinde, geniş ölçüde dışbükey, geniş ölçüde çan şeklinde veya neredeyse düz hale gelir. Tüysüz, başta sarı-kahverengi, ten rengi, soluk ten rengi, bal sarımsı veya neredeyse beyaza dönüşen, astarsız, bazen beyazımsı peçe parçaları ile bezenmiştir.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Lameller: Adnate veya neredeyse serbest eklenmiş lameller sporlar olgunlaştıkça ilk başta kirli kahverengiye dönüşen soluk devetüyüdür. İlk başta beyaz kısmi bir peçe ile örtülüdür.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Gövde-Sap: Soluk sap 5 ila 15 mm çapında ve 4 ila 7 cm boyundadır ve gövdede kırılgan bir yüzük barındırır (Yüzük ileri evrede bazen kaybolur). Genellikle tabanda misel iplikleri bulunur. Gençken neredeyse beyazdır, olgunlaştıkça kahverengi hale gelir.

Agrocybe praecox
Agrocybe praecox

Koku: Hafif unsu kokusu, ceviz benzeri ama oldukça acı bir tadı vardır.

Spor Baskısı: Sporlar 8-12 x 5.5-7 µm boyutlarında, pürüzsüz, eliptik ve mikrop gözeneklimiz. Spor baskı kahverengidir.          

Habitat: Ormanlık alanların kenarlarında ve talaş yollarının yanında, çürüyen samanların üzerinde, çimenlerde veya ahşap döküntülerde dağınık ya da sürü halindedir.

Türkiye’de resmi kaydı olan bölgeler: Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Ege Bölgesi, Konya ve Orta Kızılırmak Bölümleri, Yukarı Fırat ve Yukarı Murat-Van Bölümleri, Akdeniz Bölgesi ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi.

Mevsim: Genellikle Mayıs-Ağustos arası sezonudur ama Eylül’e kadar da görülebilirler.

Yenilebilirlik ve Toksisite:  Spring Fieldcap mushroom iyi pişirildiğinde yenilebilir olarak kabul edilse de, acılığı ve düşük mutfak notu nedeniyle tercih edilmez. Ayrıca pek çok saha rehberi, çok ciddi derecede zehirli türler ile karışabileceğinden, bu mantardan uzak durulmasını önerir. Mantarlı Yaşam ailesi olarak biz de, yemek için bu türü toplamanızı önermiyoruz.

Ek bilgiler: Cyclocybe cylindracea ile karıştırılır. Kavak-Söğüt mantarı ismi ile bilinen bu tür kütüklerde yetişir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae1 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae7 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)