Connect with us

Amanita

Keseli Peri Mantarı (Amanita alseides)

Published

on

Amanita alseides – Keseli Peri Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Amanitaceae

Cins: Amanita

Tür: Amanita alseides

Amanita alseides, ilk kez 2020 (ilk makale 2017 – Hanss ve Moreau) yılında Jean-Michel Hanss tarafından Fransa’dan dünyaya tanıtılan bir Amanita türüdür.

Tür “alseides” adını bir Yunan orman perisinden almıştır. Bizde bunu göz önünde bulundurarak, bu mantara Türkçe “Keseli Peri Mantarı” ismini uygun gördük. 2020’de tanımlanan bu Amanita türü, morfolojik olarak (özellikle renk) çok farklılıklar göstermektedir, ancak başlarda beyaz olan şapka yüzeyi renginin sonradan grileşmesi tür iyi bir ayırt edici özelliktir.

Makalenin yazılmasında desteklerini (gerek bilgi, gerekse foto temini ve de Türkçe isim belirlemedeki yardımları) bizlerden esirgemeyen Doç Dr Fuat Bozok hocamıza ve Bulgar Mikolog Boris Assyov’a çok teşekkür ederiz.

Şapka: A. alseides – Keseli Peri Mantarı şapkası, hemisferik yani yarım küre görünümlü olup, başlangıçta dışbükey, sonra yaşla birlikte düz dışbükeydir. Şapka çapı 3-5 cm ancak bazen 7 cm’ye kadar olabilmektedir. Şapka üzerinde çok belirgin olmayan bir umbosu bulunur. Şapka uçlarında uzun ve aralıklı çizgiler (yivli kenarlar) bulunmaktadır. Şapka rengi çok değişkenlik gösterebilmekte ve gri rengin farklı tonlarında (açık gri, gri, kurşuni gri vb)hatta kahverengimsi renklerde olabilmektedir. Şapka üzeri pürüzsüz olmayıp, akrabası diğer bazı Amanita türleri (Yalnız Kese Mantarı – Amanita ceciliae) gibi azda olsa peçe kalıntıları bulundurmaktadır.

Amanita alseides

Lameller: Lamellerinin boyutu oldukça kısadır, alt kısım genellikle gövdeye yakındır ve üst kısım loblarla hafifçe genişletilmiştir. Lamellerin rengi beyazdır, ancak yaşlandıkça üstte griye döner. Bazen hafif kahverengimsi de olabilir.

Amanita alseides


Gövde-Sap: Gövde silindirik, hafifçe aşağı doğru genişleme eğiliminde, pürüzsüz, 5-10 cm boyunda ve 5-7 mm kalınlığındadır. Sapı beyaz olup, dokunulduğunda griye döner. Sap üzerinde bir yüzüğü yoktur. Ancak, tabanda bir kesesinin yani volvasının olması, onun bir Amanita olduğunun en belirgin bir işaretidir.

Amanita alseides

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar küresel veya armut görünümlü olup, 9-12 x 8-11 µm boyutlarımdadır. Basidia yani sporları muhafaza eden keseler 4 sporludur.      

Habitat: Tür, hem geniş yapraklı hem de iğne yapraklı (kozalaklı) ağaçlarla ilişkilidir. İlk olarak Fransa ve İtalya dan bildirilmiştir. Daha sonra Güney Bulgaristan ve Yunanistan’da da bulunduğuna dair resmi kayıtlar gelmiştir. Son yıllarda Büyük Britanya ve Türkiye’den de varlığına dair resmi olmayan bildirimler olmuştur.

Mevsim: Yaz- Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Her ne kadar bazı kaynaklarda “Yenilebilir” olarak bildirilmiş olsa da yeni keşfedilmiş bir Amanita türü olduğu için yenilebilirliği konusunda şimdilik net bir yorum yapmak istemiyoruz. Yenilebilirlik bilinmiyor diyebiliriz. Ayrıca, Amanitaceae ailesi içinde, ölümcül zehirli ve zehirli birçok türün bulunduğu da unutulmamalıdır.

Ek bilgiler: Keseli Peri Mantarı yani A. alseides türü, ilk olarak Fransa ve İtalya’dan toplanan örneklere dayanılarak Jean-Michel Hanss tarafından tanımlanmıştır (Hanss & Moreau 2020). Bu tanımlamadan kısa bir zaman sonra, Amanita cinsinin Bulgaristan ve Türkiye’deki çeşitliliğine odaklanan bir proje başlatan Türk ve Bulgar Mikolog ve akademisyenler (Mikolog Boris Assyov, Doç Dr Fuat Bozok, Mahmut Yarar, Monica Slavova, Prof Dr Hatıra Taşkın), toplanan örneklerin değerlendirilmesi sonucunda bu türe ait Balkan koleksiyonlarını ortaya çıkardılar. İncelenen örneklerden bazıları kayda değer renk varyasyonu gösterdiğinden, bu o zamana kadar hakkında çok az şey bilinen türün, morfolojik değişkenliği ve oluşum kapsamı hakkında daha fazla veri ekleme fırsatını yakalamış oldular. Bu bilimsel makalenin tamamına ulaşmak için lütfen tıklayınız.

A.alseides türüne benzer türler türün yakın akrabası olan Amanitaceae familyasına mensup türlerdir. Bunlar arasında hem yüzüklü hem yüzüksüz Amanita türleri mevcuttur; Örnek olarak, Yeryaran Mantarı-Amanita argentea, Meşe Mantarı – Amanita vaginata, Amanita excelsa, Amanita huijsmanii ve Amanita albogrisescens türleri sıralanabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Mantar Türleri5 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita1 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar2 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri5 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita1 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)