Connect with us

Agaricaceae

Boylubaş Mantarı (Battarrea phalloides)

Published

on

Battarrea phalloides – Boylubaş Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Battarrea

Tür: Battarrea phalloides

Battarrea phalloides, dünya mantar literatürlerinde scaley-stalked puffballsandy stiltball, ve desert stalked puffball gibi isimlerle tanınan Agaricaceae familyasından bir mantardır. Türkiye Mantarları Listesindeki ismi ise çok uzun sapıyla uyumlu “Boylubaş” mantarıdır. Kıbrıs’ta, yerel olarak “eşek mantarı” olarak bilinir. Türkiye’de Güney Marmara Bölgesinde resmi kaydı yapılmış bir türdür.


İlk olarak 1785 yılında İskoç botanikçi James J Dickson (1738 – 1822) tarafından Lycoperdon phalloides olarak tanımlanmış, daha sonraları 1801 yılında, Christiaan Hendrik Persoon tarafından Battarrea cinsine aktarılmıştır. Özel sıfat phalloides fallus (Erkeklik organı) benzeri anlamına gelirken, Battarrea genel adı İtalyan mikolog Giovanni Antonio Battara’ya (1714 – 1789) ithaf edilmiştir.

B.phalloides’in eşanlamlıları arasında Phallus campanulatus, Ithyphallus campanulatus ve Lycoperdon phalloides bulunur.

Şapka: Koniden yarım küreye kadar olan şapkası, başlangıçta “universal veil” dediğimiz ince açık renk (beyazımsı) bir örtü ile şapka üst kısmı tamamen örtülür. Bu örtünün hemen altında gövdeye bağlı bir spor kesesi bulunur. Üniversal örtünün kurumuş üst kısmı uçup gittiğinde, sporlu tabakanın paslı-kahverengi üst yüzeyi rüzgara ve yağmura açılır ve bu şekilde sporlar etrafa dağılır. Şapka çapı 1 ila 4 cm arasında değişmektedir.

Battarrea phalloides
Battarrea phalloides

Etinin rengi beyazdır. Mantar kesildiğinde veya berelendiğinde renk değiştirmez.

Battarrea phalloides
Battarrea phalloides

Gövde-Sap: 7-40 cm uzunluğunda ve 2 cm kalınlığında bir sap mevcuttur. Sap çok sert, içi boş, beyazımsı ila kahverengi tonlarda olabilmektedir. Çıkıntılı veya kıllı, yırtık-pullu halleri olabilen sap genellikle birkaç santimetre yer altında devam eder 8 kök salar gibi). Genellikle toprak altında olduğu için pek kendini göstermeyen beyazımsı, grimsi bir volvası mevcuttur. Yandaki fotoda bu durumu çok net görmek mümkündür.

Battarrea phalloides
Battarrea phalloides

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor rengi kahverengi ila pas kahverengisidir. Sporlar 4,5–8 µm boyutlarında ve küreseldir.

Habitat: 40 cm boya (Meksika’da 70 cm boyda olanı da bulunmuştur) kadar büyüyebilen bu tuhaf görünümlü ve uzun bacaklı mantar, Avrupa, Asya (özellikle Çin), Afrika, Avustralya ve hem Kuzey Amerika hem de Güney Amerika’da bulunur. Avrupa’da bulunan Boylubaş mantarlarının, Kuzey Amerika’da bulunan ve tanımlanan B. phalloides ile aynı tür olup olmadığı konusunda anlaşmazlık vardır ve bazı kaynaklar Avrupa’daki türleri Battarrea stevenii olarak yazarlar. Saprofit yani Çürükçül bir mantardır. Dünyanın hemen her yerinde dağılımı olan türü, kuru ve kumlu habitatlarda bulmak mümkündür. Mantar, hızlı büyüyen yaprak dökmeyen ağaç Schinus molle’nin yanı sıra kıyı kumlarında Lycium brevipes, Solanum hindsianum, Salicornia subterminalis, Atriplex linearis, Quercus agrifolia ve Opuntia türleri ile ilişkilendirilmiştir.

Mevsim: İlkbahar ve yaz başı (ancak aylarca devam eder) veya sonbaharda veya sıcak iklimlerde kış boyunca görmek te mümkündür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Genel olarak yenilmeyen bir mantar olarak bilinir. Kıbrısta mantarın olgunlaşmadan evvelki yumurta formunun yenildiği söylenmektedir.

Ek bilgiler: Meksika’da 70 cm boyda olan örneklerine rastlandığı bildirilmiştir. İngiltere ve Macaristan gibi bazı ülkelerde bu tür, kırmızı listeye eklenmiş ve koruma altına alınmış türler arasına girmiştir. Tanımlanması çok kolay olan mantarlardandır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri16 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita1 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri5 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)