Connect with us

Boletaceae

Süslübolet Mantarı (Butyriboletus regius)

Published

on

Butyriboletus regiusSüslübolet


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Butyriboletus

Tür: Butyriboletus regius

Butyriboletus regius eski adıyla Boletus regius, dünya mantar literatürlerinde genellikle royal bolete (kraliyet boleti) veya red-capped butter bolete (kırmızı şapkalı tereyağlı bolet) olarak bilinir. Çin ve Avrupa’da bulunan Butyriboletus cinsinin bir basidiomycete mantarıdır. Boletus regius pembe bir şapkaya, sarı ete ve gövdede ağsı bir desene sahiptir. Süslübolet mantarının Avrupa ve Kaliforniya olmak üzere 2 versiyonu bulunur. Avrupa versiyonu, havaya maruz kaldığında renk değiştirmez. Kaliforniya versiyonu ise renk değiştirir (kesildiğinde, berelendiğinde maviye döner). Lakin hem Avrupa, hem de Kaliforniya türleri zehirli değildir, tüketilebilir.

Tür ilk olarak 1832’de Julius Vincenz von Krombholz tarafından tanımlanmış ve resmedilmiştir.

Butyriboletus regius daha önce Boletus cinsinin Appendiculati bölümünün bir üyesi olarak sınıflandırılmıştı. Moleküler analiz, Boletus apendiculatus da dahil olmak üzere bu ve ilgili “tereyağlı bolete” türlerinin, filogenetik olarak Boletus’tan farklı olduğunu ve onları içermek için yeni Butyriboletus cinsinin yaratıldığını gösterdi.

Boletus jenerik adı ‘kil parçası’ anlamına gelen Yunanca bolos’tan gelirken, yeni cinsin butyri öneki ‘tereyağ’ anlamına gelir.  Bu büyük boletin muhteşem görünümü, her ikisi de herhangi bir açıklama gerektirmeksizin, hem özel epiteline, hem de ortak ismine yansır.

Şapka: Butyriboletus regius’un genç örneklerinin şapkaları hemisferik ve kadifemsidir, mantar gövdeleri olgunlaştıkça pürüzsüz hale gelir ve genellikle çukurlaşır veya hafifçe kırışır. Şapka yüzeyi koyu pembeden kırmızıya, bazen özellikle kenar boşluğuna yakın, sarımsı veya kahverengimsi bir belirti gösterir. Şapka kütikülünün altında, et sarıdır ve kesildiğinde, berelendiğinde mavileşmez veya çok hafif soluk maviye döner. Tamamen olgunlaştığında Süslübolet Mantarı şapkaları çap olarak 5 ila 20 cm arasında değişir ve kenar boşluğu genellikle dalgalı hale gelir.

Butyriboletus regius

Gözenekler: Royal Bolete’nin 2,5 cm uzunluğa kadar büyüyebilen derin gözenekleri, tüpleri vardır. Bu köşeli gözenekler sarı renktedir, yaşla koyulaşır ve tüpler gövdeye adnate veya hafif azalmış bağlantıya sahiptir. Gözenek aralığı tipik olarak 1 mm’dir. Avrupa’da bulunan Royal Boletes’in gözenekleri çürük olduğunda maviye dönmez (Ama, Kuzey Amerika’da yetişen örneklerde bazı mavileşmeler rapor edilmiştir).

Butyriboletus regius
Butyriboletus regius

Gövde-Sap: Biçim olarak değişkenlik göstermektedir. Ancak, genellikle hafif fusiform (fıçı şeklinde) veya biraz soğanlı bir tabana sahip olan gövdeler, çap olarak 3 ila 5 cm arasında değişir ve tipik olarak 5 ila 12 cm uzunluğundadır. Sap, genel olarak sarıdır, ancak bazen çoğunlukla tabana yani köke yakın kısımlarda kırmızı olabilmektedir. Gövde, gövde yüzeyi ile uyumlu ince bir ağ örgüsü (retikulum) ile kaplanmıştır. Sap ve gövdesi kesildiğinde berelendiğinde belirgin şekilde renk değiştirmez, maviye dönmez.

Butyriboletus regius

Koku: Tat ve kokusu ayırt edici özellik değildir, ama kokusunun hoş olduğu bilinir.

Spor Baskısı: Dar, elipsoidal ve pürüzsüz olan sporlar, 10.5-16 x 3-5µm boyutlarındadır. Spor baskısı rengi zeytin kahvesidir.

Habitat: Butyriboletus regius, ektomikorizal bir mantar türüdür. Yaprak döken ağaçlardan meşe, kestane ile ve kozalaklı ağaçlarla (kayın), özellikle de köknarla ilişkilidir. Mantar gövdeleri tek tek etrafa dağılmış halde veya gruplar halinde bulunabilirler. Kuzey Amerika’da, Mayıs ve Haziran ayları arasında görünmelerine rağmen, genellikle Ağustos’tan Kasım’a kadar görünürler.  Kuzey Amerika’da California, Oregon ve Washington’’da kaydı vardır. Avrupa’da nadirdir, birkaç ülkenin Bölgesel Kırmızı Listesinde yer alır ve Çek Cumhuriyeti’nde tehlike altında olarak kabul edilmiştir. Türler ayrıca Çin’den de kaydedilmiştir.

Mevsim: Yazdan Sonbahar bitimine kadar görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Süslübolet Mantarı yenilebilir, mutfak değeri yüksek bir bolettir. Butyriboletus regius, İtalya’da Boleto Regio olarak bilinir ve Ceps (Boletus edulis) ile aynı mutfak liginde iyi bir yenilebilir mantar olarak kabul edilir.

Ek bilgiler: Süslübolet mantarına benzer türler vardır. Hortiboletus rubellus, Ruby Bolete (ilk kez Julius Vincenz von Krombholz tarafından tanımlanmıştır), çok daha küçük ve daha girişken bir bolettir, yakut kırmızısı bir şapkası vardır, ancak gövdesi ağsı olmaktan ziyade şeritlidir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Butyriboletus regius
Butyriboletus regius

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)