Connect with us

Boletaceae

Ayıboku Mantarı (Caloboletus radicans)

Published

on

Caloboletus radicans


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Caloboletus

Tür: Caloboletus radicans

Rooting Bolete (Köklenme boleti) veya Whitish Bolete (Beyazımsı bolet) olarak da bilinen Caloboletus radicans, Avrupa’da geniş yapraklı ağaçların altında bulunan, yaz ve sonbahar aylarında mantar veren büyük bir ektomikorizal mantardır. Soluk devetüyü veya grimsi beyaz bir başlığı, sarı gözenekleri ve kalın bir çizgisi vardır ve işlendiğinde veya kesildiğinde yoğun şekilde mavi lekeler bırakır. 2014 yılına kadar Boletus cinsine yerleştirildi, ancak o zamandan beri moleküler filogenetik verilere dayalı olarak yeni Caloboletus cinsine aktarıldı.

Eş Anlamlılar – Sinonimleri: Boletus radicans Pers.  (1800), Boletus albidus Roques (1841), Versipellis radicans (Pers.) Quél.  (1886), Suillus radicans (Pers.) Kuntze (1898)

 

 

Şapka: Şapka çapı 7,5 ila 30 cm arasında değişir ve şapkası genellikle kirli beyaz, grimsi beyaz, fildişi beyazı veya devetüyü renklidir. İlk başta tüylü olan şapkası genişledikçe, merkezde genellikle ince bir şekilde çatlama görülür.

Caloboletus radicans
Caloboletus radicans

Gözenekler: Gözenekler limon sarısı, küçük ve yuvarlak, dokunulduğunda veya yaralandığında morarır, mavi bir renk olur.

Caloboletus radicans
Caloboletus radicans

Gövde-Sap: Stipe yani sap, 5–8 cm boyunda ve 3–4 cm genişliğindedir. Gövdesi gençken genellikle şişer veya fıçı şeklinde olur, ancak kısa sürede uzar ve aşağı doğru sivrilen bir tabanıyla az çok füziform hale gelir. Genellikle alt tabakada köklenme gözlenir. Tepe tipik olarak parlak limon sarısıdır, ancak aşağıda solmaktadır. Bağlantının üst kısmında hafif saman rengi bir ağ şekli vardır, ancak nadir durumlarda bu belirsiz olabilir. Mantar eti soluk sarı renktedir, şapkasında biraz soluk beyazımsı ila saman rengindedir, kesildiğinde anında koyu maviye döner.  

Caloboletus radicans
Caloboletus radicans

Koku: Acı bir tat ve hoş olmayan yoğun bir mantar kokusu hakimdir.

Spor Baskısı:  Spor baskısı rengi zeytin-kahverengidir. 11.5–14 × 4–5.5 μm boyutlarında olan, elipsoidden fuziform sporlara sahiptir. Şapkanın hif yapısı, genellikle ince kabuklu olan iç içe geçmiş septat hiflerden oluşan bir trikodermiyumdur.    

Habitat: Yaz aylarında ve sonbaharın başlarında sıcaklarda mantar veren Caloboletus radicans, ekolojik olarak çok yönlüdür. Meşe (Quercus), kayın (Fagus), gürgen (Carpinus), kestane (Castanea) ve ıhlamur (Tilia) gibi geniş yapraklı ağaçlarla ektomikorizal ilişkiler oluşturur. Avrupa’nın birçok ülkesinde (yaygın olduğu yer) hem kalkerli (kireçli) hem de asidik topraklarda yetişir. Memleketimizde kaydı yapılan bölgeler arasında, Istrança ve Çatalca-Kocaeli Bölümleri, Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Asıl Ege Bölümü, Yukarı Fırat Erzurum-Kars Bölümleri, Yukarı Murat – Van Bölümleri ve Antalya Bölümü bulunmaktadır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli bir Bolet türüdür. Acıdır ve yenmez, yenildiğinde şiddetli kusmaya ve ishale neden olduğundan zehirli Kabul edilir. M.Schenk-Jaeger ve meslektaşları tarafından İsviçre’de mantar zehirlenmesi üzerine 2012 yılında yapılan bir araştırmada, Caloboletus radicans’ın, tekrarlayan kusma ve kanlı ishal de dahil olmak üzere, onu tüketenlerde ciddi gastrointestinal (Sindirim) semptomlara neden olduğunu anlaşılmıştır.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır. Bunlar;  Suillellus luridus daha koyu bir şapkaya ve gövde tabanında turuncu ete sahiptir. Kesildiğinde anında maviye döner. Rubroboletus satanas beyaz bir şapkaya ve olgunlaştıklarında turuncu veya kırmızı gözeneklere sahiptir. Eti kesildiğinde soluk maviye döner ve ardından orijinal soluk rengine geri döner. Caloboletus calopus kırmızı bir retikülat gövde tabanına sahiptir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)