Connect with us

Caloscypha

Portakalçanak Mantarı (Caloscypha fulgens)

Published

on

Caloscypha fulgens – Portakalçanak


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Caloscyphaceae

Cins: Caloscypha

Tür: Caloscypha fulgens

Caloscypha fulgens, Türkiye’de de remi kaydı olan bu görseli güzel mantar Türkiye Mantarları Listesi adlı isimleri referans aldığımız kitapta hocalarımız tarafından “Portakalçanak”olarak isimlendirilmiştir. Bizde bu güzel mantarı sizlere, Portakalçanak Mantarı olarak anlatacağız.

Caloscypha fulgens, sarımsı-turuncu renkleri ile ve düzensiz, çok çeşitli görünümleri ile karakterize bir mantardır. Mantar el değdikçe ve olgunlaştıkça renk değiştirir; mavi- yeşilimsi renk alır. Bu mantar da diğer bazı çanak mantarları gibi kuzugöbeği (Morel) mantarlarının bir habercisi gibidir. Tür, ilk olarak 1822’de Christian Hendrik Persoon tarafından Peziza fulgens olarak tanımlanmıştır. 2002 yılında ise, yeni Caloscyphaceae ailesinin Caloscypha cinsinin monotipik (cins içinde tek) olduğu bildirildi.

Spesifik sıfat “fulgens” “parlak renkli” anlamına gelirken, Caloscypha cins ismi “güzel fincan” anlamına gelir.

Portakalçanak – C. fulgens mantarının sinonimleri arasında Peziza fulgens (1822), Otidella fulgens (1889), Barlaea fulgens (1908), Lamprospora fulgens (1936), Geniculodendron pyriforme (1974) ve Pseudoplectania fulgens bulunur.

Makroskobik Özellikleri: C. fulgens- Portakalçanak mantarı kabaca fincan veya çanak şeklindedir. Ancak, fincan biraz düzleştirilmiş, şekilsizi, orantısız veya bölünmüş olabilir. Mantar tam çapı veya genişliği 6 cm’ye kadar olabilir.

Caloscypha fulgens

Fincanın iç yüzeyi turuncu-sarı, dış yüzeyi ise uçuk sarıdır. Kenarın etrafındaki kenar boşluğu veya tüm dış yüzey zeytin yeşili boyanabilir.

Caloscypha fulgens

Yaralanma, dokunma veya yaşla birlikte ortaya çıkan yeşil veya mavimsi lekelenme, Pezizales takımı içinde eşsizdir. İyi bir ayırt edici özellik ve referans olarak kullanılabilir. Gövde yani sap genelde yoktur, varsa da, fark edilmeyecek kadar kısadır.

Caloscypha fulgens

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyaz veya beyazımsıdır. Sporlar 5,5-7,5 µm boyutlarında, küresel, pürüzsüz, ve hiyalindir. Asci 8-sporlu olup, 125 µm uzunluğa kadar olabilir. KOH içinde hiyalindir.          

Habitat: Mikorizal olup olmadığı henüz bilinmemektedir. Ancak, kozalaklı ağaçların altındaki nemli bölgelerde tek başlarına veya küçük gruplar, kümeler halinde bulunduğu bildirilmiştir.

Türkiye’de de resmi kaydı bulunan bu enteresan ve güzel mantara ülkemizde, Güney Marmara Bölümünde, Karadeniz Bölgesinde, Orta ve Yukarı Kızılırmak Bölümü ile Konya Bölümünde, Orta Fırat Bölümünde ve Akdeniz Bölgesinde rastlamak mümkündür.

Mevsim: İlkbahar-Yaz. Portakalçanak mantarları karların erimesinden hemen sonra (İlkbahar başlarında) boy göstermeye başladıkları için, “Bahar Portakal Kabuğu” olarak ta bilinirler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilirliği konusunda henüz net bir bilgi yoktur.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında, Portakal Kabuğu Mantarı olarak bilinen, Aleuria aurantia bulunur. Aleuria aurantia mavileşme reaksiyonundan yoksundur ve tipik olarak sonbaharda boy gösterirler.

Türün turuncu pigmentten yoksun nadir bulunan albino mutantı da yani alt türü de bulunmaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Asterophora7 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)