Connect with us

Clitopaxillus

Malgadın mantarı (Clitopaxillus alexandri)

Published

on

Clitopaxillus alexandri -Malgadın


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Tricholomataceae

Cins: Clitopaxillus

Tür: Clitopaxillus alexandri

Clitopaxillus alexandri, Tricholomataceae familyasında Clitopaxillus cinsi altında sınıflandırılmış bir türdür. Bu mantar bazı kaynaklarda yenilebilir, bazı kaynaklarda ise yenilmeyen bir mantar olarak bildirilmiştir . Yenilebilir yazan kaynaklarda lezzetinin iyi olmasına rağmen, tüketim için nadiren toplandığı yazar. Çünkü az bilinen bir mantardır. Başka bir yenilebilir tür olan Lepista rickenii ile karıştırılabilir. Özellikle gümüş köknar, ladin ve karaçam altında sonbahar aylarında sıkça karşımıza çıkar. Clitopaxillus alexandri sinonimleri arasında Paxillus alexandri Gillet 1873, lepista alexandri (Gillet) Gillet 1876, Clitocybe alexandri var. alexandri (Gillet) Gillet 1884, Clitocybe alexandri var. alutacea P.-A. Moreau 2009 vardır. Biz mantarlı yaşam ailesi olarak bu mantarı Türkiye Mantarları Listesi-Aralık 2020 adlı kitapta hocalarımızın uygun gördüğü Türkçe ismi ile yani “Malgadın mantarı” olarak sizlere tanıtacağız

Şapka: Orta boy bir mantar olup, bazen 15 cm boya ulaşanlarına rastlanılabilir. Şapka çapı 6 ila 10 cm kadardır. Şekli dışbükeyden düze doğru değişir ve son evrelerde yuvarlanmış bir kenar boşluğu ile bastırılır. Yaşla birlikte koyulaşan, biraz sümüksü ve etten kolayca ayrılan grimsi kahverengi bir zarı vardır. Tüm yüzeye yayılmış, kenarlara doğru daha çok sayıda türe özgü dairesel noktalar (lekeler) vardır. Daha önce de belirttiğimiz gibi, kenar yuvarlanmış, ince, narin ve kırılgandır, bu yüzden büyüdükçe sık sık kırılır.

Clitopaxillus alexandri
Clitopaxillus alexandri

Lameller: Mantar gençken daha açık renkli olan lamelleri , koyu sarıya dönene kadar koyulaşırlar, yaşlandıkça açık kahverengi, renk alır.

Clitopaxillus alexandri
Clitopaxillus alexandri

Gövde-Sap: Sap silindirik, bazen delikli , kalın, kısa ve kompakt olup, 3 ila 8 cm boyunda ve 2 ila 3 cm kalınlığındadır. Sap rengi şapkaya benzer ancak çok daha hafiftir ve mat bir dokuya sahiptir. Taban kısmı biraz daha kalındır ve genellikle güçlü bir şekilde yapışan beyaz miselyum kütlesine sahiptir. Çok sağlam, silindirik sap, şapkadan biraz daha soluk, tabanında beyazımsı tüyler vardır.

Clitopaxillus alexandri
Clitopaxillus alexandri

Koku: Taze kesilmiş çayır kokusuna benzer.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, hiyalin ve 5-7 X 3.5-4 µm boyutlarındadır.             

Habitat: Genellikle yaylalarda, çayırlarda ve iğne yapraklı çam ormanlarında görülür. Türkiye’de de resmî kaydı olan Malgadın mantarına Güney Marmara Bölümünde ve Asıl Ege Bölümünde rastlanılmıştır.

Mevsim: Sonbahar aylarında yoğun yağış alan dönemlerde görülür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilirliği konusunda farklı görüşler vardır. Bazı kaynaklara göre oldukça iyi yenilebilir bir mantardır ve biraz yumuşak olduğu için temizlemek için ıslatmamak yani yıkamamak gerekir . Bazı kaynaklarda ise yenilmeyen bir tür olduğu bildirilmiştir. Acemi mantar avcıları bazı zehirli türlerle karıştırabilir. Bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu kadar yenilebilirliği hakkında tartışma olan bu mantarı tüketmenizi tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: Malgadın mantarına benzer türler ; diğer Clitocybe ve Lepista türleriyle karıştırılabilinir. Özellikle Clitocybe nebularis , Clitocybe inornata, Lepista luscina ve Lepista rickenii ile karıştırabilinir. Bünyesinde bir çok zehirli tür bulunan cortinarius türü mantarlarla karıştırmak muhtemeldir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
4 Comments

4 Comments

  1. Zehra SOYLU

    24/12/2021 at 22:39

    Malgadın, ebişke mantarına verilen bir isim değil mi? Bu mantar ebişke değil. Bu şekilde kafa karışıklığı yaratmışsınız.

  2. İsmail Dönmez

    30/12/2021 at 23:11

    Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kitapta Türkçe bilimsel ismi “Malgadın” olarak verilmiş. Yöresel isimlerin birçok yörede farklı mantara veriliyor olmasının önüne geçmek için bilimsel Türkçe isimler yerleşmeli. Saygılar🇹🇷

  3. Selma

    23/12/2022 at 03:54

    Türkiye Mantarları Listesinde yıl 2020 iken Malgadın gibi bir isim olması saçma kitabı yazanların mal ve kadın ibaresini Yanyana koymamaları gerekirdi koydukları isim olmamış ve bir çok yörede bir çok mantar bu isimle adlandırılıyor balkadın olarak telaffuz edenler var, çok bilinmeyen bir mantara bilinen bir çok türün ortak adının verilmesi de başarısız bir isimlendirme olduğunu düşündürdü bana
    Size değil bu kitabı yazanlara eleştirel yorum olarak yayınlarsanız sevinirim

  4. İsmail Dönmez

    23/12/2022 at 23:05

    Değerli okurumuz Selma hanım,bu konu daha önce de birçok kereler gündeme geldi (özellikle Sosyal medyada),kitabın hazırlanmasında memleketimizin çok değerli mikologlarının ve akademisyenlerinin görev aldığını kitabı okurken bizzat gördüm. Malgadın ibaresini Mal ve Kadın olarak düşünmüşsünüz sitemlerinizden belli oluyor, lakin Malgadın birleşik yazılmış (kitapta da böyle) ve kitap hazırlanmadan evvel de var olan bir yöresel mantar ismi (Malgadun veya Malgadın),yani hocalarımızın bir yanlışı yok. Saygılarımla…

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora6 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)