Connect with us

Clitopilus

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Published

on

Clitopilus cystidiatus – Çukur Unmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Entolomataceae

Cins: Clitopilus

Tür: Clitopilus cystidiatus

Clitopilus cystidiatus, çok yakın akrabası Armut Unmantarı – Clitopilus prunulus ile nerdeyse ikizi kadar benzerlik gösteren Entolomataceae familyasına mensup bir mantardır.

C.cystidiatus – Çukur Unmantarının Türkiye kaydı ilk kez, Prof Dr Ertuğrul Sesli hocamız tarafından 2020 yılında yapılmıştır. Kayıt Trabzon ilimizin Maçka ilçesinden 2019 yılı Eylül ayında toplanan örnekler ile yapılmıştır.

Şapka: Şapka, ortalama 20-70 mm çapında olup, hafif gri, grimsi, beyaz, grimsi kahverengimsi veya hafifçe pembemsidir. Mantar berelendiğinde veya ezildiği zaman pembemsi olur. Şapka yüzeyi unlu görünümdedir. Başlangıçta konik, bazen hafif tepe çıkıntılı, zamanla düz ve ortası çukurlaşmıştır. Kenarları dalgalı, bazen hafif lobludur. Yüzeyi kuru, ıslak iken yapışkan, kenarları içeriye kıvrıktır.

Clitopilus cystidiatus

Lameller: Lameller ince, narin, kalabalik, sap üzerine dökülmüs, ve soluk grimsisi renktedir. Mantar olgunlaştıkça ve yaşlandıkça pembemsi renk alır.

Clitopilus cystidiatus

Gövde-Sap: Ortalama 20-55 x 8-17 mm boyutlarda olan Çukur Unmantarı sapı, silindirik, bazen üst kısmı genişlemiş görünümlüdür. Sap yüzeyi grimsi beyaz, bej renginde ve hafifçe pembemsidir. Etli kısımlar pembemsi beyaz, gevşek ve su içeriği yüksek olup, ezilince pembemsi olur.

Clitopilus cystidiatus

Koku: Un kokusu ile bilinir.

Spor Baskısı: Sporlar eliptik, badem şeklinde, boyuna şeritli görünümde, şeffaf , damlacıklı ve az çok köşeli, mikroskop altindaki görünümleri hafif yeşilimsidir. Basidiosporların büyüklükleri yaklaşık (9)10-12(14) x (4)4.5-5.5(6) mikrondur. Basidia çomak seklinde, şeffaf, 4-sporlu ve tabanda kancasızdır. Büyüklükleri 32-38 × 9.5-11 mikrondur. Silosistitler iğ, iplik, çomakçık, silindirik veya daha farklı şekillerdedir.

Habitat: Tür, çoğunlukla Ladin, Kayın, Meşe gibi geniş yapraklı ağaçların olduğu ormanlık alanları kendine habitat seçer.

Mevsim: Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: C. cystidiatus – Çukur Unmantarının yenilebilirliği ile ilgili net bir bilgi olmamasına rağmen, Clitopilus türlerinin zehirli olmadığı ve aynı cinse mensup C.prunulus mantarının iyi yenilebilir mantarlar arasında olduğu bilinmektedir. Acemi mantar avcılarının Zehirli Clitocybe türleriyle karıştırma ihtimali yüksektir.

Ek bilgiler: 2020 yılından önce Clitopilus cinsi Türkiye’de C.geminus, C. obscurus ve C. prunulus olmak üzere 3 türle temsil edilmekte idi. C. obscurus, Clitocella cinsine aktarildiğından dolayı Clitopilus’un Türkiye’de yayılış gösteren tür C. cystidiatus ile birlikte yine 3 olmuştur. Clitopilus cystidiatus’un dikkat edilmez ise karıştırılabileceği tür, çok yakın akrabası olan Clitopilus prunulus’tur. Hâlbuki iki türü birbirinden ayırabilmek için güvenilir morfolojik farklar bulunmaktadır. Türkiye’de çok daha yaygin olarak bulunan C. prunulus sistite sahip değildir. Halbuki, C. cystidiatus kolaylıkla farkedilebilecek ilginç silosistitlere sahiptir. C. prunulus’un çok daha keskin bir kokuya sahip olması, früktifikasyon organlarının daha büyük olması ise diğer önemli ayırıcı özelliklerdir. C. cystidiatus basidiosporlarının tipik olarak daha büyük olması da başka bir önemli ayırıcı özelliktir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Asterophora2 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)