Unmantarı (Clitopilus geminus)

Clitopilus geminus – Rhodocybe gemina – Unmantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Entolomataceae

Cins: Clitopilus

Tür: Clitopilus geminus

Clitopilus geminus, yaygın olarak bilinen diğer blimsel ismiyle Rhodocybe gemina, Entolomataceae familyasına mensup yenilebilir lezzetli bir mantardır. Türkiye Mantarları Listesi kitabının hazırlanmasında görev almış akademisyen hocalarımız tarafından, bu mantar için ”Unmantarı” Türkçe ismi uygun görülmüştür. Bizde Mantarlı Yaşam olarak size bu güzel mantarı ”Unmantarı” olarak anlatacağız. Aynı kitapta yakın akrabası Clitopilus prunulus ise ”Armut Unmantarı” olarak geçmektedir.

1793’te Fransız mikolog Jean-Jacques Paulet (1740 – 1826) bu türü tanımladığında, ona iki terimli bilimsel ismi olan Hypophyllum geminum’ adını vermiştir.

Eşanlamlıları; Hypophyllum geminum Paulet (1793), Agaricus geminus (Paulet) Fr.  (1838), Gyrophila gemina (Paulet) Quél.  (1886), Tricholoma geminum (Paulet) Sac.  (1887) ve Rhodocybe gemina (Paulet) Kuyper & Noordel.  (1987) olarak sıralanabilir.

Şapka: Rhodocybe gemina’nın, gençken etli, orta büyüklükte ve krem ​​renginde, olgunlaştığında ise kahverengimsi veya uçuk pembe tonlarda olan şapkası, 3 ila 10 cm arası çapındadır. Mantar başlangıçta dışbükey, sığ bir umbo ile yassılaşan, ancak aşağı dönük veya hafif içe dönük bir kenar boşluğunu koruyan görünümlüdür. (İlk başta şapka biraz umbonattır, daha sonra düzensizleşir ve düzleşir). Şapka yüzeyi mattır, sümüksü veya parlak değildir.

Lameller: Oldukça sık, pembemsi – soluk devetüyü renkli lamelleri vardır.

Gövde-Sap: Unmantarı sapı 4 ila 8 cm uzunluğunda ve 0,8 ila 2 cm çapında olup uzunlamasına fibrilozdur. Sapta yüzüğü (halkası) yoktur. Tabanda silindirik veya hafif klavat, tepeye yakın beyazdır. 

Koku: Unumsu (ıslak un kokusu) hoş bir kokusu vardır, tadı yağlı fıstığı andırır.

Spor Baskısı: Spor baskısı somon pembesi veya ona yakın tonlardadır. Sporları geniş olarak elipsoidal olup küçük düzensiz siğilleri bulunur. Spor yüzeyi ince duvarlı ve sporlar 4.5-7 x 3-4.5 µm boyutlarındadır.

Habitat: Unmantarı, saprofit yani çürükcül bir mantardır, genellikle otlaklarda ve parklarda yetişir, ancak bazıları hem geniş yapraklı hem de iğne yapraklı ormanlık alanlarda da bulunur. Bu güzel görün-şal-, güzel kokulu mantar, Norveç, İsveç, Almanya, Hollanda,Fransa ve Tütkiye dahil olmak üzere anakara Avrupa’nın çoğuna oldukça yaygın ancak seyrek olarak dağılmıştır. Türkiye’de Çatalca-Kocaeli Bölümü ve Doğu Karadeniz Bölümünde resmi kaydı yapılmıştır.

Mevsim: C. geminus – Unmantarı genellikle yaz sonundan sonbahar sonlarına kadar görülür, ılıman iklimlerde kış boyunca da görüldüğü bildirilmiştir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir lezzetli bir mantar olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Entoloma clypeatum ile benzerler. Ancak, E.clypeatum, şapkası ve gövde üzerinde kırmızımsı renk tonlarından yoksundur ve çok daha büyük sporlara sahiptir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.