Connect with us

Coprinopsis

Mürekkepli Mantar (Coprinopsis atramentaria)

Published

on

Adi Mürekkep Mantarı – Coprinopsis atramentaria

Taksonomi – Bilimsel Sınıflandırma

Alem:  Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Psathyrellaceae

Cins: Coprinopsis

Tür: Coprinopsis atramentaria

Adi mürekkep mantarı (common ink cap ) veya mürekkepli mantar (inky cap ) olarak bilinen Coprinopsis atramentaria, Avrupa ve Kuzey Amerika’da bulunan yenilebilir (alkolle birleştirildiğinde zehirli olmasına rağmen) bir mantardır.  Daha önce Coprinus atramentarius olarak bilinen bu mantar, Söbelen – Pösteki mantarı-Coprinus comatus‘tan sonra en iyi bilinen ikinci mürekkep mantarıdır. Kuzey yarımkürede çok yaygın olarak bulunan bir mantardır. 

Coprinopsis atramentaria- Mürekkep mantarı, ilk kez 1786’da, Agaricus atramentarius adını veren Fransız botanikçi ve mikolog Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard tarafından bilimsel olarak tanımlandı.  (Çoğu lamelli mantarlar gibi bu da ilk başta Agaricus cinsine atıldı.) İsveçli mikolog Elias Magnus Fries, bu türü 1838’de Coprinus cinsine transfer etti ve orada Coprinus atramentarius olarak Redhead, Vilgalys ve Moncalvo tarafından DNA analizi sonuçlanana kadar orada kaldı. 2001, Coprinus cinsinde çok az türe indirgenmiştir.  Mürekkep mantarlarının çoğu artık Psathyrellaceae ailesinin içinde yer almaktadır.

 Coprinopsis atramentaria’nın eş anlamlıları (Sinonim) arasında, Agaricus atramentarius, Agaricus luridus, Agaricus sobolifer, Agaricus plicatus, Coprinus atramentarius ve Coprinus plicatus bulunur.


Coprinopsis atramentaria
Coprinopsis Atramentaria-
Mürekkep mantarı

Şapka: Şapka gençken çan şeklindedir, yaşlandıkça yaygınlaşarak, düzleşir ve parçalanır. Şapka çapı 3-10 cm’dir. Şapka rengi merkezden dışa doğru gri-kahverengi olup, üzeri kahverengi pulcuklarla kaplıdır. Daha sonra pullar yok olur. Mantar yaşlandığında mürekkep şekilde sıvı bir hal alır. 

Lameller: Mürekkep mantarı lamelleri serbest ve sıktır. Lameller ilk başlarda beyazdır, zamanla kahverengiye ve sonra olgunlaşma ile siyaha döner.

Gövde-Sap: Tabana doğru kırmızımsı kahverengi fibrillerle beyaz olup, 8 ila 15 mm çapında ve 5 ila 12 cm boyundadır.

Koku: Mürekkep mantarında koku ayırt edici değildir. Dikkat: Alkolle birlikte veya bir veya iki gün önce / sonra tüketilirse zehirlidir.

Adi mürekkep mantarı lamellerindeki kararma görüntüsü
Mürekkep Mantarı Lamelleri

Spor Baskısı: Elipsoidal ila badem şekilli, pürüzsüzdür. Spor boyutları 7.5-11 x 4.5-6 μm olup spor baskısı rengi siyahtır..

                                                     

Habitat: Genelde küçük grup ve kümeler halinde bazen ise tek olarak, ağaç kütüklerinde veya yaprak döken sert ağaçların gömülü odunlarında ( Orman çöplerinde) ortaya çıkarlar. İlkbaharda ve sonbaharda yağmurlardan hemen sonra, genellikle boş arsalar ve çimenlikler, parklar gibi kentsel habitatlarda da sıkça görülürler.

Mevsim: Coprinopsis atramentaria-Adi Mürekkep Mantarı sezonu ilkbahardan kışın başlangıcı arası dönemdir.

Coprinopsis atramentaria- Adi Mürekkep Mantarı
Coprinopsis atramentaria

Yenilebilirlik ve Toksisite: Coprinopsis atramentaria – Mürekkep Mantarı, alkolle birlikte tüketildiğinde zehirlidir ve etkileri bazen şiddetlidir. Bu nedenle, yemekten önceki üç gün ( hatta 5 gün) içinde alkol tüketildiyse veya sonraki üç gün içinde herhangi bir zamanda tüketilecekse, Coprinopsis atramentaria-Mürekkep mantarlarını yemek akıllıca değildir ve çok tehlikeli sonuçları olabilir.

Coprinopsis atramentaria ile alkol tüketmek “disülfiram sendromu” ile sonuçlanır. Bu etkileşim ancak yirminci yüzyılın başlarından beri biliniyor. Semptomlar arasında yüzde kızarma, bulantı, kusma, halsizlik, ajitasyon, çarpıntı ve bacaklarda karıncalanma yer alır ve alkol tüketiminden beş ila on dakika sonra ortaya çıkar. Daha fazla alkol tüketilmezse daha hafif atlatılır. Belirti şiddeti, tüketilen alkol miktarı ile doğru orantılıdır. Bu disülfiramın miyokard enfarktüsüne (kalp krizi) neden olduğu bilinmektedir. Mantar yedikten sonra üç güne kadar az miktarda alkol bile tüketilirse semptomlar ortaya çıkabilir, ancak zaman geçtikçe daha hafif hale gelirler.

Coprinopsis Atramentaria Mantarları tek tek veya kümeler halinde bulunabilirler
Kümelenmiş Mürekkep Mantarları

Mürekkep Mantarı, koprin adı verilen bir siklo propil glutamin bileşiği içerir. sendroma Koprin Sendromu -Coprinus Sendromu denmesi bundandır. Tedavi, hastaya sıklıkla korkutucu semptomların geçeceğine dair güvence vermeyi, kusmadan kaynaklanan sıvı kaybı için rehidrasyonu (sıvı replasmanı) ve kardiyak aritmilerin izlenmesini içerir.
Ayrıca, sıçanlar ve köpekler üzerinde yapılan deneylerde büyük ve uzun süreli koprinin dozlarının gonadotoksik etkilerinin olduğu bulundu.

Ek bilgiler: Coprinopsis atramentaria’ya benzer türler mevcuttur. Coprinellus micaceus, benzer habitatlarda oluşur, ancak daha küçük ve daha kırmızıdır ve genç olduğunda, başlığın yüzeyinde mika benzeri örtü parçaları bulunur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemenizönemle duyurulur!

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri18 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)