Connect with us

Agaricaceae

Pösteki mantarı-Söbelen Mantarı (Coprinus comatus)

Published

on

Coprinus comatus – Söbelen Mantarı

Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Coprinus

Tür: Coprinus comatus

Pösteki mantarı (Coprinus comatus), Agaricaceae ailesinden olan, yenilebilen bir mantar türüdür. Adını, koyun postu gibi görüntüsüne dayanılarak  Fars’ça kökenli pösteki (koyun ya da keçi postu) sözünden alır. Diğer adları Mürekkep mantarı veya Söbelen‘dir. Avrupa’da genellikle Shaggy Inkcap veya Lawyer’s Wig olarak anılan Söbelen, büyük ve görselliği üst düzey olan bir mantardır. Çayırlarda, ormanda ve yol kenarlarında görülür. Son yıllarda Agaricaceae ailesine ait olduğu kabul edilir, çünkü jenerik ismini aldığı Coprinus cinsinin türüne aktarılmıştır. Diğer mürekkep mantarlarının çoğu  Coprinopsis, Coprinellus ve Parasola cinslerine aittir ve bunların hepsi Psathyrellaceae ailesinin üyeleridir.

Shaggy inkcap (Tüylü mürekkep şapkası) ilk olarak 1780’de Danimarkalı doğa bilimci Otto Friedrich Müller tarafından Agaricus comatus olarak tanımlandı ve 1797’de Christiaan Hendrik Persoon tarafından mevcut olan iki terimli adı verildi .

Coprinus comatus , Coprinus cinsi türüdür. Bu cins, eskiden 100’den fazla türe sahip olan, büyük bir aile olarak kabul ediliyordu. Bununla birlikte, DNA dizilerinin moleküler analizi, eski türlerin Agaricaceae ve Psathyrellaceae olmak üzere iki aileye ait olduğunu gösterdi . Coprinus comatus, Coprinus’un en iyi bilinen üyesidir.

Genel adı Coprinus , ‘pislik üzerinde yaşamak’ anlamına gelir. Bu, çoğu mürekkep mantarı için doğrudur, ancak özellikle bu tür için uygun değildir. Comatus , tüylü anlamına gelir. Yağışlı havalar dışında her yerde kapak yüzeyinde tüylü pullar gözlemlenir.

Şapka : Başlangıçta uzun bir yumurta şeklinde olan Söbelen mantarının tüylü şapkası saf beyazdır. Tepesinde geniş kıvrımlı pullar ile kaplı, soluk kahverengi bir alan vardır. Yağışlar pulları düzleştirebilir.

Genel olarak 5 ila 10 cm, ancak bazen 15 cm uzunluğunda ve 6 cm’ye kadar çapa sahip olan Pösteki’nin beyaz şapkaları, alt kenardan koyulaşır ve sulanır. Sonunda üstte çok küçük siyah bir disk ile birlikte sadece sap kalır.

Coprinus comatus
Pösteki mantarı- Coprinus comatus

Lameller : Söbelen’in serbest lamelleri sık ve başlangıçta beyazdır. Kenarlardan sıvılaşmaya başladıktan kısa süre sonra pembeye ve sonra siyaha dönerler.

Coprinus comatus
Mürekkep mantarı-Coprinus comatus

Gövde-sap : Coprinus comatus’un gövdesi paralel kenarlı, 10 ila 15 mm çapındadır ayrıca 30 cm uzunluğa kadar çıkabilir; beyaz, oldukça kırılgan ve içi boştur.

Gövde halkası siyah sporlarla lekelenir, kısa sürede akıcı,hareket edebilir hale gelir ve sıklıkla gövdenin dibine düşer.

Coprinus comatus

Koku: Hafif ve oldukça güzeldir bununla birlikte ayırt edici değildir.

Spor Baskısı : Spor baskısı siyah olup, elipsoidal, pürüzsüz, 9-13 x 7-9.5 μm boyutlarında olur, merkezi veya biraz eksantrik olarak konumlandırılmıştır.

Coprinus comatus
Coprinus comatus

Habitat : Çim kenarlarında ve çimlerde, patikaların kenarlarında ve açık ormanlık alanda. Shaggy Inkcaps genellikle küçük gruplar halinde ve bazen uzun, dolaşan çizgiler veya peri halkaları halinde görünür. Hatta evlerin bahçelerinde, parklarda, futbol sahalarında bile rastlamak mümkündür. Bazen ağaçlık alanlar da bile rastlanır.

Mevsim : Nisandan Kasıma kadar, ancak en çok yaz ve sonbaharda; bu yenilebilir mürekkep mantarı, yağmurdan hemen sonra çok fazla miktarlarda görünür.

Yenilebilirlik ve toksisite: Tadı biraz eksik olsa da iyi bir ‘ikinci bölüm’ yenilebilir türdür. Et yemekleri ile servis edilecek çorbalar veya soslar yapmak veya sadece şeritler halinde kesip kızartmak için kullanılabilir. En önemli şey, kullandığınız meyve gövdelerinin genç ve taze olduğundan kesinlikle emin olmaktır, çünkü bu mantarlar yaşlandıkça eriyip yenmez, yapışkan hale gelirler. Söbelen, genç ve tazeyken toplanan ve daha sonra pişirilip hemen yenen ideal bir ‘kahvaltı mantarı’dır. Buzdolabında saklansalar bile çok çabuk bozuldukları için bu mantarları topladıktan sonra, bir veya iki saat içinde tüketmek önemlidir.

Ülkemizde ise bazı mantar avcılarının favori mantarlarındandır, severek tüketilir. Şifa mantarı olarak tanımlanır. Şeker hastalığı başta olmak üzere bir takım faydaları kanıtlanmıştır.

Dip not : Meyve gövdesi gelişiminin ilk aşamalarında, Coprinopsis picacea Coprinus comatus’a çok benzer , ancak şapka griye dönüp genişledikçe, koyu kahverengi bir arka plana karşı belirgin yamalar halinde öne çıkan küçük beyaz pullarla kaplıdır. Zehirli olan bu tür ile karıştırmamak gerekir. Ayrıca benzeri olan Coprinopsis atramentaria alkol ile birlikte tüketildiğinde zehirlidir.

Sitemizde yazılanlar, sadece bilgilendirme amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere dayanarak mantar toplamayınız ve tüketmeyiniz.

GALERİ: Bu bölümde, Söbelen mantarının evrelerini inceleyeceğiz. Galerideki tüm fotoğraflar İsmail Donmez’e aittir. Kendisine teşekkür ediyoruz.

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Basında Mantar2 gün ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri3 gün ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae4 gün ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri5 gün ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae5 gün ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar1 hafta ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri1 hafta ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar1 hafta ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri1 hafta ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 hafta ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 hafta ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 hafta ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 hafta ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe3 hafta ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar3 hafta ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri3 hafta ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri3 hafta ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Crucibulum laeve3 hafta ago

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kızıl Kirmit Mantarı (Russula atropurpurea)

Lacrymaria3 hafta ago

Hıyar Mantarı (Lacrymaria lacrymabunda)

Butyriboletus3 hafta ago

Kızıl Yağlıbolet (Butyriboletus fuscoroseus)

Boletaceae4 hafta ago

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Agaricaceae4 hafta ago

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Clavaria1 ay ago

Çuvaldız mantarı (Clavaria argillacea)

Mantar Türleri1 ay ago

Morgöbek mantarı (Morchella hortensis)

Mantar Türleri2 ay ago

Boz Kirmit (Russula albonigra)

Mantar Türleri2 ay ago

Mantarlı Yaşam Indeksi (A – Z)

Boletaceae2 ay ago

Safran Boleti (Leccinellum crocipodium) 

Mantar Türleri2 ay ago

Gür göbek mantarı (Morchella rielana)

Mantar Türleri2 ay ago

Sünger göbek mantarı (Morchella fluvialis)

Chlorociboria2 ay ago

Yaş Gökkadeh Mantarı (Chlorociboria aeruginascens)

Basında Mantar2 ay ago

Mantar Akademisi Katılım Belgesi

Mantar Türleri2 ay ago

Koca göbek mantarı (Morchella magnispora)

Gomphaceae3 ay ago

Mortopaç mantarı (Gomphus clavatus)

Mantar Türleri3 ay ago

Sandal göbek mantarı (Morchella arbutiphila)

Mantar Türleri4 ay ago

Kıvrık göbek mantarı (Morchella pulchella)

Mantar Türleri4 ay ago

Boyalıkarakız mantarı (Tricholoma sulphureum)

Basında Mantar4 ay ago

Türkiye’de Kuzugöbeği Yetiştirildi

Colus4 ay ago

Leş kafesi mantarı (Colus hirudinosus)

Basında Mantar4 ay ago

Penisilin

Mantar Türleri5 ay ago

Orta göbek mantarı (Morchella intermedia)

Amanita5 ay ago

Kraliyet sinek mantarı (Amanita regalis)

Mantar Türleri5 ay ago

Akdeniz göbeği mantarı (Morchella mediterraneensis)

Mantar Türleri3 hafta ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Basında Mantar3 hafta ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri3 hafta ago

Kızıl Kirmit Mantarı (Russula atropurpurea)

Agaricaceae4 hafta ago

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Crucibulum laeve3 hafta ago

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Boletaceae4 hafta ago

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Agrocybe3 hafta ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Amanita2 hafta ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Mantar Türleri3 hafta ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Butyriboletus3 hafta ago

Kızıl Yağlıbolet (Butyriboletus fuscoroseus)

Lacrymaria3 hafta ago

Hıyar Mantarı (Lacrymaria lacrymabunda)

Mantar Türleri3 hafta ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Helvella2 hafta ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Mantar Türleri5 gün ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Basında Mantar2 gün ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 hafta ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Mantar Türleri3 gün ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Mantar Türleri1 hafta ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Basında Mantar1 hafta ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 hafta ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Agaricaceae5 gün ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Albatrellaceae4 gün ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Basında Mantar1 hafta ago

Psilosibin-Psilosin

@2021 Tüm Hakları mantarliyasam.com'a aittir. Kopyalanamaz. | Bu Web Sitesi HD Solutions Tarafından Yapılmıştır.

Translate »