Cortinarius olidus – Maya Örümcekmantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Cortinariaceae
Cins: Cortinarius
Tür: Cortinarius olidus
Cortinarius olidus,, mantar dünyasının en büyük ve en karmaşık cinslerinden biri olan Cortinarius cinsine ait bir mantar türüdür.
Şapka: 50–80 mm çapındadır. Gençken yarım küre veya konveks (dışbükey) formdadır; olgunlaştıkça düzleşerek yayvan bir hâl alır. Renk olarak sarı, ochre (ağarmış sarı) ve zeytin rengi tonlu kahverengi arasında değişir. Üzerinde küçük zeytin rengi-kahverengi pullar şeklinde granüllü bir yapı bulunur. Şapkanın kenar kısmı ise merkeze göre daha açık renklidir

Lameller: Gri ila beyaz tonlarındadır (olgunluk aşamasında Cortinarius cinsine özgü pas kahvesi spor tozundan ötürü renk değişimi gösterebilir).
Dokusu beyaz renklidir.
Gövde-Sap: 40–60 × 13–18 mm boyutlarındadır. Silindirik yapıda ve beyazımsıdır. Genç örneklerde sarımsı ila ochre renginde dağınık velum (örtü) kalıntıları taşır. İlerleyen yaşlarda beyazımsı ila açık kahverengi bir zemin üzerinde beyazımsı fibrilli bir görünüm alır; tepe kısmı ise beyaz flokoslu yani tüysü/pamuksudur.
Koku: Mantar, kesilmiş taze çimen gibi karakteristik bir kokuya sahiptir. Türün bilimsel adı olan “olidus”, Latince’de kokulu/güçlü kokulu anlamına gelir.
Spor Baskısı: Sporlar, eliptik formda ve düz yüzeyli olup koyu kahverengi bir renge sahiptir. Boyutları genellikle 9–11 × 5.5–6 µm kadardır.
Bazidyumlar, topuz şeklinde (klavat), 20–25 × 8–10 µm boyutlarında olup bazal toka-basal clamp içermezler.
Cheilocystidia (Kenar Sistitleri), şişkin şişe şeklinde (lageniform-ventriköz) olup, 25–40 × 10–18 µm boyutlarındadır.
Habitat: Genellikle ormanlık alanlarda, özellikle geniş yapraklı veya karışık ormanlarda (Avrupa’da sıklıkla kayın ağaçlarının altında) mikorizal (ortak yaşam kuran) olarak yetişen nadir bir türdür.
Küme halinde (gregarious) büyürler. Genellikle odun artıkları üzerinde veya çayırlık, orman içi açıklık alanlarda görülürler. Türkiye’de resmi kaydı bulunan tür, Antalya bölümünde (Isparta/Eğirdir bölgesinde) çayırlık alanlarda kayda geçirilmiştir.
Mevsim: Cortinarius cinsi mantarların çok büyük bir kısmı gibi Cortinarius olidus da tipik bir Sonbahar mantarıdır; İklim koşullarına ve bölgenin rakımına bağlı olarak genellikle Yaz sonundan Sonbahar sonuna kadar (Ağustos – Kasım ayları arasında) habitatlarında boy gösterirler. Örneğin, Türkiye’deki kayıtlarda (Isparta/Eğirdir örneği) görüleceği üzere Kasım’da da doğada gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. Yağışların artması ve havaların serinlemesi bu türün gelişimini tetikler.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilirliği kesin bilinmemekle birlikte, genel olarak Cortinarius türlerinin çoğunun yenmediği, benzer zehirli türlerle kolayca karıştırılabileceği ve risk almaya değmeyeceği için bu mantarın tüketilmesi kesinlikle önerilmez.
Ek bilgiler: Bu tür, şapka ve sap üzerindeki belirgin velum (örtü) kalıntıları sayesinde kolayca ayırt edilebilir; Yakın akrabası olan Cortinarius sacchariolens türüne oldukça benzer; ancak C. sacchariolens parfüme benzer farklı bir kokuya sahip olması ve yapısında pleurocystidia (yüz sistitleri) bulundurmasıyla bu türden ayrılır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.