Connect with us

Cortinariaceae

Mor Örümcek Mantarı (Cortinarius purpurascens)

Published

on

Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens

Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Basidiomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Cortinariaceae

Cins: Cortinarius

Tür: Cortinarius purpurascens

Mor Örümcek Mantarı (Cortinarius purpurascens); çürüyen web şapkası (Bruising webcap) olarak da bilinen Cortinarius purpurascens, Cortinarius cinsinin bir basidiomycete mantarıdır. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerindeki iğne yapraklı ormanlarda gruplar halinde bulunur. Bu aile şaşırtıcı sayıda tür içeren (1000 üzeri) dünyadaki en büyük mantar ailelerinden biridir. Genç örneklerinde lamellerini örten ağ benzeri lifler bulunur. Daha sonra bu lifler kaybolur ve gövdeye iner. Ancak bu cinsin alt türlerinin tanımlanması mantar mikolojisindeki en büyük zorluklardan biridir. Genellikle şapkanın veya gövdenin inceliği, tabanın şekli, şapkanın nem tutup, tutmaması gibi fiziksel özellikleri ile birbirlerinden ayrılır.

İlk olarak İsveçli mikolog Elias Magnus Fries bu mantarı 1818’de tanımlamış ve Agaricus purpurascens adını vermiştir. Yirmi yıl sonra, 1838 tarihli Epicrisis Systematis Mycologici adlı eserinde Fries, bu türü Cortinarius cinsine aktarmıştır.

 Eşanlamlıları  Agaricus purpurascens , Cortinarius purpurascenler Var . largusoides Cetto ve Phlegmacium purpurascens’tir.

Cortinarius, genç örneklerinde lamellerini örten ”kısmi örtü” ( perde ) anlamına gelir. Sıfat olan ‘purpurascens’ ise; bu mantarın etinin mora döndüğünü belirtir.

Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens

Şapka : Lifli kenar yapısına sahip şapka 4 ila 10 cm arasındadır. Kenar boşluğu fibrillozdur (kabaca paralel iplik benzeri filamentlerle kaplıdır). Genç örneklerinde mor olup, yaş ile birlikte kademeli olarak kahverengiye döner. En sonunda tamamen düzleşir ve dalgalı bir kenar boşluğu oluşturur. Şapka yavaş yavaş liflerini ( örümcek ağı gibi oluşumlar) kaybeder, pürüzsüz hale gelir.

Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens

Lameller : Mor örümcek mantarının lamelleri, genç örneklerde mor-kahverengidir ve iplik benzeri filamentler ile kaplıdır. Zamanla paslı kahverengiye dönüşür. Lameller süslü ve geniş ölçüde boştur ( gövdeye oldukça yakın çentiklidir) . Genç şapkalarda soluk mor veya neredeyse beyazdır. Çürüdüklerinde mor renk alırlar.

Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens

Gövde-sap : Lamellerden dökülen sporlar genellikle bu mantarın gövdesini paslı kahverengiye dönüştürür. 5 ila 12 cm uzunluğunda ve 1,5 ila 3 cm çapında olup sağlam ve silindiriktir. Tabanda şişkindir.

Eti morumsu olup hava ile temas ettiğinde direk mora döner.

Koku : Kokusu hoş ama ayırt edici değildir. Tadı hafiftir.

Spor Baskısı : Spor baskı rengi paslı kahverengi olup, elipsoidal ila amigdaloid (badem şeklinde), pürüzlü bir yüzeye sahiptir. 8.5-10 x 4.5-6μm boyutlarındadır. Diğer Örümcek mantarına göre sporları daha dardır.

Habitat : Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde, Avrupa ve Kuzey Amerika’da bulunur. İğne yapraklı ormanlarda, çoğunlukla asitli topraklarda gruplar halinde büyür. Geniş yapraklı ve karışık ormanlarda da görünür.

Mevsim : Ağustos-Kasım arası.

Yenilebilirlik ve Toksisite : Yenilebilir olarak kayıtlara geçmesine rağmen, bu tür en iyi ”şüpheli” olarak kabul edilmelidir. Çünkü, benzer ölümcül Örümcek mantarı türleri çok tehlikeli toksinler içerir. Bu nedenle tüketmek için toplanmamalıdır. Karıştırılabileceği bazı kırmızımsı kahverengi Cortinarius mantarları, yenildiğinde insan böbreklerini ve karaciğerini yok eden toksin olan ”orellanin” içerirler.

Benzer türler: Lepista nuda; ülkemizde çok sık bulunan mor cincile çiçek gibi kokar ve örümcek ağı benzeri oluşumlar, kahverengi spor izi bulundurmaz.

Cortinarius violaceus’un içi dışı koyu mordur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens
Mor Örümcek Mantarı-Cortinarius purpurascens

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)