Yüzüksüz Bal Mantarı (Desarmillaria tabescens)

Desarmillaria tabescens – Armillaria tabescens

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Basidiomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Physalacriaceae

Cins: Desarmillaria

Tür: Desarmillaria tabescens

Desarmillaria tabescens – Ringless honey mushroom yani Yüzüksüz (Halkasız) bal mantarı olarak bilinir. Physalacriaceae familyasından bir mantar türüdür. Bir bitki patojenidir. Mantarın miselyumu biyolüminesandır yani gece ışık saçar.

2017 yılına kadar Armillaria tabescens bilimsel ismi ile tanınan Yüzüksüz bal mantarı, 2017 yılında Desarmillaria tabescens olarak farklı bir cins (Desarmillaria) altına eklenmiştir. Yıllar boyu birçok isimle anılan Desarmillaria tabescens’in bilinen sinonim (eşanlamlı) isimleri: Armillaria tabescens (Scop.) Emel (1921), Agaricus gymnopodius Boğa.  (1798), Agaricus gymnopodius sensu Quelet (1948), Agaricus monadelphus Morgan (1883), Agaricus sosyal DC.  (1815), Agaricus tabescens Scop.  (1772), Armillaria mellea var.  tabescens (Scop.) Rea & Ramsb.  (1917), Armillaria sosyalis (DC.) Herink (1973), Armillariella tabescens (Scop.) Şarkıcı,  Clitocybe gymnopodia sensu Kühner & Romagnesi (1953), Clitocybe gymnopodia (Boğa.) Gillet (1874), Clitocybe monadelpha (Morgan) Sacc.  (1887), Clitocybe sosyalis (DC.) Gillet (1874), Clitocybe tabescens (Scop.) Bres.  (1928), Collybia tabescens (Scop.) Fr., Flammula gymnopodia (Boğa) Quél.  (1873), Lentinus caespitosus Berk.  (1847), Monodelphus caespitosus (Berk.) Murrill, (1911), Omphalia gymnopodia sensu Quélet,  Pholiota gymnopodia (Boğa.) A.F.M.Reijnders (1998), Pleurotus caespitosus (Berk.) Sac.  (1887),  Pocillaria caespitosa (Berk.) Kuntze (1891).

Şapka: Yüzüksüz bal Mantarı şapkası 4 ila 8 cm çapındadır. Koyu sarı-kahverengiden kırmızı-kahverengiye kadar değişen renklerde olabilmektedirler. Genellikle merkeze doğru daha koyu renkler alırlar. Şapka eti beyaz ve sıkıdır. Başlangıçta iç içe kenarlarla derin dışbükey olan şapkası sonradan düzleşir ve genellikle hafif dalgalı, çizgili kenar boşluklarıyla merkezi olarak bastırılır.  İnce koyu pullar genç şapkaları kaplar ve genellikle merkeze doğru belirgin bir şekilde bölgesel bir etki yaratır.

Lameller: Armillaria tabescens lamelleri geniş ve sıktır. Lameller başlangıçta soluk ten rengindedir, olgunlaştıkça yavaş yavaş pembemsi-kahverengi olur.

Gövde-Sap: Genç örneklerde, sap-gövde beyazdır, mantar olgunlaştıkça sarı veya sarımsı-kahverengi renklerde ve ince yünlü olur. 5 ila 14 mm çapında ve 5 ila 14 cm yüksekliğinde olan sap, gövdenin birbirine kaynaştığı tabanda sivrilir (kaespitoz). Sap eti beyazımsıdır ve sapta yüzük yani halkası yoktur.

Koku: Ağır bir kokusu ve acı tadının olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı:  Elipsoidal, pürüzsüz, 8-10 x 5-7µm boyutlarında ve amiloid olan sporlar, beyaz veya soluk krem renklidir.

Habitat: Geniş yapraklı ağaçların, en yaygın olarak meşe ağaçlarının (yaprak dökmeyen ve yaprak döken meşeler dahil) köklerinde ve ara sıra alt gövde bölgesinde bulunan parazitik ve/veya saprobik bir mantardır.

Mevsim: Yaz-Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Uzun yıllar boyunca tüm bal mantarı türleri, iyice pişirildiğinde genellikle yenilebilir olarak kabul edilseler de, bal mantarı grubunun sert ağaçlarda büyüyen üyeleri için zehirlenme vakaları bildirildiğinden, bazı kaynaklarca şüpheli türler olarak kabul edilirler.  İyi pişmiş yenilebilir, ancak çiğ olduğunda zehirlidir. Yemek için şapkaların kullanılıp sapın atılması, pişirme suyunun önceden kaynatılması ve ardından dökülmesi tavsiye edilir.

Ek bilgiler: Armillaria tabescens yüzüksüz olmasını saymazsak Armillaria mellea’ya benzer. Fakat Armillaria mellea’dan biraz daha küçüktür ve genellikle daha koyudur. Genel olarak Bal Mantarı olarak adlandırılan Armillaria mellea, daha büyük ve daha soluktur, ancak bunun dışında oldukça benzerdir. Armillaria mellea sapında bir yüzüğü vardır. Armillaria gallica’nın soğanlı bir gövdesi ve vade sonunda yalnızca sarımsı bir yüzük bölgesi haline gelen, kısacık örümcek ağı benzeri bir yüzüğü vardır. Pholiota squarrosa genellikle benzer renktedir ve pullarla kaplıdır. Lameller eşit şekilde, paslı kahverengiye döner ve turp benzeri bir koku ve tada sahiptir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.