Connect with us

Elaphomyces

Benli İçikara Mantarı (Elaphomyces granulatus)

Published

on

Elaphomyces granulatus – Benli İçikara Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Eurotiomycetes

Takım: Eurotiales

Aile: Elaphomycetaceae

Cins: Elaphomyces

Tür: Elaphomyces granulatus

Elaphomyces granulatus, Elaphomycetaceae familyasının toprak altı Askomiset türlerindendir. Elaphomyces türleri “Hypogeous False Truffles” yani toprak altı sahte trüfleri olarak bilinirler. Geyik trüfü veya Geyik Yer Mantarı bilinen diğer isimlerdir.

İsveçli ünlü mikolog Elias Magnus Fries, Systema mycologicum (1829) adlı eserinde bu mantarıi ilk kez tanımladığında, ona bilimsel iki terimli Elaphomyces granulatus adını vermiştir ve bu hala onun genel olarak kabul edilen bilimsel adıdır. Genel isim olan Elaphomyces, geyik anlamına gelen Elaph- ve mantar anlamına gelen -myces (örneğin miselyum ve mikolojide olduğu gibi) kelimelerinden gelir.

Makroskobik Özellikleri: Askokarp 10-40 mm çapında olup, hipogeöz (toprak altında) veya kısmen subepigözdür (en azından bir kısmı toprak altına gömülü). Tam olgunlaştığında küremsi ila neredeyse küremsidir. Mantar morfolojik olarak basık, kuruduğunda kösele gibi sert, sarımsı kahverengi ila koyu kahverengidir. Küçük, piramidal veya yuvarlak siğillerle kaplıdır.

Elaphomyces granulatus

Peridyum 0,5-1,8 mm kalınlığında olup, en dış katman beyaz ve iç bölgeler kahverengimsidir. Gleba, askojen hiflerle doldurulmuş, gençken pembemsi kahverengi, olgunlaştığında siyahımsı kahverengi sporlardan oluşan toz halindeki kütle, bazı örneklerde beyaz steril doku bantlarıyla bölmelere bölünmüştür.

Elaphomyces granulatus

Tüm yer mantarları, yani Trüf ve sahte trüf türleri gibi bu Benli İçikara Mantarının da bir sapı bulunmaz. Askokarp toprağa direk kendi gövdesinden bağlıdır. Özellikle E. granulatus türü üzerinde büyüyen parazit mantarlardan Cordyceps capitata  (Drumstick Truffleclub) türünden de bahsetmek gerekir. Galerimizde bu parazit mantarın Benli İçikızıl Mantarı üzerinde büyüdüğünü gösteren bir fotoğraf mevcuttur.

Elaphomyces granulatus

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi morumsu siyahtır.  Ascı 35-50 × 30-40 μm boyutlarında olup neredeyse küremsi, küremsi ila piriform, hiyalin, 2 μm kalınlığında duvarlı ve genellikle 6-8 sporludur. Askosporlaının, çapı, 19-31 μm boyutlarındadır. Küresel, başlangıçta hiyalin, olgunlaştığında kahverengimsi ila siyahımsı kahverengi, yüksekliği 3-4 μm olan dikenleri veya tepeleri vardır.       

Habitat: E.granulatus, çoğunlukla ladin ağaçlarıyla ortak yaşam içinde (Mokorozal) büyüyen bir askomiset (ascomycete) mantarıdır. Bazen, nadir de olsa, kozalaklı ağaçlar altında bulunduğu da olur. Bu mantar için, Pinus, Picea, Quercus, Cistus, Fagus ve Castanea gibi iğneli veya geniş yapraklı ağaç türlerinin altında yetiştiği rapor edilmiştir. Mantarın ülkemizde, Doğu Karadeniz’de (Bulancak-Giresun) resmi kaydı vardır.

Mevsim: Bir sonbahar mantarıdır. Ancak, bu sahte trüf mantarlarının çürüme evreleri biraz yavaştır ve bu nedenle yıl boyunca da bulunabilirler. Lakin, onları bulmak için en iyi zaman sonbahardır, çünkü onları parazitleyen mantarlarının genellikle sonbaharda büyüdükleri bilinir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilmeyen mantarlar kategorisinde yer alırlar!

Ek bilgiler: Türkiye kaydı ilk kez hocalarımız Dr. Yasin Uzun ve Prof Dr. Abdullah Kaya tarafından 2018 yılında yapılmış olup, resmi makale 2019 yılı Şubat ayında KSÜ Tarım ve Doğa dergisinde yayımlanmıştır. Hocalarımıza çok teşekkür ediyoruz.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)