Connect with us

Gomphaceae

Mortopaç mantarı (Gomphus clavatus)

Published

on

Gomphus clavatus – Mortopaç


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Gomphales

Aile: Gomphaceae

Cins: Gomphus

Tür: Gomphus clavatus

Gomphus clavatus, dünyada yaygın olarak domuz kulağı (pig’s ears) veya menekşe kanterel (the violet chanterelle) olarak bilinen Gomphaceae familyasının Gomphus cinsine mensup yenilebilir bir mantardır.

Tür ilk olarak 1796’da Persoon tarafından adlandırılan bir Avrupa türüdür. 

Şapka: Bir, iki veya daha fazla düzensiz şekilli, loblu şapkalar ortak bir saptan gövdeden çıkarlar ve mantarın alt tarafı buruşuk ve morumsu renktedir. Bu ortak bir gövdeden çıkan ve genellikle kenarlarında birbirine kaynaşan bir, iki veya daha fazla sayıda olan şapkalar olgunluğa göre 15 cm yüksekliğe ve 20 cm çapa kadar büyürler.

Şapka loblu ve ana hatları düzensizdir. İlk başta geniş dışbükey olan şapka kuru ve pürüzsüzdür. Mantar tazeyken leylak tonlarında soluk kahverengidir, olgunlaşma ile kremsi bir bronz renk alır.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Lameller: Gerçek lamelleri yoktur. Bunun yerine vazo görünümlü olan şapkasının dış yüzeyi, damarlı alçak sırtlarla kaplanmıştır. Genç örneklerde koyu leylaktan mora, ancak genellikle yaşla birlikte açık leylak rengine dönüşür.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Gövde-Sap: Şapka ve sap bir bütün gibidir. Fotoğraflarda da görüldüğü üzere damarlı dış yapı gövdeden aşağı doğru akar, derin buruşuk ve çapraz damarlıdır. Mantar gençken koyu leylak veya mordur, ama olgunlaşma ile genellikle soluk leylak rengine dönüşür. Gövdesi yaklaşık 2-4 cm yüksekliğinde ve 1-3 cm genişliğindedir.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi kahverengidir. Sporlar 11–16 x 4,5–6.5 µm boyutlarında olup, uzun ve incedir. Elipsoidden subamigdaliforma görünümlüdür.  

Habitat: Kozalaklı ağaçlarla özellikle ladin ve köknar ile mikorizaldır. Tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler. Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtasında birçok ülkede nadirde olsa mevcuttur. Bazı ülkelerde koruma altına alınmış tür statüsündedir. Türkiyede Ergene Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü, Yukarı Kızılırmak  Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümünde resmî kaydı vardır.

Mevsim: Sezonu Yaz aylarında başlar. Sonbahar ve Kış boyunca devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir: Bazı yazarlar tarafından yenilebilir ve tercih edilebilir olarak tanımlanır. Bazı kaynaklarda ise genellikle vasat bir mantar olarak kabul edilir. Genellikle sinek larvası musallat olur.

Ek bilgiler: Mortopaç mantarının çok yakın benzeri yoktur. Vazoya benzer şekli ve gerçek lamellerinin yerine damarlı yapılara sahip olması ve menekşe (leylak) rengi bu tür için iyi birer ayıraçtır. Yine de şu 3 tür ile benzerlikleri vardır;

Pullu-Tüylü Kanterel (Scaly chantrelle) – Turbinellus floccosus : Gerçek bir Chantrelle değildir, o da vazo benzeri bir şekle sahiptir. Mortopaç mantarından birkaç açıdan farklıdır, özellikle de sap asla çatallanmaz ve şapkada pullu turuncu lekeler bulunur.

Mavi Kanterel (Blue chantrelle) – Polyozellus multiplex: Bir diğer gerçek olmayan Chantrelle’dir. Çok daha koyu mavi bir rengi vardır ve Mortopaç mantarından daha küçüktürler.

 Sahte domuz kulağı (False pig’s ear) – Pseudocraterellus pseudoclavatus: Mortopaç mantarı ile neredeyse aynı görünümlüdür ve bu benzerlik bazen uzmanların bile kafasını karıştırabilir. Bu iki benzer tür en iyi mikroskobik olarak ayırt edilir. Neyse ki, bu iki tür genellikle çok farklı habitatlarda büyürler. Pseudocraterellus pseudoclavatus sert ağaçlı ormanlarını tercih eder.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)