Connect with us

Gomphaceae

Mortopaç mantarı (Gomphus clavatus)

Published

on

Gomphus clavatus – Mortopaç


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Gomphales

Aile: Gomphaceae

Cins: Gomphus

Tür: Gomphus clavatus

Gomphus clavatus, dünyada yaygın olarak domuz kulağı (pig’s ears) veya menekşe kanterel (the violet chanterelle) olarak bilinen Gomphaceae familyasının Gomphus cinsine mensup yenilebilir bir mantardır.

Tür ilk olarak 1796’da Persoon tarafından adlandırılan bir Avrupa türüdür. 

Şapka: Bir, iki veya daha fazla düzensiz şekilli, loblu şapkalar ortak bir saptan gövdeden çıkarlar ve mantarın alt tarafı buruşuk ve morumsu renktedir. Bu ortak bir gövdeden çıkan ve genellikle kenarlarında birbirine kaynaşan bir, iki veya daha fazla sayıda olan şapkalar olgunluğa göre 15 cm yüksekliğe ve 20 cm çapa kadar büyürler.

Şapka loblu ve ana hatları düzensizdir. İlk başta geniş dışbükey olan şapka kuru ve pürüzsüzdür. Mantar tazeyken leylak tonlarında soluk kahverengidir, olgunlaşma ile kremsi bir bronz renk alır.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Lameller: Gerçek lamelleri yoktur. Bunun yerine vazo görünümlü olan şapkasının dış yüzeyi, damarlı alçak sırtlarla kaplanmıştır. Genç örneklerde koyu leylaktan mora, ancak genellikle yaşla birlikte açık leylak rengine dönüşür.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Gövde-Sap: Şapka ve sap bir bütün gibidir. Fotoğraflarda da görüldüğü üzere damarlı dış yapı gövdeden aşağı doğru akar, derin buruşuk ve çapraz damarlıdır. Mantar gençken koyu leylak veya mordur, ama olgunlaşma ile genellikle soluk leylak rengine dönüşür. Gövdesi yaklaşık 2-4 cm yüksekliğinde ve 1-3 cm genişliğindedir.

Gomphus clavatus
Gomphus clavatus

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi kahverengidir. Sporlar 11–16 x 4,5–6.5 µm boyutlarında olup, uzun ve incedir. Elipsoidden subamigdaliforma görünümlüdür.  

Habitat: Kozalaklı ağaçlarla özellikle ladin ve köknar ile mikorizaldır. Tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler. Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtasında birçok ülkede nadirde olsa mevcuttur. Bazı ülkelerde koruma altına alınmış tür statüsündedir. Türkiyede Ergene Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü, Yukarı Kızılırmak  Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümünde resmî kaydı vardır.

Mevsim: Sezonu Yaz aylarında başlar. Sonbahar ve Kış boyunca devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir: Bazı yazarlar tarafından yenilebilir ve tercih edilebilir olarak tanımlanır. Bazı kaynaklarda ise genellikle vasat bir mantar olarak kabul edilir. Genellikle sinek larvası musallat olur.

Ek bilgiler: Mortopaç mantarının çok yakın benzeri yoktur. Vazoya benzer şekli ve gerçek lamellerinin yerine damarlı yapılara sahip olması ve menekşe (leylak) rengi bu tür için iyi birer ayıraçtır. Yine de şu 3 tür ile benzerlikleri vardır;

Pullu-Tüylü Kanterel (Scaly chantrelle) – Turbinellus floccosus : Gerçek bir Chantrelle değildir, o da vazo benzeri bir şekle sahiptir. Mortopaç mantarından birkaç açıdan farklıdır, özellikle de sap asla çatallanmaz ve şapkada pullu turuncu lekeler bulunur.

Mavi Kanterel (Blue chantrelle) – Polyozellus multiplex: Bir diğer gerçek olmayan Chantrelle’dir. Çok daha koyu mavi bir rengi vardır ve Mortopaç mantarından daha küçüktürler.

 Sahte domuz kulağı (False pig’s ear) – Pseudocraterellus pseudoclavatus: Mortopaç mantarı ile neredeyse aynı görünümlüdür ve bu benzerlik bazen uzmanların bile kafasını karıştırabilir. Bu iki benzer tür en iyi mikroskobik olarak ayırt edilir. Neyse ki, bu iki tür genellikle çok farklı habitatlarda büyürler. Pseudocraterellus pseudoclavatus sert ağaçlı ormanlarını tercih eder.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis2 saat ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »