Connect with us

Discinaceae

Kocagöbekebesi mantarı (Gyromitra gigas)

Published

on

Kocagöbekebesi mantarı (Gyromitra gigas)

Bilimsel Sınıflandırma- Taksonomi

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Ascomycota 

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Discinaceae

Cins: Gyromitra

Tür: Gyromitra gigas

Dünyada Yaygın olarak kar moreli (the snow morel), kar sahte moreli (snow false morel), buzağı beyni (calf brain) veya boğa burnu (bull nose) olarak bilinen Gyromitra gigas, biz de ise kocagöbekebesi mantarı olarak bilinir. Avrupa’da sıkça rastlanılan Ascomycota bölümünün bir üyesidir. Gerçek kuzugöbeğine benzer habitatlarda ilkbahar ve yazın başlarında benzer zamanlarda görülmesi nedeniyle, sahte kuzu göbeği mantarlarından biri olarak anılır (Morchella ssp.). Küçük miktarlarda hidrazin içerir, gyromitrin içeriği incelenmiştir. Bazı kaynaklar, uygun şekilde hazırlanmışsa yenilebilir olarak listelemiştir.  Bununla birlikte, Gyromitra’nın diğer daha toksik türlerine benzerlik ve değişkenlik göstermesi nedeniyle tüketimi önerilmemektedir. Benzer bir tür olan Gyromitra montana, Kuzey Amerika’da görülür ve öldürücü zehirli tür olan Gyromitra esculentaya benzetilebilinir.

Şapka: Çapı hatırı sayılır şekilde 5-19 cm arasındadır. Gevrek etli girintili çıkıntılı şekilde düzensiz kıvrımlı veya buruşuktur. Nadiren kırmızı gölgeli ten rengi veya sarı ila kızıl kahverengidir. Lamelleri yoktur.

Gyromitra gigas
Gyromitra gigas

Gövde-Sap: Beyaz veya ten rengindedir. 2 ila 6 cm arasındadır. Şapka içi odacıklıdır. İkiye kesildiğinde içi boş damarlı şekildedir.Şapka ile birbirine bağlantılıdır.

Gyromitra gigas
Gyromitra gigas

Koku: Belirgin bir kokusu yoktur.

Spor Baskısı:  Sporlar 25-37 x 10-13 µ; her iki ucunda olgunlaşan geniş, yumrulu bir apikulus (1-3.5 µ yüksek ve 3 µ genişliğinde) ile geniş füziform şeklindedir. Büyük bir yağ damlacığı ve çok sayıda küçük damlacık gözlemlenir. Asci 8 sporludur. Parafizler silindrik klavatlanır; altından kahverengimsi, turuncumsu veya kırmızımsı içerikli.

Gyromitra gigas
Gyromitra gigas
Gyromitra gigas

Habitat: İğne yapraklı ağaçların gölgeli açıklarında, kesilmiş ağaçların ve kütüklerin yakınında, çimlerin arasında toplu halde bulunurlar ve büyüdüğü yerde tekrar görülebilirler.

Mevsim: İlkbahar başlangıcından yaz ayına kadar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: İçerisinde Gyromitrin bileşinleri vardır. Bu Gyromitra sp türündeki bütün mantarlarda mevcuttur. Bu türlerdeki mantarları tanımlamak mikroskobik ortamlar gerektirebilir. Bu nedenle kesinlikle tüketilmesi tavsiye edilmez. Bazı kaynaklarda Gyromitra gigas’ta ki gyromitrin oranı Gyromitra esculentaya göre neredeyse 150 kat daha azdır ve bunun çok iyi pişirilerek yok olduğu söylenmektedir. Bir çok mantarda olduğu gibi illa tüketecekseniz çiğ veya az pişmiş olarak kesinlikle tüketmeyiniz. Biz mantarlı yaşam ailesi olarak tüketilmesini kesinlikle tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: Kocagöbekebesi mantarına benzer türler Morchella sp Kuzugöbeği mantarları ve içerisinde gyromitrin bulunduran bir çok türdür bunlar; Gyromitra esculenta, Gyromitra infula, Gyromitra fastigiata , Gyromitra sphaerospora, Gyromitra ambigua türlerine benzer.

Vücuda yüksek miktarda gyromitrin alınması takdirinde zehirlenme belirtileri karaciğer lezyonları / hepatik koma, hemoliz, şiddetli gastroenterit (ishal, kusma), spazm (konvülsiyon), vücutta koordinasyon kaybı, baş dönmesi, yüksek ateş şeklinde ortaya çıkar. Yüksek ateş bulgusu özelikle giyromitrine zehirlenmelerinde ortaya çıkar. Zehirlenme belirtileri, genellikle mantar tüketiminden sonraki ilk 5-12 saat arasında gözlemlenmektedir. Fakat bazen 48 saatin üstünde herhangi bir belirti görülmediği de resmi hastane kayıtlarında görülebilmektedir. Kuluçka süresi uzun olan mantar zehirlenmelerinden birisidir. Bu türdeki mantarlar Morchella familyası dahilindeki “Kuzu Göbeği Mantarı” türleri ile karıştırılmaması gereken tehlikeli bir türler olup, toplayıcılıkta çok dikkatli olunmalıdır.   

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur!

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina14 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)