Connect with us

Discinaceae

Taraklıgöbekebesi mantarı (Gyromitra infula)

Published

on

Gyromitra infula – Taraklıgöbekebesi


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Descinaceae

Cins: Gyromitra

Tür: Gyromitra infula

Gyromitra infula, yaygın olarak hooded false morel  (kapşonlu sahte morel) olarakta bilinir. Mantar gövdeleri koyu kırmızımsı kahverengi şapkası olgunlaşıkça karakteristik olarak eyer şekli geliştirir, her eyer lobunun uçları mantar gövdesinin üzerinde çıkıntı yaparak 2 veya 3 loblu bölümler oluşturur. Bu loblar içinde bazı odalar beyaz veya kızarmış soluk kahverengidir. Dış tarafından bakıldığı zaman pürüzsüz ve içi boştur. Mantar gövdesi geneli itibariyle kırılgan yapıdadır. Ülkemizde yaygın olarak görünen bu mantar çürüyen orman çöpleri arasında ve sert zeminde genellikle yaz sonunda ve sonbahar aylarında görülmektedir. Mantar ilk olarak Alman mikolog Jacop Christian Schaffer tarafından 1774 yılında Helvella infula olarak tanımlandı ve daha sonra, 1886’da Fransız mikolog Lucien Quélet, türü Gyromitra cinsine aktardı. Gyromitra infula, toplu olarak sahte kuzu göbeği veya kuzugöbeği ebesi gibi isimlerle de bilinen Gyromitra türleriyle ortak adlandırılabilinir. Bizler bu zehirli mantarı ;Mantarlı Yaşam ailesi olarak Taraklıgöbekebesi olarak tanımlacağız.

Genel Özellikleri: 2-13 cm yüksekliğinde, 2-8 cm çapında, ilk evrelerde neredeyse fincan şeklindedir. Ancak kısa süre sonra belirgin şekilde yükseltilmiş iki lob ile (nadiren 3 veya 4 lob ile) loblu hale gelirler. Mantar yüzeyi pürüzsüz, gevşek, buruşuk, ama genellikle beyin benzeri değildir. Renk son derece değişkendir (ten renginden sarımsı kahverengiye, kırmızımsı kahverengiden koyu kahverengiye). alt yüzey beyazımsı ila kahverengimsi, ince tozlu, bazen temasın olduğu yerde gövdeye batmış.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Lameller: Gyromitra cinsindeki mantarlarda lamel bulunmaz.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Gövde-Sap: 2-12 cm uzuluğunda ve 3 cm kalınlığında olan sap nervürlü değildir. Mantarın renginde veya daha soluk renkli olabilmektedir. İnce, tozlanmış bir görünümü vardır ve taban kısmında kıvrımlar geliştirirler.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Koku: Koku ve tat belirgin değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 17-20 x 7-9 µm boyutlarında, elipsoid-dikdörtgen, pürüzsüz ve ince duvarlıdır.            

Habitat: Kozalaklı ağaçlarda, ara sıra sert ağaçlarda, iyi çürümüş ahşaplarda, humus bakımından zengin topraklarda, bozuk zeminde veya yanmış alanlarda tek tek yada sürü halinde görülebilirler.

Mevsim: Yaz ayı sonlarından başlayıp sonbahar aylarında, kıyı kesimlerde kış ve ilkbaharda ortaya çıkarlar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Ölümcül şekilde zehirli olduğu bilinmektedir. İçerisinde Gyromitrin bileşinleri vardır. Bu Gyromitra sp türündeki bütün mantarlarda mevcuttur. Bu türlerdeki mantarları tanımlamak mikroskobik ortamlar gerektirebilir. Bu nedenle kesinlikle tüketilmesi tavsiye edilmez.

Ek bilgiler: Taraklıgöbekebesi mantarına benzer türler Morchella sp Kuzugöbeği mantarları ve içerisinde gyromitrin bulunduran, Gyromitra esculenta, Gyromitra fastigiata, Gyromitra sphaerospora, Gyromitra ambigua, Gyromitra gigas türlerine ve bazı Helvella cinsine ait Helvella leucopus gibi türlerle karıştırılır.

Vücuda yüksek miktarda gyromitrin alınması takdirinde zehirlenme belirtileri karaciğer lezyonları / hepatik koma, hemoliz, şiddetli gastroenterit (ishal, kusma), spazm (konvülsiyon), vücutta koordinasyon kaybı, baş dönmesi, yüksek ateş şeklinde ortaya çıkar. Yüksek ateş bulgusu özelikle Gyromitrin zehirlenmelerinde ortaya çıkar. Zehirlenme belirtileri, genellikle mantar tüketiminden sonraki ilk 5-12 saat arasında gözlemlenmektedir. Fakat bazen 48 saatin üstünde herhangi bir belirti görülmediği de resmi hastane kayıtlarında görülebilmektedir. Kuluçka süresi uzun olan mantar zehirlenmelerinden birisidir. Bu türdeki mantarlar Morchella familyası dahilindeki “Kuzu Göbeği Mantarı” türleri ile karıştırılmaması gereken tehlikeli türler olup, toplayıcılıkta çok dikkatli olunmalıdır.  

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)