Connect with us

Discinaceae

Taraklıgöbekebesi mantarı (Gyromitra infula)

Published

on

Gyromitra infula – Taraklıgöbekebesi


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Descinaceae

Cins: Gyromitra

Tür: Gyromitra infula

Gyromitra infula, yaygın olarak hooded false morel  (kapşonlu sahte morel) olarakta bilinir. Mantar gövdeleri koyu kırmızımsı kahverengi şapkası olgunlaşıkça karakteristik olarak eyer şekli geliştirir, her eyer lobunun uçları mantar gövdesinin üzerinde çıkıntı yaparak 2 veya 3 loblu bölümler oluşturur. Bu loblar içinde bazı odalar beyaz veya kızarmış soluk kahverengidir. Dış tarafından bakıldığı zaman pürüzsüz ve içi boştur. Mantar gövdesi geneli itibariyle kırılgan yapıdadır. Ülkemizde yaygın olarak görünen bu mantar çürüyen orman çöpleri arasında ve sert zeminde genellikle yaz sonunda ve sonbahar aylarında görülmektedir. Mantar ilk olarak Alman mikolog Jacop Christian Schaffer tarafından 1774 yılında Helvella infula olarak tanımlandı ve daha sonra, 1886’da Fransız mikolog Lucien Quélet, türü Gyromitra cinsine aktardı. Gyromitra infula, toplu olarak sahte kuzu göbeği veya kuzugöbeği ebesi gibi isimlerle de bilinen Gyromitra türleriyle ortak adlandırılabilinir. Bizler bu zehirli mantarı ;Mantarlı Yaşam ailesi olarak Taraklıgöbekebesi olarak tanımlacağız.

Genel Özellikleri: 2-13 cm yüksekliğinde, 2-8 cm çapında, ilk evrelerde neredeyse fincan şeklindedir. Ancak kısa süre sonra belirgin şekilde yükseltilmiş iki lob ile (nadiren 3 veya 4 lob ile) loblu hale gelirler. Mantar yüzeyi pürüzsüz, gevşek, buruşuk, ama genellikle beyin benzeri değildir. Renk son derece değişkendir (ten renginden sarımsı kahverengiye, kırmızımsı kahverengiden koyu kahverengiye). alt yüzey beyazımsı ila kahverengimsi, ince tozlu, bazen temasın olduğu yerde gövdeye batmış.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Lameller: Gyromitra cinsindeki mantarlarda lamel bulunmaz.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Gövde-Sap: 2-12 cm uzuluğunda ve 3 cm kalınlığında olan sap nervürlü değildir. Mantarın renginde veya daha soluk renkli olabilmektedir. İnce, tozlanmış bir görünümü vardır ve taban kısmında kıvrımlar geliştirirler.

Gyromitra infula
Gyromitra infula

Koku: Koku ve tat belirgin değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 17-20 x 7-9 µm boyutlarında, elipsoid-dikdörtgen, pürüzsüz ve ince duvarlıdır.            

Habitat: Kozalaklı ağaçlarda, ara sıra sert ağaçlarda, iyi çürümüş ahşaplarda, humus bakımından zengin topraklarda, bozuk zeminde veya yanmış alanlarda tek tek yada sürü halinde görülebilirler.

Mevsim: Yaz ayı sonlarından başlayıp sonbahar aylarında, kıyı kesimlerde kış ve ilkbaharda ortaya çıkarlar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Ölümcül şekilde zehirli olduğu bilinmektedir. İçerisinde Gyromitrin bileşinleri vardır. Bu Gyromitra sp türündeki bütün mantarlarda mevcuttur. Bu türlerdeki mantarları tanımlamak mikroskobik ortamlar gerektirebilir. Bu nedenle kesinlikle tüketilmesi tavsiye edilmez.

Ek bilgiler: Taraklıgöbekebesi mantarına benzer türler Morchella sp Kuzugöbeği mantarları ve içerisinde gyromitrin bulunduran, Gyromitra esculenta, Gyromitra fastigiata, Gyromitra sphaerospora, Gyromitra ambigua, Gyromitra gigas türlerine ve bazı Helvella cinsine ait Helvella leucopus gibi türlerle karıştırılır.

Vücuda yüksek miktarda gyromitrin alınması takdirinde zehirlenme belirtileri karaciğer lezyonları / hepatik koma, hemoliz, şiddetli gastroenterit (ishal, kusma), spazm (konvülsiyon), vücutta koordinasyon kaybı, baş dönmesi, yüksek ateş şeklinde ortaya çıkar. Yüksek ateş bulgusu özelikle Gyromitrin zehirlenmelerinde ortaya çıkar. Zehirlenme belirtileri, genellikle mantar tüketiminden sonraki ilk 5-12 saat arasında gözlemlenmektedir. Fakat bazen 48 saatin üstünde herhangi bir belirti görülmediği de resmi hastane kayıtlarında görülebilmektedir. Kuluçka süresi uzun olan mantar zehirlenmelerinden birisidir. Bu türdeki mantarlar Morchella familyası dahilindeki “Kuzu Göbeği Mantarı” türleri ile karıştırılmaması gereken tehlikeli türler olup, toplayıcılıkta çok dikkatli olunmalıdır.  

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri2 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)