Connect with us

Boletaceae

Saray Paşamantarı (Hemileccinum impolitum)

Published

on

Hemileccinum impolitum – Saray Paşamantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Hemileccinum

Tür: Hemileccinum impolitum

Hemileccinum impolitum, Avrupa’ya özgü Boletaceae ailesinin bir basidiomycete mantarıdır. Genellikle iyot boleti (Iodine bolete) olarak adlandırılır. Çünkü kesildiklerinde, kök tabanında veya olgunlaşmış örneklerde daha belirgin olan bir iyot kokusu yaymaktadır.

Bu mantar ilk olarak 1838’de İsveçli mikolog Elias Magnus Fries tarafından tanımlanmış ve Boletus impolitus olarak adlandırılmıştır. Şu anda kabul edilen bilimsel adı Çek mikolog Josef  Šutaranın 2008 tarihli bir yayınına dayanmaktadır. O zamandan beri DNA çalışmaları tarafındanda desteklenmektedir.

Iodine bolete’nin eşanlamlıları Boletus impolitus, Boletus suspectus ve Xerocomus impolitus’tur.

Eski jenerik isim Boletus Yunanca bolos’tan gelmektedir.  Yeni cins Hemileccinum hayranlarıyla belirli sıfat işaret eder, ‘kil yumru’ anlamına gelen impolitum bu mantarın şapkasının rustik veya sırsız görünümüne bir referanstır.

Şapka: Olgunlaştığında çapı 5 ila 12 cm arasında değişen Saray paşamantarı’nın şapkası,  kil kahverengisi ila kırmızımsı bej ve ince kadifemsi olup, yağışlı havalar dışında pürüzsüz ve kurudur. Genç gövdeleri yuvarlak ve kubbeli başlıklara sahiptir. Kesildiğinde limon sarısı olan eti hafif pembeye, uzun bir aradan sonra nadiren hafif maviye dönüşebilir.

Hemileccinum impolitum  - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Tüpler ve Gözenekler: Tüpleri 5 ila 15 mm uzunluğundadır. Yuvarlak gözenekleri başlangıçta limon sarısıdır ve olgun evrelerde daha koyu sarı hale gelir. Kesilip havaya maruz kaldığında, önemli ölçüde renk değiştirmez.

Hemileccinum impolitum - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Gövde-Sap: 5 ila 15 cm boyunda ve 2 ila 4 cm çapında olan gövdeler genellikle silindiriktir, ancak tabanda biraz daha şişkindir. Sap açık sarıdır, genellikle alt kısmında kırmızı bir floş vardır. Köke yakın yerden kesildiğinde, ya da kırıldığında belirgin iyot kokusu çıkar.

Hemileccinum impolitum - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Koku-tat: Köke yakın yerden kesildiğinde çıkan iyot kokusu dışında ayırt edici bir kokusu yoktur, tadı hafiftir.

Spor Baskısı:  Spor baskısı zeytuni kahverengi olup, sporları alt fusiform, 10-16 x 4–6,5 µm boyutlarındadır.            

Habitat: Çoğunlukla meşe ağaçlarının altındaki ağır killi topraklarda ve bazen de diğer geniş yapraklı ağaçlarda bulunur. Çok nadiren Avrupa anakarasında da iğne yapraklı ağaçların altında görünebilir. Türkiye’de Batı ve Doğu Karadeniz’de, Ege bölgesinde, Orta Kızılırmak ve Konya’da ayrıca Yukarı Fırat yakınlarında kaydı vardır.

Mevsim: Yaz ortasından sonbaharın sonuna kadar, ancak bazen Güney Avrupa’da Ocak ayına kadar devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Saray paşamantarı genellikle yenilebilir olarak kabul edilir. Tadı vasat kabul edilip, Avrupa’da nadir olması sebebi ile toplanması önerilmez.

Ek bilgiler: Boletus delipatus ile çok benzerdir ve sadece şapka kütikülünün mikroskobik çalışmasıyla ayırt edilebilir, İyot Boleti’nden bile daha nadirdir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri13 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)