Connect with us

Boletaceae

Saray Paşamantarı (Hemileccinum impolitum)

Published

on

Hemileccinum impolitum – Saray Paşamantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Hemileccinum

Tür: Hemileccinum impolitum

Hemileccinum impolitum, Avrupa’ya özgü Boletaceae ailesinin bir basidiomycete mantarıdır. Genellikle iyot boleti (Iodine bolete) olarak adlandırılır. Çünkü kesildiklerinde, kök tabanında veya olgunlaşmış örneklerde daha belirgin olan bir iyot kokusu yaymaktadır.

Bu mantar ilk olarak 1838’de İsveçli mikolog Elias Magnus Fries tarafından tanımlanmış ve Boletus impolitus olarak adlandırılmıştır. Şu anda kabul edilen bilimsel adı Çek mikolog Josef  Šutaranın 2008 tarihli bir yayınına dayanmaktadır. O zamandan beri DNA çalışmaları tarafındanda desteklenmektedir.

Iodine bolete’nin eşanlamlıları Boletus impolitus, Boletus suspectus ve Xerocomus impolitus’tur.

Eski jenerik isim Boletus Yunanca bolos’tan gelmektedir.  Yeni cins Hemileccinum hayranlarıyla belirli sıfat işaret eder, ‘kil yumru’ anlamına gelen impolitum bu mantarın şapkasının rustik veya sırsız görünümüne bir referanstır.

Şapka: Olgunlaştığında çapı 5 ila 12 cm arasında değişen Saray paşamantarı’nın şapkası,  kil kahverengisi ila kırmızımsı bej ve ince kadifemsi olup, yağışlı havalar dışında pürüzsüz ve kurudur. Genç gövdeleri yuvarlak ve kubbeli başlıklara sahiptir. Kesildiğinde limon sarısı olan eti hafif pembeye, uzun bir aradan sonra nadiren hafif maviye dönüşebilir.

Hemileccinum impolitum  - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Tüpler ve Gözenekler: Tüpleri 5 ila 15 mm uzunluğundadır. Yuvarlak gözenekleri başlangıçta limon sarısıdır ve olgun evrelerde daha koyu sarı hale gelir. Kesilip havaya maruz kaldığında, önemli ölçüde renk değiştirmez.

Hemileccinum impolitum - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Gövde-Sap: 5 ila 15 cm boyunda ve 2 ila 4 cm çapında olan gövdeler genellikle silindiriktir, ancak tabanda biraz daha şişkindir. Sap açık sarıdır, genellikle alt kısmında kırmızı bir floş vardır. Köke yakın yerden kesildiğinde, ya da kırıldığında belirgin iyot kokusu çıkar.

Hemileccinum impolitum - Saray paşamantarı
Saray paşamantarı

Koku-tat: Köke yakın yerden kesildiğinde çıkan iyot kokusu dışında ayırt edici bir kokusu yoktur, tadı hafiftir.

Spor Baskısı:  Spor baskısı zeytuni kahverengi olup, sporları alt fusiform, 10-16 x 4–6,5 µm boyutlarındadır.            

Habitat: Çoğunlukla meşe ağaçlarının altındaki ağır killi topraklarda ve bazen de diğer geniş yapraklı ağaçlarda bulunur. Çok nadiren Avrupa anakarasında da iğne yapraklı ağaçların altında görünebilir. Türkiye’de Batı ve Doğu Karadeniz’de, Ege bölgesinde, Orta Kızılırmak ve Konya’da ayrıca Yukarı Fırat yakınlarında kaydı vardır.

Mevsim: Yaz ortasından sonbaharın sonuna kadar, ancak bazen Güney Avrupa’da Ocak ayına kadar devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Saray paşamantarı genellikle yenilebilir olarak kabul edilir. Tadı vasat kabul edilip, Avrupa’da nadir olması sebebi ile toplanması önerilmez.

Ek bilgiler: Boletus delipatus ile çok benzerdir ve sadece şapka kütikülünün mikroskobik çalışmasıyla ayırt edilebilir, İyot Boleti’nden bile daha nadirdir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)