Connect with us

Hericiaceae

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Published

on

Hericium cirrhatum – Dişli Dedesakalı Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Russulales

Aile: Hericiaceae

Cins: Hericium

Tür: Hericium cirrhatum

Hericium cirrhatum, dünyada Tiered tooth fungus veya Spine face mushroom olarak tanınır. Tür, nadir bulunan, bazı ülkelerde yasalarla koruma altına alınmış yenilebilir, saprofit (çürükçül) bir mantardır. Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı referans kitabımızdaki ismi Dişli Dedesakalı” olup, bizde bu mantarı sizlere Dişli Dedesakalı Mantarı olarak anlatacağız.

İlk olarak 1801’de Christiaan Hendrik Persoon bu saprofit (çürükçül) mantarı tanımladığında ona Hydnum cirrhatum iki terimli bilimsel adını verdi. Rus mikolog Taisiya Lvovna Nikolayeva (1902 – 1982), 1950’de bu türü şimdiki cinsine aktardı ve böylece bugün de geçerli olan ve genel adı olarak bilinen Hericium cirrhatum kullanılmaya başlanmış oldu.

Hericium cirrhatum’un eşanlamlıları (sinonimleri) arasında Hydnum cirrhatum Pers., Hydnum diversidens Fr., Creolophus cirrhatus (Pers.) P. Karst. ve Hericium diversidens (Fr.) Nikol bulunur.

Makroskobik Özellikleri: Çok yakın akrabası ve aynı cinse mensup Aslan Yelesi Mantarı – Hericium erinaceus gibi çok farklı ve olağanüstü bir mantar türü olan H.cirrhatum, saçak benzeri kısa dikenleri ile ayırt edilir. Hydnum türü mantarlardan farklı olarak üst yüzey belirgin bir şekilde pürüzlüdür.

Hericium cirrhatum
Hericium cirrhatum

Tipik kalınlık 2 veya 3 cm kadardır. Dikenler sivridir ve genellikle 1 ila 1.5 cm uzunluğundadır.

Hericium cirrhatum
H. cirrhatum

H. cirrhatum, gerçek sapı çok az olan veya hiç olmayan, düzensiz krem bir gövdeye sahiptir. Tüm gövde genellikle 5 ila 10 cm genişliğindedir ve geniş bir alanı kaplayan katmanlı gruplar halinde ortaya çıkar.

Hericium cirrhatum
H. cirrhatum

Koku: Koku, mantar gençken belirgin pek değildir, ancak çürüyen örnekler mide bulandırıcı bir kokusunun olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Subglobose, pürüzsüz, 3.5-4.5 x 3-3.5µm boyutlarında ve  amiloid sporlara sahiptir.

Habitat: H. cirrhatum – Dişli Dedesakalı Mantarı Saprofit yani çürükcül bir mantardır. Tür, yaprak döken (geniş yapraklı) ağaçların ölü odunları üzerinde, nadiren de olsa aynı yerde bir veya iki yıldan fazla ortaya çıkar. Kayın (Fagus sylvatica) gibi türlerin ağaç kütüklerinde yetişir. Ayrıca Çınar (Acer pseudoplatanus), huş ağacı (Betula spp.), dişbudak (Fraxinus spp.), meşe (Quercus robur) ve karaağaç (Ulmus spp.) üzerinde de kaydedilmiştir.
Türkiye’de de resmî kaydı yapılmış olan bu güzele, Batı ve Doğu Karadeniz bölgesinde rastlamak mümkündür.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Genç ve taze Hericium türü mantarlar, genellikle balık veya yumuşak ete benzer, hoş bir tada ve dokuya sahip, tercih edilen yenilebilir mantarlar olarak kabul edilirler. Ancak tür bazı ülkelerin (Mesela İngiltere’de, 1981 tarihli Yaban Hayatı ve Kırsal Yasası’nın 8. Çizelgesi uyarınca yasal korumaya alınmıştır türün toplanması yasa dışıdır) kırmızı listelerine girmiş ve yasal olarak korunma altına alınmıştır.

Ek bilgiler: Karıştırılması olası benzer türler vardır. Turuncu Sığır Dili Mantarı – Hydnum rufescens ve Beyaz Sığır Dili Mantarı -Hydnum repandum ile karıştırılabilir, lakin bu 2 mantarda da diken görünümlü dişler aşağı doğru çıkıntı yaparlar ve bunlar düz uçlu bir şapkaya eklidirler. Hericium erinaceus’a benzer, ama H. erinaceus un daha uzun dikenleri ve daha küresel bir mantar gövdesi vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)