Connect with us

Hericiaceae

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Published

on

Hericium cirrhatum – Dişli Dedesakalı Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Russulales

Aile: Hericiaceae

Cins: Hericium

Tür: Hericium cirrhatum

Hericium cirrhatum, dünyada Tiered tooth fungus veya Spine face mushroom olarak tanınır. Tür, nadir bulunan, bazı ülkelerde yasalarla koruma altına alınmış yenilebilir, saprofit (çürükçül) bir mantardır. Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı referans kitabımızdaki ismi Dişli Dedesakalı” olup, bizde bu mantarı sizlere Dişli Dedesakalı Mantarı olarak anlatacağız.

İlk olarak 1801’de Christiaan Hendrik Persoon bu saprofit (çürükçül) mantarı tanımladığında ona Hydnum cirrhatum iki terimli bilimsel adını verdi. Rus mikolog Taisiya Lvovna Nikolayeva (1902 – 1982), 1950’de bu türü şimdiki cinsine aktardı ve böylece bugün de geçerli olan ve genel adı olarak bilinen Hericium cirrhatum kullanılmaya başlanmış oldu.

Hericium cirrhatum’un eşanlamlıları (sinonimleri) arasında Hydnum cirrhatum Pers., Hydnum diversidens Fr., Creolophus cirrhatus (Pers.) P. Karst. ve Hericium diversidens (Fr.) Nikol bulunur.

Makroskobik Özellikleri: Çok yakın akrabası ve aynı cinse mensup Aslan Yelesi Mantarı – Hericium erinaceus gibi çok farklı ve olağanüstü bir mantar türü olan H.cirrhatum, saçak benzeri kısa dikenleri ile ayırt edilir. Hydnum türü mantarlardan farklı olarak üst yüzey belirgin bir şekilde pürüzlüdür.

Hericium cirrhatum
Hericium cirrhatum

Tipik kalınlık 2 veya 3 cm kadardır. Dikenler sivridir ve genellikle 1 ila 1.5 cm uzunluğundadır.

Hericium cirrhatum
H. cirrhatum

H. cirrhatum, gerçek sapı çok az olan veya hiç olmayan, düzensiz krem bir gövdeye sahiptir. Tüm gövde genellikle 5 ila 10 cm genişliğindedir ve geniş bir alanı kaplayan katmanlı gruplar halinde ortaya çıkar.

Hericium cirrhatum
H. cirrhatum

Koku: Koku, mantar gençken belirgin pek değildir, ancak çürüyen örnekler mide bulandırıcı bir kokusunun olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Subglobose, pürüzsüz, 3.5-4.5 x 3-3.5µm boyutlarında ve  amiloid sporlara sahiptir.

Habitat: H. cirrhatum – Dişli Dedesakalı Mantarı Saprofit yani çürükcül bir mantardır. Tür, yaprak döken (geniş yapraklı) ağaçların ölü odunları üzerinde, nadiren de olsa aynı yerde bir veya iki yıldan fazla ortaya çıkar. Kayın (Fagus sylvatica) gibi türlerin ağaç kütüklerinde yetişir. Ayrıca Çınar (Acer pseudoplatanus), huş ağacı (Betula spp.), dişbudak (Fraxinus spp.), meşe (Quercus robur) ve karaağaç (Ulmus spp.) üzerinde de kaydedilmiştir.
Türkiye’de de resmî kaydı yapılmış olan bu güzele, Batı ve Doğu Karadeniz bölgesinde rastlamak mümkündür.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Genç ve taze Hericium türü mantarlar, genellikle balık veya yumuşak ete benzer, hoş bir tada ve dokuya sahip, tercih edilen yenilebilir mantarlar olarak kabul edilirler. Ancak tür bazı ülkelerin (Mesela İngiltere’de, 1981 tarihli Yaban Hayatı ve Kırsal Yasası’nın 8. Çizelgesi uyarınca yasal korumaya alınmıştır türün toplanması yasa dışıdır) kırmızı listelerine girmiş ve yasal olarak korunma altına alınmıştır.

Ek bilgiler: Karıştırılması olası benzer türler vardır. Turuncu Sığır Dili Mantarı – Hydnum rufescens ve Beyaz Sığır Dili Mantarı -Hydnum repandum ile karıştırılabilir, lakin bu 2 mantarda da diken görünümlü dişler aşağı doğru çıkıntı yaparlar ve bunlar düz uçlu bir şapkaya eklidirler. Hericium erinaceus’a benzer, ama H. erinaceus un daha uzun dikenleri ve daha küresel bir mantar gövdesi vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)