Connect with us

Bankeraceae

Kanağlayan Mantar (Hydnellum peckii)

Hydnellum peckii

Published

on

Hydnellum peckii – Kanağlayan Mantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Thelephorales

Aile: Bankeraceae

Cins: Hydnellum

Tür: Hydnellum peckii

Türkiye’de de Batı ve Orta Karadeniz bölgelerimizde kaydı yapılmış olan bu enteresan Hydnellum peckii Latince isimli mantar, Kanağlayan Mantar, Kanayan Mantar, Kanayan Diş Mantarı, Şeytanın dişi, Strawberries and Cream, The Bleeding Hydnellum, The Bleeding Tooth Fungus, The Red-Juice Tooth, ve The Devil’s Tooth gibi isimlerle bilinir.

Bu özel mantar ilk olarak 1912’de bu türe Hydnellum peckii adını veren Amerikalı mikolog Howard James Banker (1866-1940) tarafından tanımlanmıştır.

Sinonimleri (Eş anlamlıları); Hydnellum peckii’nin eşanlamlıları arasında Calodon peckii ve Hydnum peckii ortak adını yansıtan Hydnum diabolus bulunur.

“Hydnellum” genel adı, “yenilebilir bir mantar” anlamına gelen eski Yunanca hudnon kelimesinden türetilmiştir. Spesifik “peckii”sıfatı, Kuzey Amerika’nın yaklaşık 3000 mantar türünü tanımlayan Amerikalı mikolog Charles Horton Peck’i (1833-1917) onurlandırır.  

 

Şapka : Şapka tam olgunlaştığında çapı 3 ila 8 cm arası büyür. Bazen yuvarlak, ancak çoğu zaman oval veya çok lobludur. Genç örneklerde sığ kubbeli veya düz tepeli, ancak yüzeyi inişli çıkışlı, ince kenarlı hafif huni şeklindedir. Beyaz veya çok soluk pembe, kenarlara yakın daha soluk, daha koyu pembe veya buff olur ve kararmadan ve çürümeden önce sonunda merkezden kahverengiye döner. Genç örneklerinin şapkaları genellikle kırmızı sıvı damlacıkları yayar, şapka eti sert ve liflidir. Yerden yükseklikleri 3 ila 10 cm arasındadır.

Hydnellum peckii

Şapka Altı Dikenleri (Dişler):  Dikenleri 1 ila 5 mm uzunluğunda (şapka kenarına yakın dikenleri en kısa) ve çapı 1 mm’den azdır. Sık ve azalan,  pembemsi dikenler, sporlar olgunlaştıkça daha sonra buff olur. Kanağlayan mantarı üremeleri-çoğalmaları için elzem sporlarını şapka altındaki bu dişlerde barındırmaktadırlar.

Hydnellum peckii

Gövde-Sap: Kanağlayan (Şeytanın Dişi) mantarının gövdesinin boyutu çok değişkendir, bazen sadece 0,5 cm yüksekliğinde bodur iken  bazen de 5 veya 6 cm kadar uzun ancak gövdenin çoğu yerin altındadır. Çapı ise 0,5 ila 2 cm arasında değişir. Genellikle az ya da çok silindiriktir, ancak bazen tabana doğru incelir.  Olgun bir şapkanın dış bölgesi gibi pembemsi devetüyü renkli, dokuda ise kaba kadifemsidir.

Hydnellum peckii

Koku: Koku pek ayırt edici olmasa da, tat keskin ve acıdır. Öyleki, kurumuş örneklerinde dahi bu keskin acılığın olduğu rapor edilmiştir.

Spor Baskısı: Hemen hemen küresel ama bir ucunda keskin bir nokta vardır. Spor boyutları 5-5.5 x 4-4.5um olup,  tüberkülattır, yani küçük, siğil benzeri nodüllerle kaplıdır. Spor baskısı rengi ise donuk kahverengidir.  
 

Hydnellum peckii

Habitat: Bu görseli enteresan mantar Hydnellum peckii, kozalaklı ağaçların altında, genellikle yosunlar ve çam iğnesi çöpleri arasında, tek başına, dağınık veya birlikte kümelenmiş olarak bulunur. Çam, Kızılçam, Douglas köknarı, köknar ve baldıran otu ile birlikte bulunur.
Kuzey Amerika’ya ek olarak, mantar Avrupa’da yaygındır ve özellikle İtalya, Almanya ve İskoçya’da bol olduğu belgelenmiştir. Ancak Kanağlayan mantarının Hollanda ve Çek Cumhuriyeti gibi bazı Avrupa ülkelerinde giderek daha zor bulunur hale geldiği rapor edilmiştir.  Orta Avrupa’da artan kirlilik, mantarın bu ülkelerdeki düşüşünde olası bir faktör olabileceği öne sürülmüştür. 2008’de İran’dan, 2010’da Kore’den ve Türkiye’den gelen raporlar, Avrupa ve Kuzey Amerika dışındaki ilk raporlardır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Hudnellum peckii mantarının “Çilek Reçelli Danimarka Böreği”ne benzediği söylense de ve Hydnellum türlerinin genel olarak zehirli olmadıkları bildirilse de, Kanağlayan mantarı ve benzer türler, çok aşırı acı olmaları sebebiyle tüketilmezler. Yenilmeyen mantarlar kategorisinde yerlerini alırlar. Yerine göre “Şeytan Dişi” veya “Çilekler ve Krema” olarak da bilinen bu mantar, ismini, tahmin edilebileceği üzere, yüzeyinden salgıladığı kan kırmızısı salgıdan (sıvıdan) almaktadır. Kanağlayan mantarının yüzeyindeki bu salgının, ironik bir biçimde pıhtılaşma önleyici bir kimyasal olan “atromentrin” içerdiğini de söylemeden geçmeyelim.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında Hydnum ferrugineum ve Hydnum rufescens bulunur. Hydnum ferrugineum görünüşte çok benzer, ancak etinin sıcaktan ziyade hafif bir tadı olduğu bildiriliyor. Yalnızca yüksek güçlü bir mikroskopla görülebilen önemli hif yapısı farklılıkları vardır. Hydnellum peckii’nin septa üzerinde kıskaçları vardır, Hydnellum ferrugineum’da ise yoktur. Hydnum rufescens, eşmerkezli bölgeleri olmayan, ten rengi bir mantardır, dikenleri ise decurrentden yani azalandan ziyade gövdeye yapışıktır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese ve Kapak fotosu için Kanada’dan Mustafa Gündüz kardeşimize çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina15 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)