Connect with us

Hygrophoraceae

Tozlu Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus pudorinus)

Hygrophorus pudorinus

Published

on

Hygrophorus pudorinus


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Hygrophoraceae

Cins: Hygrophorus

Tür: Hygrophorus pudorinus

Hygrophorus pudorinus, Avrupada yaygın olarak kızaran mum şapkası veya terebentin mum şapkası olarak bilinen Hygrophorus cinsindeki bir mantar türüdür. Ladin ve diğer kozalıklı ağaçlarla mikorozal ilişkilidir. Ülkemizde de ladin ağaçların olduğu ormanlarda bulunabilir. Turuncu pembemsi veya turuncu renkli şapkası, kalın beyaz renkten, yaşlandıkça pembemsi- turuncu renge kadar koyulaşan lamelleri , küçük beyaz noktalar ve lif kümeleri içeren üst sap yüzeyi ile tanınır.

Bu mantarı ilk olarak İsveçli Mikolog Elias Magnus Fries, 1821 tarihli Systema Mycologicum çalışmasında bu mantarı Agaricus pudorinus olarak tanımladı. Hygrophorusun cins mertebesine yükselmesiyle Hygrophorus pudorinus olarak şu anki ismini almıştır. Türün adı Latince pudorinus “kızarma” kelimesinden gelir. Bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak, bu mantarı Türkiye Mantarları Listesi kitabındaki ismi ile “Tozlu Gaypaşuk Mantarı” olarak işleyeceğiz.

Şapka: 3-10 cm; dışbükey, geniş dışbükey veya geniş çan şeklindedir. İlk evrelerde sümüksü-yapışkan olan şapkası, kısa sürede kuru ve parlak görünüm alır. Şapka üzeri pürüzsüz olmakla birlikte, yaşlandıkça üzerinde ince pullar ve çatlaklar gelişir. Uçuk pembemsi, turuncu veya pembemsi renktedir. Şapka ilk evrelerde içe sarılı ve pamukludur.

Hygrophorus pudorinus
Hygrophorus pudorinus

Lameller: Geniş bir şekilde gövdeye birleşik ve aşağıya doğru genişleyerek inmeye başlayan, beyaz veya yaşla birlikte sarımsı ila turuncu-pembemsi hale gelen kısa lamelleri vardır.

Hygrophorus pudorinus
Hygrophorus pudorinus

Gövde-Sap: Sap 3-8 cm uzunluğa ve  3 cm kalınlığa kadar olabilmektedir. Genellikle çoğunluğu yer altında olan, konik bir tabanın üzerinde aşağı yukarı eşit bir gövdesi vardır. Bu mantarlar kurutulduğunda kırmızımsı kahverengiye dönen şapkaya doğru küçük beyaz lif kümeleri kendini gösterir. Mantar tutunduğu yerde veya tabanın yakınında sıklıkla sarımsı renktedir.

Hygrophorus pudorinus
Hygrophorus pudorinus

Koku: Koku genellikle sabunlu ve hoş kokulu, ya da biraz nahoştur. Çoğu zaman da ayırt edici bir kokusu yoktur.

Spor Baskısı: Sporlar 7.5-10.5 x 5.0-6.0 µm boyutlarında olup, elipsoid ila gözyaşı şeklindedir. Pürüzsüz, ince duvarlı, hiler uzantı göze çarpmayan bu sporlar, inamiloiddir. Spor baskısı rengi beyazdır.        

Habitat: Karışık iğne yapraklı ormanlarda, dağınık veya sürü halinde, dağınık “kozalaklı ağaçların altında, özellikle ladin ağaçları altında” gruplar halinde, “kozalaklı ağaçların altındaki yosunlarda bataklık yerlerde, karışık ladin ve çam ağaçları altında”bulunabilir.

Mevsim: Tozlu Gaypaşuk Mantarı, yaz sonunda ve sonbaharda gruplar halinde veya peri halkaları oluşturarak görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Hygrophorus pudorinus- Tozlu Gaypaşuk Mantarı zehirsizdir. Mutfak değeri bakımından çok iyi yenilebilir olmasada, bazı kişiler tarafından sevildiği bilinir. Çiğ tadı çok hoş değildir. Tereyağında kızartılarak sotelendiği takdirde lezzetli olabileceği bilinir.

Ek bilgiler: Tozlu Gaypaşuk Mantarına benzer türler Kayın ağaçlarıyla mikorazal Hygrophorus poetarum ile ve kendi cinsindeki bazı Hygrophorus türleriyle benzer yönleri vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayın

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)