Connect with us

Hypholoma

Yan Sarıpapak Mantarı (Hypholoma lateritium)

Published

on

Hypholoma lateritium – Yan Sarıpapak Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Hypholoma

Tür: Hypholoma lateritium

Hypholoma lateritium, Brick tuft mushroom (Tuğla taft mantarı), Brick cap (Tuğla başlık), Chestnut mushroom (Kestane mantarı), Cinnamon cap (Tarçın başlık), Red woodlover (Kırmızı ağaç otu) veya Kuritake olarak adlandırılan Hypholoma cinsinden bir mantar türüdür. Türkiye Mantarları Listesi adlı kitapta “Yan Sarıpapak” Türkçe ismi ile bilinmektedir. Bizde bu türü sizlere bu isimle anlatacağız.

Hypholoma, iplikli mantar anlamına gelir. Özel isim olan ”lateritium” ise, çoğu zaman tuğla kırmızısını andıran rengini ifade eder.

Eş anlamlıları arasında, Hypoloma sublateritium (Daha çok Amerika’da kabul görür), Naematoloma sublateritium bulunur.

Şapka: 3-10 cm çapında, dışbükey, neredeyse düz veya olgunlaştıkça düzensiz hale gelen, gençken kıvrılmış bir marjla, kuru veya nemli, genel olarak tuğla kırmızısı, ancak özellikle gençken kenarlarda daha soluk (pembemsi ila devetüyü), kenarda bazen ince peçe kalıntıları ile gözlemlenebilir.

Hypholoma lateritium
Hypholoma lateritium

Lameller: Sapa bağlı olup, yakın ve sıktır.  Gençken beyazımsı, kortina benzeri bir örtü ile örtülür, ancak kısa süre sonra soluk griden griye, olgunlukla birlikte mor-griden koyu mor kahverengiye döner. Kısa lameller sıktır.

Hypholoma lateritium

Gövde-Sap: 5 ila 10 cm uzunluğunda ve 1 ila 2 cm çapında olan Hypholoma lateritium’un gövdeleri liflidir. Açık hardal, giderek kırmızımsı-kahverengi bir tabana kararır, soluk bir yüzük bölgesi gözlemlenebilir.

Hypholoma lateritium

Koku: Kokusu ayırt edici değildir. Tadı hafif acıdır.

Spor Baskısı: Spor baskısı morumsu kahverengi olup, sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 6-8 x 3-4,5μm. boyutlarındadır.            

Habitat: Saprofit (Çürükçül) bir tür olan bu mantar, genelde tutamlar halinde, bazen tek başına sert ağaç kütüklerinde, özellikle meşelerde ve ölü sert ağaç ağaçlarının gömülü veya açıkta kalan köklerinde, ayrıca kestane kütüklerinde sıkça görülür.

Mevsim: Temmuz-Kasım arası, Türkiye ve Akdeniz ikliminde.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Çoğu otorite tarafından yenmez olarak kabul edilirler ve yenildiğinde mide rahatsızlıklarına neden olabilirler.

Bu konuda tartışmalar mevcuttur. Kuzey Amerika’da  genç evrelerini yenilebilir kabul eden otoriteler olsa da, özellikle Avrupa’da şüpheli ve yenmez olarak kabul edilir. Ayrıca zehirli Hypoloma fasciculare (Kükürt Öbeği mantarı) ile karıştırılma ihtimali vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

Ek bilgiler: Bu türü yazmadan önce Çanakkale’nin Çan ilçesine bağlı Söğütalan köyünde, yaklaşık 800 metre rakımda bulunan, yaşlı veya devrilmiş kestane ağaçlarında, kesilmiş meşe köklerinde bol miktarda gördüğümü belirtmek isterim (Ekim sonu). ülkemizde geniş bir yayılım gösteren bir Hypoloma türüdür. Türkiye’de resmi kaydı olan bölgeler arasında, Çatalca -Kocaeli, Bölümü, Güney Marmara Bölümü, Karadeniz Bölgesi, Asıl Ege Bölümü ve Konya Bölümü bulunmaktadır.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
2 Comments

2 Comments

  1. Brian L Jones

    25/10/2022 at 07:27

    Thank you for an excellent article Mr Aydogan. Keep the good work going. Greetings from London.

  2. İsmail Dönmez

    26/10/2022 at 13:29

    Thank you Brian👍

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)