Connect with us

Hypholoma

Yan Sarıpapak Mantarı (Hypholoma lateritium)

Published

on

Hypholoma lateritium – Yan Sarıpapak Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Hypholoma

Tür: Hypholoma lateritium

Hypholoma lateritium, Brick tuft mushroom (Tuğla taft mantarı), Brick cap (Tuğla başlık), Chestnut mushroom (Kestane mantarı), Cinnamon cap (Tarçın başlık), Red woodlover (Kırmızı ağaç otu) veya Kuritake olarak adlandırılan Hypholoma cinsinden bir mantar türüdür. Türkiye Mantarları Listesi adlı kitapta “Yan Sarıpapak” Türkçe ismi ile bilinmektedir. Bizde bu türü sizlere bu isimle anlatacağız.

Hypholoma, iplikli mantar anlamına gelir. Özel isim olan ”lateritium” ise, çoğu zaman tuğla kırmızısını andıran rengini ifade eder.

Eş anlamlıları arasında, Hypoloma sublateritium (Daha çok Amerika’da kabul görür), Naematoloma sublateritium bulunur.

Şapka: 3-10 cm çapında, dışbükey, neredeyse düz veya olgunlaştıkça düzensiz hale gelen, gençken kıvrılmış bir marjla, kuru veya nemli, genel olarak tuğla kırmızısı, ancak özellikle gençken kenarlarda daha soluk (pembemsi ila devetüyü), kenarda bazen ince peçe kalıntıları ile gözlemlenebilir.

Hypholoma lateritium
Hypholoma lateritium

Lameller: Sapa bağlı olup, yakın ve sıktır.  Gençken beyazımsı, kortina benzeri bir örtü ile örtülür, ancak kısa süre sonra soluk griden griye, olgunlukla birlikte mor-griden koyu mor kahverengiye döner. Kısa lameller sıktır.

Hypholoma lateritium

Gövde-Sap: 5 ila 10 cm uzunluğunda ve 1 ila 2 cm çapında olan Hypholoma lateritium’un gövdeleri liflidir. Açık hardal, giderek kırmızımsı-kahverengi bir tabana kararır, soluk bir yüzük bölgesi gözlemlenebilir.

Hypholoma lateritium

Koku: Kokusu ayırt edici değildir. Tadı hafif acıdır.

Spor Baskısı: Spor baskısı morumsu kahverengi olup, sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 6-8 x 3-4,5μm. boyutlarındadır.            

Habitat: Saprofit (Çürükçül) bir tür olan bu mantar, genelde tutamlar halinde, bazen tek başına sert ağaç kütüklerinde, özellikle meşelerde ve ölü sert ağaç ağaçlarının gömülü veya açıkta kalan köklerinde, ayrıca kestane kütüklerinde sıkça görülür.

Mevsim: Temmuz-Kasım arası, Türkiye ve Akdeniz ikliminde.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Çoğu otorite tarafından yenmez olarak kabul edilirler ve yenildiğinde mide rahatsızlıklarına neden olabilirler.

Bu konuda tartışmalar mevcuttur. Kuzey Amerika’da  genç evrelerini yenilebilir kabul eden otoriteler olsa da, özellikle Avrupa’da şüpheli ve yenmez olarak kabul edilir. Ayrıca zehirli Hypoloma fasciculare (Kükürt Öbeği mantarı) ile karıştırılma ihtimali vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

Ek bilgiler: Bu türü yazmadan önce Çanakkale’nin Çan ilçesine bağlı Söğütalan köyünde, yaklaşık 800 metre rakımda bulunan, yaşlı veya devrilmiş kestane ağaçlarında, kesilmiş meşe köklerinde bol miktarda gördüğümü belirtmek isterim (Ekim sonu). ülkemizde geniş bir yayılım gösteren bir Hypoloma türüdür. Türkiye’de resmi kaydı olan bölgeler arasında, Çatalca -Kocaeli, Bölümü, Güney Marmara Bölümü, Karadeniz Bölgesi, Asıl Ege Bölümü ve Konya Bölümü bulunmaktadır.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
2 Comments

2 Comments

  1. Brian L Jones

    25/10/2022 at 07:27

    Thank you for an excellent article Mr Aydogan. Keep the good work going. Greetings from London.

  2. İsmail Dönmez

    26/10/2022 at 13:29

    Thank you Brian👍

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri19 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita2 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri6 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)