Connect with us

Hypsizygus

Kırkkafa Mantarı (Hypsizygus ulmarius)

Published

on

Hypsizygus ulmarius – Kırkkafa Mantarı – Elm
Oyster Muahroom


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Lyophyllaceae

Cins: Hypsizygus

Tür: Hypsizygus ulmarius

Hypsizygus ulmarius, genellikle Elm oyster mushroom yani Karaağaç istridyesi, nadiren de olsa “the elm leech ve elm Pleurotus” gibi ingilizce isimlerle bilinen yenilebilir bir mantar türüdür. Türkiye’de bu eneteresan mantara verilmiş isim ise “Kırkkafa” mantarıdır. Cins adı olan Hypsizygus, “yüksek”’ anlamına gelen Hypsi ve “boyunduruk” anlamına gelen -zygus’tan gelir;  mantar gövdelerinin genellikle büyük ağaçların gövdelerinin yukarı kısımlarında yetiştiği gerçeğini yansıtır. Spesifik sıfat “ulmarius”ise habitatı olan “karaağaçları” ifade eder.

Bu güzel ve enteresan mantar, bilimsel literatürde ilk kez 1791 yılında, ona Agaricus ulmarius bilimsel adını veren öncü Fransız mikolog Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard tarafından tanımlanmıştır. Şu anda kabul gören ve geçerli olan bilimsel ismi Hypsizygus ulmarius ise, 1984 tarihinde Kanadalı mikolog Scott Redhead tarafından yayımlanmış bilimsel bir yayından gelmektedir. 

Sinonimleri arasında Agaricus ulmarius, Pleurotus ulmarius, Tricholoma ulmarium and Lyophyllum ulmarium  bulunmaktadır.

Şapka: 5 – 15 (istisnai olarak 30cm’e kadar) cm çapında olan şapka, dışbükey, olgunlaşma ile düze yakın genişler. Şapkanın kıvrılmış kenarları göze çarpar, beyaz veya beyazımsı renklerde olan şapkası pürüzsüz ve kurudur.

 

Hypsizygus ulmarius
Hypsizygus ulmarius

Lameller: Adnate veya biraz decurrent olan lamelleri geniş, sık ve beyazdır.

Hypsizygus ulmarius
Hypsizygus ulmarius

Gövde-Sap: 5 – 13 cm uzunluğunda ve 2 ila 3 cm çapında olan sap,  beyaz veya beyaza yakın renklerde, pürüzsüz veya ince fibriloz olup, sap üzerinde yüzük ve volva bulunmaz.

Hypsizygus ulmarius
Hypsizygus ulmarius

Koku: Koku ve tat ayırt edici olmamakla birlikte, hafif unsu bir kokusu olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdan soluk krem rengine olabilir. Sporlar, büyük ölçüde subblobose, pürüzsüz, 3,5-6,5 x 3-5µm boyutlarında ve amiloid’dir. 

Habitat: Kırkkafa Mantarı, genellikle karaağaçların (Ulmus spp.) ve bazen de diğer geniş yapraklı, yaprak döken ağaçların gövdelerinde ve büyük dallarında büyürler. Genellikle mantar gövdeleri, gövde tabanları tek bir dal izinden çıkan kompakt kümeler oluşturur ve bu nedenle gövdeler neredeyse her zaman düz olmaktan çok bükülür. H. ulmarius, canlı ağaçlarda bulunmasına rağmen, ev sahiplerinin canlı veya ölü dokusu ile beslenip beslenmediği ile ilgili net bir veri olmadığı için hem saprotrof (saprofit-çürükçül) hem de parazit olarak kabul edilirler.

Mevsim: Yaz – Sonbahar – Kış (Ağustos’tan Aralık sonuna kadar).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Bazı kaynaklarda yenilebilir bir mantar olarak bildirilmesine rağmen, Karaağaç İstiridyelerinin ender bulunan bir İstiridye tür- olması ve genellikle ağaçların yüksek yerlerinde (kolay erişilemeyecek yerlerde) yetişmeleri gerçeği, onları yemek için yabani mantar toplayanların pek ilgisini çekmez.

Ek bilgiler: Genellikle Pleurotus cinsindeki istiridye mantarları ile karıştırılır, ancak lamelleri ya decurrent ya da derin decurrent olmadığı için kolayca ayırt edilebilirler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora7 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)