Sütlükülah mantarı (Lactarius quietus)

Lactarius quietus – Oakbug or Oak milkcup

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Russulales

Aile: Russulaceae

Cins: Lactarius

Tür: Lactarius quietus

Lactarius quietus, “Oak milkcap”(meşe sütlüsü) ,Oakbug milkcap (meşe böceği sütlüsü) ve “Southern milkcap” (güney sütlüsü) ortak isimleriyle bilinir. Alt tür Lactarius quietus var. incanus ise yaygın olarak yanmış şeker laktarius olarak bilinir.

Oakbug Milkcap, 1821’de büyük İsveçli mikolog Elias Magnus Fries tarafından tanımlandı ve ona iki terimli Agaricus quietus bilimsel ismini verdi, ancak 1838’de Fries’ın kendisi bu türü Lactarius cinsine aktarmış ve böylece şu anda kabul edilen bilimsel adını Lactarius quietus olarak belirlemiştir.

L.quietus eşanlamlıları arasında Agaricus sessizus Fr., Galorrheus sessizus (Fr.) P.Kumm. ve Lactifluus sessizus (Fr.) Kuntze bulunur.

Şapka: 4-9 cm çapında olan şapkakası, dışbükey ve sonra hafifçe bastırılmış, sarı-kahverengi veya kırmızımsı-kahverengidir. Hafif soluk koyu eşmerkezli bölgelere sahiptir. Islak havalarda parlaktır olan şapkası, kuruduğunda donuk mat bir görünüm kazanırlar.

Lameller: Sap ile bitişik, çok sık, kremsi-kahverengi veya pembemsi sarı olan L.quietus lamelleri hasar gördüklerinde hafif tatlı, kremsi beyaz bir süt yayarlar. Mantar veren vücut yaşlandıkça, lameller de belirgin şekilde daha kahverengi bir hale gelirler.

Gövde-Sap:  5-10 mm çapında ve 5 ila 7 cm yüksekliğinde olan silindirik Oat milkcap gövdesi, genelde şapkası ile aynı renktedir. Ancak tabana doğru biraz daha koyu renkte olduğu bilinir. Sapta halkası yani bir yüzüğü yoktur.

Koku: Oldukça hoş olmayan yağlı kötü bir kokusu vardır, sütünün (lateks) hafif bir tadı vardır, ve bu sütü bir süre sonra biraz acı hale gelir.

Spor Baskısı: Somon pembesi bir belirti ile soluk kremsi beyaz olan sporlar, genel olarak elipsoidal, 8-9 x 7-7.5um boyutlarındadır. Bu sporlar, ara sıra sırtlarla birleştirilen düşük siğiller (0.5-1um) ve birkaç “zed” oluşturan ancak tam bir retikulum olmayan az sayıda çapraz bağlantı ile süslenmiştir.

Habitat: L. quietus yalnızca meşe ağaçlarının altında, tek başına veya dağınık gruplar halinde bulunurlar.  Sonbahar aylarında çok sık rastlanan bu Lactarius türü Ektomikorizaldir ve simbiyotik olarak yalnızca meşe ile beslenirler. Ancak bazı araştırmalar organik toprak maddesinden büyüyerek saprotrofik olarak da beslendiğini ileri sürmüştür. L.quietus sadece Avrupa’da bulunabilir;  Birleşik Krallık’ta en sık rastlanan yüz mantar türünden biridir. L.quietus var. incanus doğu Kuzey Amerika’da yaygın olarak bulunur.

Türkiye’de de resmî kaydı olan bu Lactarius türü “Sütlükülah” mantarı olarak isimlendirilmiş olup.Doğu Karadeniz Bölümü ve Yukarı Kızılırmak Bölümünde kaydı yapılmıştır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar mantarıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Oak Milkcap genellikle yenilebilir bir mantar olarak kabul edilir. Oakbug Milkcap’ın sütü tatlı veya hafif acıdır. Bazı kaynaklarda yenmez olarak da bildirilmiştir. Alt tür olan L.quietus var. incenus’unda yenilebilirliği konusunda çelişkili raporlar vardır ve bu nedenle tüketilmesi önerilmez. 

Ek bilgiler: Benzer tür, Lactarius rufus daha büyük ve daha koyudur ve genellikle merkezi bir umboya sahiptir. Kozalaklı, iğne yapraklı ağaçların altında ve bazen huş ağacında büyürler ve lamelleri zarar gördüğünde acı bir lateks salgılar.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.