Connect with us

Agaricaceae

Ölümcül Pullu Mantar (Lepiota brunneoincarnata)

Published

on

Lepiota brunneoincarnata-Ölümcül Pullu Mantar


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agariceae

Cins: Lepiota

Tür: Lepiota brunneoincarnata

Ölümcül zerafet (deadly dapperling) olarak da bilinen Lepiota brunneoincarnata, Agaricales takımından, Lepiota cinsinin zehirli bir türüdür. Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinde, Çine kadar yaygın olarak dağılmıştır. Tarlalar, parklar ve bahçeler gibi çimenli alanlarda yetişir ve genellikle yenilebilir mantarlarla karıştırılır.

İlk olarak 1889’da İsviçreli mikologlar Robert Hippolyte Chodat ve Charles Martin tarafından Lepiota brunneoincarnata olarak tanımlanmıştır. Günümüzde de kabul edilen bilimsel adı olmaya devam etmektedir.

Lepiota brunneoincarnata’nın eşanlamlıları arasında Lepiota barlae Pat. ve Lepiota patouillardii bulunur.

Lepiota cins adı, Yunanca ölçek anlamına gelen ”Lepis” ve kulak anlamına gelen ”ot” kelimelerinden gelmektedir. Sıfat olan brunneoincarnata, kahverengimsi-pembe renklerde gözlemlenen şapka rengine bir atıftır.

Şapka: Ölümcül Pullu mantarın şapkası 2 ila 6 cm arasında değişir. Başlangıçta yarım küre şeklindedir. Geniş ölçüde dışbükey hale gelir ve bazen hafif bir umbo ile neredeyse düz olur. Pembemsi-kahverengi keçeli yüzeyi ise, olgunlukta ince yünlü pullara ayrılır ve genellikle düzensiz eş merkezli halkalar oluşturur. Daha soluk ve kenarlara doğru daha geniş aralıklıdır. Et rengi beyazdır.

Lepiota brunneoincarnata
Lepiota brunneoincarnata

Lameller: Gençliklerinde nispeten yoğun olan lameller, olgunlaştıklarında birbirlerinden uzaklaşırlar. Gövdede serbesttirler (sapa birleşmezler) ve eşit olmayan lameller ile serpiştirilirler. Fildişi beyazı, uçuk krem ​​rengindedirler. Olgun evrelerde daha çok renkli ipliklerle belirginleşirler.

Lepiota brunneoincarnata
Lepiota brunneoincarnata

Gövde-Sap: 2,5 ila 5 cm uzunluğunda ve 5 ila 9 mm çapındadır. Silindirik, genç örneklerde oldukça sıkı, lifli ve olgunlaştığında kısa sürede sap içi boşalır. Pembe floşlu kremsi beyazdır.  Üst yarısı pürüzsüz, alt gövde ise, belirsiz bir yünlü yüzüğün altında koyu kahverengi lifli pullarla bezenmiştir. Et rengi beyazdır.

Lepiota brunneoincarnata
Lepiota brunneoincarnata

Koku: Meyvemsi, hafif bir kokusu vardır (Ölümcül bir tür olduğu için asla tatmayınız).

Spor Baskısı: Elipsoidal, pürüzsüz, 8,9-10,2 x 4,8-5,5µm (mikron) boyutlarında ve dekstrinoid. Spor baskısı beyazdır.            

Habitat: Saprobik (Cansız veya çürüyen organik maddeden kendi besinini üreten) bir tür olan bu mantar, geniş yapraklı ağaçların hemen yakınında koruların, parkların, bahçelerin ve patikaların çimenli kenarlarını tercih ederek büyür.

Mevsim: Yaz sonundan-Sonbahar sonuna kadar.

Yenilebilirlik ve ToksisiteBu tür ölümcül zehirlidir. Yaygın olarak çeşitli metinlerde toksik özelliklere sahip bir mantar olarak tanımlandı ve kabul edildi. Yakın zamanda yapılan araştırmalar, hem Lepiota brunneoincarnata’da hem de yakından ilişkili türlerde amatoksinlerin varlığını vurgulamıştır : Lepiota helveola Bres., Lepiota pseudohelveola  Kühner, Lepiota josserandii  Bon & Boiffard, Lepiota kuehneri  Huijsman ex Hora ve bunların dışındaki diğer onbir Lepiota türü bu gruba dahildir. Şemsiye (Macrolepiota procera) vb mantarlar ile karıştırmamak için şapka çapı 10 cm’den küçük olan bu türlere Mantarlı Yaşam ailesi olarak, uzak durmanızı şiddetle öneririz.

Son zamanlarda mikotoksikolojik alanda yapılan araştırmalar, falloid sendromundan sorumlu 16 küçük Lepiota türünde tehlikeli amatoksinlerin varlığını vurgulamıştır . Neyse ki, mevcut amatoksinlerin yüzdesi, Amanita phalloides‘te  bulunandan önemli ölçüde daha düşüktür. Yine de çok tehlikeli bir türdür. Karaciğere verdiği hasar genellikle geri döndürülemez. Zehirlenme belirtilerinin 48 saat sonra başlaması tedaviyi engelleyici sebepler doğurur.

Ek bilgiler: The deadly dapperling, Avrupa’nın daha sıcak bölgelerinde, genellikle güneyde bulunur, ancak İngiltere ve Almanya’dan da kaydedilmiştir. Asya’da Türkiye, İsrail, Pakistan, İran ve doğu Çin’den kaydedilmiştir. Diğer Lepiota türleri ile çok kolay karıştırılır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora3 gün ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum4 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis4 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)