Connect with us

Agaricaceae

Ladin pullusu (Lepiota clypeolaria)

Published

on

Lepiota clypeolaria-Shield dapperling


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Lepiota

Tür: Lepiota clypeolaria

Lepiota clypeolaria, genellikle shield dapperling (süslü kalkan) veya the shaggy-stalked Lepiota (sapı tüylü Lepiota) olarak bilinir. Lepiota cinsinin yaygın dağılımı olan zehirli bir mantardır. Yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda yetiştiği kuzey ılıman bölgelerde bolca bulunurlar. Mantar kahverengimsi bir şapkaya, çökük, kılıflı bir halka (yüzük) veya halka bölgesine, tüylü bir sapa ve iğ şeklinde sporlara sahiptir.

Sinonimleri (Eşanlamlıları) arasında Agaricus clypeolarius Bull (1789, Agaricus colubrinus, Lepiota colubrina, Lepiota clypeolaria var.  minor, Lepiota clypeolaria var.  ochraceosulfurescens ve Lepiota ochraceosulfurescens (1981) vardır.

Tür ilk olarak 1789’da Fransız mikolog Jean Baptiste Francois Bulliard tarafından Agaricus clypeolarius olarak tanımlanmıştır. Paul Kummer, 1871’de onu Lepiota cinsine aktarmıştır. Genellikle “The Shaggy-stalked Lepiota – Sapı tüylü Lepiota” olarak bilinir.

Şapka: Başlangıçta yumurta ve daha sonra çan şeklinde genişleyen, düşük bir umbo ile geniş bir dışbükey görünümde olan L.clypeolaria şapkası beyaz veya krem renklidir. Soluk bir arka plan üzerinde, soluk saman veya turuncu-kahverengi pullara sahiptir.  Merkezi umbo, aynı renk pullarla ve iyi sınırlandırılmış tek tip bir diskle kaplıdır. Şapka kenarı, kısmi peçenin beyaz pullarıyla çevrilidir. Olgun örneklerin şapkasının çapı 2 ila 7 cm arasında değişir.

Lepiota clypeolaria
Lepiota clypeolaria

Lameller: Shield dapperling lamelleri sık ve beyazdır ve yaşla birlikte çok az da olsa koyulaşırlar.

Lepiota clypeolaria
Lepiota clypeolaria

Gövde-Sap: Sap rengi beyazdır. Sap altında kaba yünlü olan ve bazen “çizme” olarak tanımlanan bir görünüm veren belli belirsiz bir halkaya sahiptir. 5–12 cm uzunluğunda ve 0,3–1 cm kalınlığında olan sap, içi boş ve incedir, tabanda hafifçe genişleyen düz bir sopa şeklindedir. Gövde eti beyazdır ve hoş olmayan bir kokuya sahiptir. Tüylü sapı bu mantarın en belirgin makroskobik (gözle görülen) ayırt edici özelliğidir.

Lepiota clypeolaria
Lepiota clypeolaria

Koku: Hoş olmayan bir kokusu vardır.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır.  Sporlar fitil şeklindedir (fusiform), yani her iki ucunda da sivrilirler. 12-16 x 5-6 μm boyutlarındadırlar. Lamel kenarındaki Cystidia (cheilocystidia), düz sopa şeklinde veya silindiriktir ve 20–40 x 5–15 μm boyutlarındadır.   

Habitat: L.clypeolaria mantarları, yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların olduğu ormanlarda yerde tek tek veya küçük gruplar halinde büyürler. Yaygın bir türdür. Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgelerinde yaygındır ve Asya, Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Amerika’dan bildirilmiştir. Çin’de, Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Jiangsu, Guangdong ve Yunnan eyaletlerinden bilinmektedir. Avrupa’nın her yerinde bulunur, ancak orta ve güney Avrupa ülkelerinde daha yaygındır.

Mevsim: Yaz sonu ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Çok ciddi şekilde zehirli bir mantardır ve yemek için mantar toplarken yanlışlıkla sepete dahil etmemek için büyük özen gereklidir.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Lepiota ignivolvata görünüşte çok benzer (genellikle L.clypeolaria’dan daha küçük olmasına rağmen) ancak alt kısmında parlak turuncu veya kırmızı-kahverengi bir yüzüğe ve çok daha pürüzsüz bir sapa sahiptir, ayrıca çok daha küçük sporları vardır. Lepiota magnispora daha büyük sporlara sahiptir ve ovoidden klavata kadar olan cheilocystidia incelenerek L.clypeolaria’dan ayrılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)