Connect with us

Lyophyllaceae

Küme Cincile Mantarı (Lyophyllum decastes)

Published

on

Küme Cincile Mantarı – Lyophyllum decastes


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Lyophyllaceae

Cins: Lyophyllum

Tür: Lyophyllum decastes

Bulunduğu bölgelerde genelde kümeler halinde yetişen bir mantar türüdür. İngilizce’de ”Fried Chicken Mushroom (Kızarmış Tavuk Mantarı), Chicken on the road (Yoldaki Tavuk) gibi isimlerle anılan bu tür, genel olarak iyi bir yenilebilir mantar olarak tanımlanmaktadır. Ancak sindirim sorunları olarak bir takım etkileri olduğu bazı araştırmalarda yer almıştır. Bu bölüme yenilebilirlik ve toksisite bölümünde detaylı yer vereceğiz. Türkiye’de de yöresek olarak ”Öbek Cincile, Küme Cincile, Öbek Mantarı” gibi isimlerle anılmaktadır. Ülkemizde Batı ve Orta Karadeniz, Orta Kızılırmak, Adana Civarları, Fırat Bölümü ve Ege bölgesinde karşılaşılır (Türkiye Mantarları Listesi (2020), Sayfa :486, Küme Karadönek). Biz de Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu mantarı Küme Cincile Mantarı olarak detaylı tanıyacağız.

Şapka: 4 ila 10 cm arasında, başlangıçta yarı kapalı iken zamanla dışbükey hale bürünür. Ortasında umbo olarak tabir ettiğimiz çıkıntı kubbemsi yapıdadır. Yaşla beraber umbo kaybolabilir. Başlangıçta düzenli kenarlara sahipken yaşla beraber kenar boşlukları genellikle dalgalı yapıya bürünür. Kapak kolayca soyulur, pürüzsüz, parlak, gri-kahverenginin çeşitli tonlarındadır.

Lyophyllum decastes
Lyophyllum decastes

Lameller: Lameller sıralı orta seyrek yapıdadır. Gençlik evresinde beyaz ve soluk gri tonlarında olan lamel rengi yaşla beraber kremsi- sarımsı tonlara döner, şapka ile birleşme noktalarında dişçikler olarak tabir ettiğimiz, sap ile birleşmeyen kısa lameller barındırır.

Lyophyllum decastes
Lyophyllum decastes

Gövde-Sap: 4-8 cm uzunluğunda 1-2 cm çapında örnekleri ile sıkça karşılaşılabilir. Sap şapkadan başlayarak köke kadar eşit kalınlıkta giderken kökte hafif şişkinlik gözlemlenir,genellikle kavislidir. Üzerinde herhangi bir yüzük veya benzer doku barındırmaz. Sap rengi beyaz-krem tonları arasındadır. Sap üzerinde kahverengi lekeler gözlemlenebilir.

Lyophyllum decastes
Lyophyllum decastes

Koku: Baskın olmamakla beraber hafif turp kokusu vardır.

Spor Baskısı:  Spor baskısı rengi beyazdır.                   

Habitat: Ülkemizde çoğu karışık ormanda rastlanmasına rağmen genellikle, yaprak döküntüsü bol görülen geniş yapraklı ormanlık alanlarda, yol kenarlarında, içerisinde ağaç bulunduran park ve bahçelerde karşılaşılabilir. Genellikle küme halinde görülmesine rağmen tek veya ikişerli gruplar halinde örnekleri de mevcuttur.

Mevsim: Yağmurlu yaz günlerinden sonra da rastlanabildiği gibi genellikle sonbahar mevsimin de yaprak dökümlerinden sonra sıkça görülür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Genellikle iyi yenilebilir tür olarak gösterilmektedir. Ayırt edici olmayan tadı bir takım çevreler tarafından kızarmış tavuk etine benzetildiği bildirilmiştir. Ancak sert dokulu yapısından dolayı bazı sindirim sorunlarına yol açtığı gözlemlenmiştir. Kuzey Amerika’da rapor edilen bir kaç vakada ise küme cincile mantarı yediğini söyleyen kişilerin Paxillus Sendromu geçirdiği gözlemlenmiş ise de içerisinde ihtiva ettiği maddeler incelendiğinde bu sendroma sebep olacak toksinleri barındırmadığı muhtemelen kişilerin başka bir mantar türü ile karışık tüketim yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ancak sindirimde yaşattığı sıkıntılar nedeniyle tüketmeden önce iyice haşlanmalı ve etinin yumuşatılması gerekmektedir.

Ek bilgiler: Zehirli Entoloma türleri ve Clitocybe ler karıştırılma olasılığı nedeniyle dikkat edilmelidir. Ayrıca Öbek halinde yetişen diğer türler ile sıkça karıştırılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)