Connect with us

Basında Mantar

Mantar zehirlenmelerinden korunma

Published

on

Mantar Zehirlenmelerinden Korunma:

Mantar zehirlenmelerinden korunma prensipleri, her ne kadar basit tedbirler gibi görünselerde, tam uygulanabilirse hayat kurtarıcı olabilir. Mantar zehirlenmelerinden korunmada dikkat edilmesi gereken hususları özetle sıralamak gerekirse;

1- Kültür mantarı olmayan mantarlar asla çiğ veya pişmiş olarak tüketilmemelidir. Şayet tüketilecekse %100 emin olunması şartı aranmalı, mümkünse mantar uzmanı birine danışılmadan asla tüketilmemelidir

2- Doğadan mantarların toplanarak tüketilmesi eğer hobi olarak yapılmak isteniyorsa, deneyimli profesyonel mikologdan veya mantar uzmanlarınından destek alınmalıdır.

Dünyaca ünlü İskoç mikolog Roy Watling (Arka planda) ile Fungi Foray

3- Mantar tanımlamasıyla ilgili, yenilebilir mantarları tanımladığını ifade eden arazi kurallarına ve cep telefonu mantar tanımlama apliksyonlarına asla güvenilmemelidir.

4- Mantarlar kesinlikle halk arasındaki yaygın isimlerle tanımlanmamalıdırlar. Çünkü bu isimler farklı bölgelerde ve farklı ülkelerde değişik  isimlerle tanınıyor olabilirler. Misal,Mersin’in Mut ilçesinde yenilebilir bir Helvella türüne “Çukurçanak mantarı” deniliyor olabilirken, bir başka ilimizde aynı isim, yani “Çukurçanak”, zehirli bir mantar olan Sarcosphaera coronaria’ya verilebilmektedir. Artı geçim kaynağı olarak görülmekte ve de pazarlarda satılmaktadır. Bilinmesi gereken Dünyada her bir mantar için tek ve bilimsel isim Latince ismidir. ille de Türkçe isim olsun deniyorsa, Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kitapta, mikolog hocalarımızın ve akademisyen ordumuzun ortaklaşa belirlediği mantar ismi kullanılmalıdır.

Türkçe isimler için referans kitap-TML 2020

5- Yenilebilir mantarlar ve toksik mantarlar beraber aynı ortamda yetişebilirler. Bu durumda profesyonel mantar toplayıcılarının bile yanılabileceği unutulmamalıdır.

6- Halk arasındaki yaygın söylentilere asla itibar edilmemelidir. Özellikle mantarların gümüş kaşıkla siyah lekelenmeye yol açmıyorsa, öncesinde hayvanlar tarafından tüketildiği görülmüşse yenebilir gibi yaklaşımlar kesinlikle doğru değildir. Bunlardan birçoğu makalemizde Orman efsaneleri olarak yazılmıştır.

7- Marketlerden alınan kültür mantarları da eğer hasar görmüş ambalaj içindeyse ya da bozulmuş ve çürümüşse toksik kabul edilmeli ve tüketilmemelidir. Taze olmayan mantarlarında diğer bazı bayat besinler gibi zehirleme yapabileceği unutulmamalıdır.

8- Mantar toksisitesinin dozla ilişkili olabileceği, mantarların pişirilme şekline bağlı olarak toksinlerin geç aktive olması sonucu gecikmiş toksisite gelişebileceği unutulmamalıdır.

9- Mantarların alerji ve anafilaksiye neden olabileceği bununda hayati tehlike yaratabileceği unutulmamalıdır.

10- Alkolle birlikte fazla miktarda mantar tüketilmemelidir. 

Coprinopsis atramentaria alkol ile zehirler☠️

11- Daha önceden kişide rahatsızlık hissi uyandıran mantarlar ile çevredeki hayvanlarda zehirlenme belirtisi veren mantarlar tüketilmemelidir.

12- Pişirilmiş yenilebilir mantarlar ana öğün yerine tabak kenarında garnitür olarak ya da mevsimlik ara sıcak olarak tüketilmelidir. Ön pişirme (kaynatma vs) ile bazı zehirli mantarların toksikliği giderildiği düşünülse de, toksinlerin kaynatma gibi ön pişirme teknikleri ile tamamen giderilemeyeği asla hatırdan çıkarılmamalıdır.

13- Mantar zehirlenmesi olasılığı hakkında insanlar aydınlatılmalı, mantarların sadece makroskobik görünümleri ile ayrım yapılamayacağı anlatılmalıdır. Bu konuda konunun uzmanı akademisyenlerimiz basın yayın organlarında ve sosyal medyada farkındalık oluşturabilecek yayınlar yapmalıdırlar. Devletimiz bu konuda özellikle mantar mevsimi öncesi halka açık ücretsiz kurslar ve seminerler düzenlemelidir. 

UZEM:114

14- Ülkemizde bazı yabani mantarların (zehirli ve şüpheli mantarlar dahil) pazarlarda satıldığı görülmektedir. Bu nedenle mantar satılımının profesyonel denetimi için devlet kontrolünde tedbirler alınmalıdır ve halkımızın bilinçlenmesi için gerekli adımlar bizzat yetkililerce atılmalıdır.

15- Bölgesel mantar çeşitliliği göz önüne alınarak, olası mantar türleri belirlenmelidir. Mikologlarımız, misal “Karabük ili ve çevresi mantarları” gibi çalışmalarını bilimsel yayınlanmalarına ek olarak, halkın anlayacağı dilde basın-yayında ve sosyal medyada yayınlamalıdırlar.

16- Ciddi karaciğer yetersizliği yapan mantar türleri başta olmak üzere, mantar tipini belirlemeye yönelik uygulanabilir tanı yöntemleri yurt genelinde bir an evvel yaygınlaştırılmalıdır.

17- Alo 114-UZEM (Ulusal Danışma Merkezi) mantar zehirlenmesi şüphesi sezildiği durumlarda hiç çekinilmeden ve gecikmeden aranmalı ve durum zehirlenme rapor edilmelidir. Unutulmamalıdır ki erken teşhis ile yerinde ve zamanında yapılan ilk müdahale (ilk yardım) hayat kurtarır.

Ulusal Zehir Danışma Merkezi: 114

Bu makalenin hazırlanmasında bilimsel bir araştırma yazısından yararlanılmıştır. Yararlanılan çalışmanın tamamına alttaki linkten ulaşılabilinir. Emeği olanlara çok teşekkür ediyoruz.

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/189808

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri2 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita22 saat ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar2 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri5 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita1 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)