Connect with us

Basında Mantar

Mantar zehirlenmelerinden korunma

Published

on

Mantar Zehirlenmelerinden Korunma:

Mantar zehirlenmelerinden korunma prensipleri, her ne kadar basit tedbirler gibi görünselerde, tam uygulanabilirse hayat kurtarıcı olabilir. Mantar zehirlenmelerinden korunmada dikkat edilmesi gereken hususları özetle sıralamak gerekirse;

1- Kültür mantarı olmayan mantarlar asla çiğ veya pişmiş olarak tüketilmemelidir. Şayet tüketilecekse %100 emin olunması şartı aranmalı, mümkünse mantar uzmanı birine danışılmadan asla tüketilmemelidir

2- Doğadan mantarların toplanarak tüketilmesi eğer hobi olarak yapılmak isteniyorsa, deneyimli profesyonel mikologdan veya mantar uzmanlarınından destek alınmalıdır.

Dünyaca ünlü İskoç mikolog Roy Watling (Arka planda) ile Fungi Foray

3- Mantar tanımlamasıyla ilgili, yenilebilir mantarları tanımladığını ifade eden arazi kurallarına ve cep telefonu mantar tanımlama apliksyonlarına asla güvenilmemelidir.

4- Mantarlar kesinlikle halk arasındaki yaygın isimlerle tanımlanmamalıdırlar. Çünkü bu isimler farklı bölgelerde ve farklı ülkelerde değişik  isimlerle tanınıyor olabilirler. Misal,Mersin’in Mut ilçesinde yenilebilir bir Helvella türüne “Çukurçanak mantarı” deniliyor olabilirken, bir başka ilimizde aynı isim, yani “Çukurçanak”, zehirli bir mantar olan Sarcosphaera coronaria’ya verilebilmektedir. Artı geçim kaynağı olarak görülmekte ve de pazarlarda satılmaktadır. Bilinmesi gereken Dünyada her bir mantar için tek ve bilimsel isim Latince ismidir. ille de Türkçe isim olsun deniyorsa, Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kitapta, mikolog hocalarımızın ve akademisyen ordumuzun ortaklaşa belirlediği mantar ismi kullanılmalıdır.

Türkçe isimler için referans kitap-TML 2020

5- Yenilebilir mantarlar ve toksik mantarlar beraber aynı ortamda yetişebilirler. Bu durumda profesyonel mantar toplayıcılarının bile yanılabileceği unutulmamalıdır.

6- Halk arasındaki yaygın söylentilere asla itibar edilmemelidir. Özellikle mantarların gümüş kaşıkla siyah lekelenmeye yol açmıyorsa, öncesinde hayvanlar tarafından tüketildiği görülmüşse yenebilir gibi yaklaşımlar kesinlikle doğru değildir. Bunlardan birçoğu makalemizde Orman efsaneleri olarak yazılmıştır.

7- Marketlerden alınan kültür mantarları da eğer hasar görmüş ambalaj içindeyse ya da bozulmuş ve çürümüşse toksik kabul edilmeli ve tüketilmemelidir. Taze olmayan mantarlarında diğer bazı bayat besinler gibi zehirleme yapabileceği unutulmamalıdır.

8- Mantar toksisitesinin dozla ilişkili olabileceği, mantarların pişirilme şekline bağlı olarak toksinlerin geç aktive olması sonucu gecikmiş toksisite gelişebileceği unutulmamalıdır.

9- Mantarların alerji ve anafilaksiye neden olabileceği bununda hayati tehlike yaratabileceği unutulmamalıdır.

10- Alkolle birlikte fazla miktarda mantar tüketilmemelidir. 

Coprinopsis atramentaria alkol ile zehirler☠️

11- Daha önceden kişide rahatsızlık hissi uyandıran mantarlar ile çevredeki hayvanlarda zehirlenme belirtisi veren mantarlar tüketilmemelidir.

12- Pişirilmiş yenilebilir mantarlar ana öğün yerine tabak kenarında garnitür olarak ya da mevsimlik ara sıcak olarak tüketilmelidir. Ön pişirme (kaynatma vs) ile bazı zehirli mantarların toksikliği giderildiği düşünülse de, toksinlerin kaynatma gibi ön pişirme teknikleri ile tamamen giderilemeyeği asla hatırdan çıkarılmamalıdır.

13- Mantar zehirlenmesi olasılığı hakkında insanlar aydınlatılmalı, mantarların sadece makroskobik görünümleri ile ayrım yapılamayacağı anlatılmalıdır. Bu konuda konunun uzmanı akademisyenlerimiz basın yayın organlarında ve sosyal medyada farkındalık oluşturabilecek yayınlar yapmalıdırlar. Devletimiz bu konuda özellikle mantar mevsimi öncesi halka açık ücretsiz kurslar ve seminerler düzenlemelidir. 

UZEM:114

14- Ülkemizde bazı yabani mantarların (zehirli ve şüpheli mantarlar dahil) pazarlarda satıldığı görülmektedir. Bu nedenle mantar satılımının profesyonel denetimi için devlet kontrolünde tedbirler alınmalıdır ve halkımızın bilinçlenmesi için gerekli adımlar bizzat yetkililerce atılmalıdır.

15- Bölgesel mantar çeşitliliği göz önüne alınarak, olası mantar türleri belirlenmelidir. Mikologlarımız, misal “Karabük ili ve çevresi mantarları” gibi çalışmalarını bilimsel yayınlanmalarına ek olarak, halkın anlayacağı dilde basın-yayında ve sosyal medyada yayınlamalıdırlar.

16- Ciddi karaciğer yetersizliği yapan mantar türleri başta olmak üzere, mantar tipini belirlemeye yönelik uygulanabilir tanı yöntemleri yurt genelinde bir an evvel yaygınlaştırılmalıdır.

17- Alo 114-UZEM (Ulusal Danışma Merkezi) mantar zehirlenmesi şüphesi sezildiği durumlarda hiç çekinilmeden ve gecikmeden aranmalı ve durum zehirlenme rapor edilmelidir. Unutulmamalıdır ki erken teşhis ile yerinde ve zamanında yapılan ilk müdahale (ilk yardım) hayat kurtarır.

Ulusal Zehir Danışma Merkezi: 114

Bu makalenin hazırlanmasında bilimsel bir araştırma yazısından yararlanılmıştır. Yararlanılan çalışmanın tamamına alttaki linkten ulaşılabilinir. Emeği olanlara çok teşekkür ediyoruz.

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/189808

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Inocybaceae1 gün ago

Çırpıkümbet Mantarı (Inocybe lacera)

Genel3 gün ago

Çatlakyumurta Mantarı (Gyroporus castaneus)

Boletaceae4 gün ago

Oktavyan Mantarı (Octaviania asterosperma)

Cortinariaceae1 hafta ago

Akça Örümcekmantarı (Cortinarius variegatus)

Agaricaceae1 hafta ago

Sarıçalan Mantarı (Agaricus iodosmus)

Bankeraceae1 hafta ago

Turuncuağlayan Mantar (Hydnellum aurantiacum)

Boletaceae2 hafta ago

Bahçeboleti (Hortiboletus bubalinus)

Genel2 hafta ago

GDPR Gizlilik Politikası

Mantar Türleri2 hafta ago

Gevrek Süngermantarı (Suillus spraguei)

Abortiporus3 hafta ago

Karanfilmantarı (Abortiporus biennis)

Mantar Türleri4 hafta ago

Yer yumurtamantarı (Volvariella surrecta)

Mantar Türleri4 hafta ago

Aslan Çıtkırdı Mantarı (Pluteus leoninus)

Asterophora4 hafta ago

Mantareniği (Asterophora parasitica)

Bondarzewia1 ay ago

Yanıktere Mantarı (Bondarzewia mesenterica)

Boletaceae1 ay ago

Tapa Bolet Mantarı (Boletus barrowsii)

Mantar Türleri1 ay ago

Gölgeli Çıtkırdı Mantarı (Pluteus umbrosus)

Inocybaceae1 ay ago

Utangaçmantar (Inocybe godeyi)

Agaricaceae1 ay ago

Pullu Kızıl Mantarı (Agaricus impudicus)

Amanita1 ay ago

Keseli Peri Mantarı (Amanita alseides)

Lactarius2 ay ago

Kanayan Kanlıca (Lactarius rubrilacteus)

Inocybaceae2 ay ago

Terskümbet Mantarı (Inocybe mixtilis)

Boletaceae2 ay ago

Elma Şekeri Boleti (Exsudoporus frostii)

Mantar Türleri2 ay ago

Orakkarakız Mantarı (Tricholoma focale)

Mantar Türleri2 ay ago

Esmer Bolet (Porphyrellus porphyrosporus)

Mantar Türleri2 ay ago

Beyaz Trappe Trüfü (Tuber oligospermum)

Agaricaceae2 ay ago

Saklı Etlice Mantarı (Leucoagaricus nympharum)

Mantar Türleri2 ay ago

Sapısulu Mantarı (Roridomyces roridus)

Boletaceae2 ay ago

Sarıkızıl Bolet (Neoboletus flavosanguineus)

Cantharellaceae2 ay ago

Düzsarıkız Mantarı (Cantharellus lateritius)

Amanita2 ay ago

Sarkıkkese Mantarı (Amanita decipiens)

Agaricaceae2 ay ago

Kısaşalvarlı Mantar (Leucocoprinus cepistipes)

Agaricaceae2 ay ago

Belkızılı Mantarı (Agaricus bernardii)

Amanita2 ay ago

Gizlikese Mantarı(Amanita abscondita)

Amanita2 ay ago

Yamalıgelin Mantarı (Amanita nivalis)

Boletaceae2 ay ago

Pestifal Mantarı (Tylopilus felleus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kızıl Domalan Mantarı (Terfezia claveryi)

Basında Mantar2 ay ago

Mantar nasıl saklanmalı?

Bolbitiaceae3 ay ago

Kor Tersçanı Mantarı (Panaeolus cinctulus)

Caloscypha3 ay ago

Portakalçanak Mantarı (Caloscypha fulgens)

Mantar Türleri3 ay ago

Anadolu Karasüngeri (Melanogaster anatolicus)

Amanita3 ay ago

Dikenlikese Mantarı (Amanita echinocephala)

Basında Mantar3 ay ago

Kanlıca ve Sahte Kanlıca Mantarı

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar daha keşfedildi (Melanogaster anatolicus – Anadolu Karasüngeri)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni Bir Amanita türü keşfedildi