Connect with us

Basında Mantar

Mantar zehirlenmelerinden korunma

Published

on

Mantar Zehirlenmelerinden Korunma:

Mantar zehirlenmelerinden korunma prensipleri, her ne kadar basit tedbirler gibi görünselerde, tam uygulanabilirse hayat kurtarıcı olabilir. Mantar zehirlenmelerinden korunmada dikkat edilmesi gereken hususları özetle sıralamak gerekirse;

1- Kültür mantarı olmayan mantarlar asla çiğ veya pişmiş olarak tüketilmemelidir. Şayet tüketilecekse %100 emin olunması şartı aranmalı, mümkünse mantar uzmanı birine danışılmadan asla tüketilmemelidir

2- Doğadan mantarların toplanarak tüketilmesi eğer hobi olarak yapılmak isteniyorsa, deneyimli profesyonel mikologdan veya mantar uzmanlarınından destek alınmalıdır.

Dünyaca ünlü İskoç mikolog Roy Watling (Arka planda) ile Fungi Foray

3- Mantar tanımlamasıyla ilgili, yenilebilir mantarları tanımladığını ifade eden arazi kurallarına ve cep telefonu mantar tanımlama apliksyonlarına asla güvenilmemelidir.

4- Mantarlar kesinlikle halk arasındaki yaygın isimlerle tanımlanmamalıdırlar. Çünkü bu isimler farklı bölgelerde ve farklı ülkelerde değişik  isimlerle tanınıyor olabilirler. Misal,Mersin’in Mut ilçesinde yenilebilir bir Helvella türüne “Çukurçanak mantarı” deniliyor olabilirken, bir başka ilimizde aynı isim, yani “Çukurçanak”, zehirli bir mantar olan Sarcosphaera coronaria’ya verilebilmektedir. Artı geçim kaynağı olarak görülmekte ve de pazarlarda satılmaktadır. Bilinmesi gereken Dünyada her bir mantar için tek ve bilimsel isim Latince ismidir. ille de Türkçe isim olsun deniyorsa, Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kitapta, mikolog hocalarımızın ve akademisyen ordumuzun ortaklaşa belirlediği mantar ismi kullanılmalıdır.

Türkçe isimler için referans kitap-TML 2020

5- Yenilebilir mantarlar ve toksik mantarlar beraber aynı ortamda yetişebilirler. Bu durumda profesyonel mantar toplayıcılarının bile yanılabileceği unutulmamalıdır.

6- Halk arasındaki yaygın söylentilere asla itibar edilmemelidir. Özellikle mantarların gümüş kaşıkla siyah lekelenmeye yol açmıyorsa, öncesinde hayvanlar tarafından tüketildiği görülmüşse yenebilir gibi yaklaşımlar kesinlikle doğru değildir. Bunlardan birçoğu makalemizde Orman efsaneleri olarak yazılmıştır.

7- Marketlerden alınan kültür mantarları da eğer hasar görmüş ambalaj içindeyse ya da bozulmuş ve çürümüşse toksik kabul edilmeli ve tüketilmemelidir. Taze olmayan mantarlarında diğer bazı bayat besinler gibi zehirleme yapabileceği unutulmamalıdır.

8- Mantar toksisitesinin dozla ilişkili olabileceği, mantarların pişirilme şekline bağlı olarak toksinlerin geç aktive olması sonucu gecikmiş toksisite gelişebileceği unutulmamalıdır.

9- Mantarların alerji ve anafilaksiye neden olabileceği bununda hayati tehlike yaratabileceği unutulmamalıdır.

10- Alkolle birlikte fazla miktarda mantar tüketilmemelidir. 

Coprinopsis atramentaria alkol ile zehirler☠️

11- Daha önceden kişide rahatsızlık hissi uyandıran mantarlar ile çevredeki hayvanlarda zehirlenme belirtisi veren mantarlar tüketilmemelidir.

12- Pişirilmiş yenilebilir mantarlar ana öğün yerine tabak kenarında garnitür olarak ya da mevsimlik ara sıcak olarak tüketilmelidir. Ön pişirme (kaynatma vs) ile bazı zehirli mantarların toksikliği giderildiği düşünülse de, toksinlerin kaynatma gibi ön pişirme teknikleri ile tamamen giderilemeyeği asla hatırdan çıkarılmamalıdır.

13- Mantar zehirlenmesi olasılığı hakkında insanlar aydınlatılmalı, mantarların sadece makroskobik görünümleri ile ayrım yapılamayacağı anlatılmalıdır. Bu konuda konunun uzmanı akademisyenlerimiz basın yayın organlarında ve sosyal medyada farkındalık oluşturabilecek yayınlar yapmalıdırlar. Devletimiz bu konuda özellikle mantar mevsimi öncesi halka açık ücretsiz kurslar ve seminerler düzenlemelidir. 

UZEM:114

14- Ülkemizde bazı yabani mantarların (zehirli ve şüpheli mantarlar dahil) pazarlarda satıldığı görülmektedir. Bu nedenle mantar satılımının profesyonel denetimi için devlet kontrolünde tedbirler alınmalıdır ve halkımızın bilinçlenmesi için gerekli adımlar bizzat yetkililerce atılmalıdır.

15- Bölgesel mantar çeşitliliği göz önüne alınarak, olası mantar türleri belirlenmelidir. Mikologlarımız, misal “Karabük ili ve çevresi mantarları” gibi çalışmalarını bilimsel yayınlanmalarına ek olarak, halkın anlayacağı dilde basın-yayında ve sosyal medyada yayınlamalıdırlar.

16- Ciddi karaciğer yetersizliği yapan mantar türleri başta olmak üzere, mantar tipini belirlemeye yönelik uygulanabilir tanı yöntemleri yurt genelinde bir an evvel yaygınlaştırılmalıdır.

17- Alo 114-UZEM (Ulusal Danışma Merkezi) mantar zehirlenmesi şüphesi sezildiği durumlarda hiç çekinilmeden ve gecikmeden aranmalı ve durum zehirlenme rapor edilmelidir. Unutulmamalıdır ki erken teşhis ile yerinde ve zamanında yapılan ilk müdahale (ilk yardım) hayat kurtarır.

Ulusal Zehir Danışma Merkezi: 114

Bu makalenin hazırlanmasında bilimsel bir araştırma yazısından yararlanılmıştır. Yararlanılan çalışmanın tamamına alttaki linkten ulaşılabilinir. Emeği olanlara çok teşekkür ediyoruz.

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/189808

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis2 saat ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »