Connect with us

Basında Mantar

Nedir Bu Mantarlar alemi? Niye bu kadar çekici olduğu halde bilinmezler ile dolu?

Published

on

Mantarlar-Mushrooms

Mantarlar alemi, dünyadaki yaşamın en renkli, en çeşitli, en meraklısıdır. Buna rağmen dünyanın en az bilinen alemlerinden biridir. Bunun nedeni ise geleneksel inanışlar, yanlış kültürel yaklaşımlardır. Asırlar boyu büyücülerin, cadıların bir parçasıymış gibi görülmüşlerdir. Artık onların bir hayvan veya bitki olmadığını, kendi alemlerini oluşturan müthiş canlılar olduklarını öğrendik. Mantarlar alemini yeni keşfe başlayan kişilerin bu alemin içinde nasıl kaybolduklarını, adeta büyülendiklerini görüyoruz.

Bu alemin bitki veya hayvan olmadığından bahsettik. Öyle ki güneş enerjisini yiyeceğe dönüştürecek klorofil taşımazlar ve diğer bitki ve hayvan materyallerine bağımlıdırlar. Besinlerini çözmek için enzim kullanırlar. Pek çok açıdan bakıldığında mantarlar, bitkilerden çok hayvanlar alemine daha yakındırlar.

Bazı mantar gövdeleri birkaç gün ömürlüdür. Oysa yeryüzüne çıkan bu mantar gövdeleri, hif adı verilen çok daha uzun ömürlü yeraltındaki ipliklere bağlı kısımlardır. Hifler miselyum oluşturmak için bazen birleşirler, bunlardan bazıları çok uzun ömürlü olup binlerce yıl yaşayabilir. Toplumumuzda bilinenin aksine mantarlar kök ile üremezler. Uygun şartlar oluştuğunda görevlerini yerine getirmek veya üremek için bu mantar gövdelerini oluştururlar.

Mantarlar alemi muhteşemdir. En az bir milyon türü olduğu (belki bunu on katı) düşünülmekte olup, sadece yüzbinden daha azı tanımlanmış, cins ve tür adı verilmiştir. Düşününce bu alemi tanımak için daha çok asırlara ihtiyacımızın olduğu aşikardır. Mantarlar alemi, bira ve fırıncılıkta kullanılan mayaları, çürüyen meyve ve sebzelerde büyüyen küfleri ve sadece sera domateslerini değil, aynı zamanda sera domateslerini de enfekte eden pasları içerir. Ayrıca doğal ortamdaki diğer her türlü bitki mantarlara ihtiyaç duyar. Bizim bildiğimiz makro mantarlar bu alemin küçük bir bölümüdür. Büyük çoğunluğu ya mantar gövdesi üretmez ya da sadece mikologların inceleyebileceği kadar küçük olurlar. İnsanların çok büyük kısmı bilmese de saçkıran veya atlet ayağı gibi birtakım insan vücudundaki enfeksiyonlara bu küçük mantarlar sebep olur.

Şu ana kadar yazdıklarımızdan anlaşılacağı üzere, hiç kimsenin tüm mantarları tanımak gibi bir lüksü olamaz. Mantarlara ilgi duymaya başladıysak ve onları aynı zamanda tüketmeyi amaçlıyorsak, ilk yapacağımız şey Amanita, Cortinarius, Galerina, Lepiota, Entoloma, İnocybe gibi ölümcül zehirli olabilecek cinsleri tanımak olmalıdır. Sonrasında ise, tüm dünyada kabul gören Cantharellus, Boletus, Pleurotus gibi yenebilir türleri olan cinsleri tanımak ile devam edebiliriz. Bilinmelidir ki, bir takım gelenekler ile mantar tüketmek hem kendimize, hem mantarlar alemine yapacağımız en büyük kötülüklerden biridir. Hangi tür nadir bulunur, hangi tür endemiktir, hangi türü korumalıyız gibi konular mantar avcılığı yapmaya başlayanların önceliği olmalıdır. Bazı türlerin ise mikroskobi olmadan tanınması neredeyse imkansızdır (bknz Ramaria).

Su olan her yerde mantar da olur. Mantarların çoğunluğu karada yaşasa da, bir kaçı sürekli suda yaşam sürer. Ormanlarda ve çayırlardaki mantar türleri ise hayati öneme sahiptir. Onlar olmadan çoğu bitki büyüyemez. Lakin, tüm mantar-bitki ilişkileri karşılıklı değildir. Bazı mantarlar parazitik beslenirler ve konakçılarını öldürürler (bakınız Armillaria-Bal mantarları Laetiporus sulphureus). Bitkilerin yüzde 95’inden fazlası ise mikorizal ilişki kurdukları mantarlar ile simbiyoz birliktelik yaşamaktadır. Bu açıdan dünyadaki diğer yaşam formları için mantarlar hayati önem taşımaktadır.

Ayrıca penisilin mantarlardan üretilmiştir. Penisilin, “Penicillum notatum” adlı mantarın ürettiği, bakteri öldürücü bir maddedir. Hastalık yapan bakterilerin hücre duvarını bozarak hastalığı önler. Gelişigüzel kullanımı, bakterinin “direnç” kazanmasına neden olur. Nefrit, menenjit, prostat ve kemik iltihabı gibi çok sayıda hastalığı tedavi eder. Gram pozitif bakterilere karşı etkilidir ama gram negatif bakterilere, verem basiline, tetanoz ve şarbona karşı etkisizdir. Alerjisi olanlar için tehlikelidir. Diğer antibiyotiklerin bir çoğu da mantarlardan gelmektedir. Ümit ediyoruz kigelecekte pek çok dirençli mikroplara (ve belki de virüslere) karşı mantarlar insanlığa daha çok faydalar sağlayacaklardır.

Bu yazıdan sonra bizim için görselliği, lezzeti, bulması oldukça sıradışı olan bu aleme tekrar dönüp bakmanızı öneririz.

ÖYLE Kİ ! Mantarlar olmasaydı biz dahil bir çok canlı için yaşamak mümkün olmazdı !!!!!

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)