Connect with us

Mantar Türleri

Kum göbek mantarı (Morchella dunensis)

Henüz memleketimizde Türkçe resmi bir adı olmayan bu türü, biz Mantarlı Yaşam ekibi olarak “Kum göbek” mantarı olarak adlandırdık.

Published

on

Morchella dunensis – Kum göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella dunensis

Morchella dunensis (Castañera, J.L. Alonso & G. Moreno) Clowez, ilk defa olarak 1996 yılında Castañera ve Moreno tarafından Morchella esculenta olarak keşfedilmiş, sonrasında Clowez (1997) tarafından farklı bir tür olarak tanımlanmıştır. Fakat, son yıllarda tür üzerinde yapılan kapsamlı moleküler (DNA) incelemeler, M.dunensis türünün ayrı bir Morchella türü olmadığını, Morchella esculenta – Kuzugöbeği mantarının bir sinonimi olduğunu göstermiştir (Morchella esculenta var. dunensis (Castañera, J.L. Alonso & G. Moreno) Blanco-DiosIndex Fungorum 213: 1 (2015)).

Henüz memleketimizde Türkçe resmi bir adı olmayan bu türü, biz Mantarlı Yaşam ekibi olarak “Kum göbek” mantarı olarak adlandırdık. Bu Morchella türünün habitatına istinaden (kurakçıl-xerophilous ve kumda yaşayan) Kum göbek ismini uygun gördük.

Sinonim isimleri Morchella esculenta f. dunensis (1996) ve Morchella andalusiae (2012) olarak kayıtlara geçmiştir.

Mkroakobik Özellikleri: Askokarp 7.5 – 10 cm boyutlarda şapka ve saptan oluşur. Şapka 5-6 cm X 2.5-4 cm yumurta veya küre şeklinde, düzensiz ve kaburga benzeri çıkıntılara sahip, açık kahverengi, grimsi kahverengi veya sarımsı kahverengidir.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Etli elastik ve kalındır.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Gövde-Sap: Sap 2.5-3 cm × 2-2.5 cm, silindir şeklinde ve taban kısmı şişkinleşmiş, içi boş, beyazdan sarımsı kahverengiye değişen tonlardadır.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Askuslar 280-310 × 21-23 μm, silindir veya çomak şeklinde, sekiz sporlu, renksiz ve inamiloittir. Parafizler 10-13 μm geniştiğinde, silindir veya çomak şeklinde, bölmeli ve renksizdir. Askosporlar 21- 23.5 × 12.5-15 μm, eliptik, pürüzsüz, kalın duvarlı, renksiz ve inamiloittir.    

Habitat: M.dunensis, xerophilous (yani hayatını devam ettirebilmek için çok az suya gereksinim duyan), kurakçıl ve kumda yaşayan bir morel türüdür. Türkiye’de kumul alanlarda , Castanea sativa ağaçlarının altında rapor edilmiştir. Muhtemelen saprofit yani çürükçül bir Kuzugöbeği türüdür. Özellikle Elma (Malus sp) ağaçları altında ve kum tepelerinde rastlanmıştır. Kıbrıs, İspanya ve Türkiye’den bildirilmiş olup Türkiye’de Adana, Antalya, Çanakkale ve Diyarbakır illerinde bulunmuştur.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Diğer gerçek moreller gibi, iyi pişirildiğinde yenilebilir, lezzetli bir morel türüdür. Çiğ veya az pişmiş hali toksiktir. Bu konu, özellikle mantarı pek bilmeyen acemi mantar avcılarının dikkat etmeleri gereken önemli bir husustur.

Ek bilgiler: Yakın tarihli bir çalışmada, M.dunensis, kızıl askomata, koyu sarı veya koyu kahverengi-kahverengi, şekilsiz saplı ve kaba sırtlı, kurakçıl (xerophilous) ve kumda yaşayan bir tür olarak tanımlanmıştır (Loizides ve diğerleri, 2016). M.dunensis ile temel farklılıklar olarak, M.vulgaris gri tonlar ve zıt koyu çukurlar gösterirken, M.esculenta oldukça pürüzsüz, silindirik ve tabanda zayıf şişirilmiş, az ya da çok pürüzsüz sırtlara sahip düzenli poligonal çukurlar gösterir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina5 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)