Connect with us

Mantar Türleri

Kum göbek mantarı (Morchella dunensis)

Henüz memleketimizde Türkçe resmi bir adı olmayan bu türü, biz Mantarlı Yaşam ekibi olarak “Kum göbek” mantarı olarak adlandırdık.

Published

on

Morchella dunensis – Kum göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella dunensis

Morchella dunensis (Castañera, J.L. Alonso & G. Moreno) Clowez, ilk defa olarak 1996 yılında Castañera ve Moreno tarafından Morchella esculenta olarak keşfedilmiş, sonrasında Clowez (1997) tarafından farklı bir tür olarak tanımlanmıştır. Fakat, son yıllarda tür üzerinde yapılan kapsamlı moleküler (DNA) incelemeler, M.dunensis türünün ayrı bir Morchella türü olmadığını, Morchella esculenta – Kuzugöbeği mantarının bir sinonimi olduğunu göstermiştir (Morchella esculenta var. dunensis (Castañera, J.L. Alonso & G. Moreno) Blanco-DiosIndex Fungorum 213: 1 (2015)).

Henüz memleketimizde Türkçe resmi bir adı olmayan bu türü, biz Mantarlı Yaşam ekibi olarak “Kum göbek” mantarı olarak adlandırdık. Bu Morchella türünün habitatına istinaden (kurakçıl-xerophilous ve kumda yaşayan) Kum göbek ismini uygun gördük.

Sinonim isimleri Morchella esculenta f. dunensis (1996) ve Morchella andalusiae (2012) olarak kayıtlara geçmiştir.

Mkroakobik Özellikleri: Askokarp 7.5 – 10 cm boyutlarda şapka ve saptan oluşur. Şapka 5-6 cm X 2.5-4 cm yumurta veya küre şeklinde, düzensiz ve kaburga benzeri çıkıntılara sahip, açık kahverengi, grimsi kahverengi veya sarımsı kahverengidir.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Etli elastik ve kalındır.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Gövde-Sap: Sap 2.5-3 cm × 2-2.5 cm, silindir şeklinde ve taban kısmı şişkinleşmiş, içi boş, beyazdan sarımsı kahverengiye değişen tonlardadır.

Morchella dunensis
Morchella dunensis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Askuslar 280-310 × 21-23 μm, silindir veya çomak şeklinde, sekiz sporlu, renksiz ve inamiloittir. Parafizler 10-13 μm geniştiğinde, silindir veya çomak şeklinde, bölmeli ve renksizdir. Askosporlar 21- 23.5 × 12.5-15 μm, eliptik, pürüzsüz, kalın duvarlı, renksiz ve inamiloittir.    

Habitat: M.dunensis, xerophilous (yani hayatını devam ettirebilmek için çok az suya gereksinim duyan), kurakçıl ve kumda yaşayan bir morel türüdür. Türkiye’de kumul alanlarda , Castanea sativa ağaçlarının altında rapor edilmiştir. Muhtemelen saprofit yani çürükçül bir Kuzugöbeği türüdür. Özellikle Elma (Malus sp) ağaçları altında ve kum tepelerinde rastlanmıştır. Kıbrıs, İspanya ve Türkiye’den bildirilmiş olup Türkiye’de Adana, Antalya, Çanakkale ve Diyarbakır illerinde bulunmuştur.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Diğer gerçek moreller gibi, iyi pişirildiğinde yenilebilir, lezzetli bir morel türüdür. Çiğ veya az pişmiş hali toksiktir. Bu konu, özellikle mantarı pek bilmeyen acemi mantar avcılarının dikkat etmeleri gereken önemli bir husustur.

Ek bilgiler: Yakın tarihli bir çalışmada, M.dunensis, kızıl askomata, koyu sarı veya koyu kahverengi-kahverengi, şekilsiz saplı ve kaba sırtlı, kurakçıl (xerophilous) ve kumda yaşayan bir tür olarak tanımlanmıştır (Loizides ve diğerleri, 2016). M.dunensis ile temel farklılıklar olarak, M.vulgaris gri tonlar ve zıt koyu çukurlar gösterirken, M.esculenta oldukça pürüzsüz, silindirik ve tabanda zayıf şişirilmiş, az ya da çok pürüzsüz sırtlara sahip düzenli poligonal çukurlar gösterir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora6 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)