Connect with us

Mantar Türleri

Yalın Kuzugöbeği Mantarı (Morchella esculentoides)

Published

on

Morchella esculentoides – Yalın Kuzugöbeği Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella esculentoides

Morchella esculentoides, Türkiye’de Yukarı Murat – Van Bölümünde resmi kaydı yapılmış sarı bir kuzugöbeği türüdür. Bu Morel, olgunlaştıkça koyulaşıp kahverengiye veya siyaha dönmeyen sırtlara ve önemli bir oluk veya kanal olmaksızın gövdeye tutturulmuş bir şapkaya sahiptir. Sarı moreller arasında, orta ila büyük boyutu, yumurta şeklindeki şapkası, çukurlarının ve çıkıntılarının rastgele yönelimi ve yüzeylerinin tazeyken normalde kırmızımsı çürümemesi temelinde ayırt edilebilir.

Morchella esculentoides, öncelikle nehir ve dere kenarlarında, yumuşak ağaçlar ve diğer sert ağaçlarla birlikte, veya kentsel ortamlarda, süs dişbudak tarlaları veya elma ağaçları ile birlikte görülür. Tür, özellikle ölü veya ölmekte olan karaağaçların altında sık görülür.

Şapka: 2.5-11 cm (bazen 22 cm ye kadar) boyunda ve 1.5-6 cm genişliğindedir. Genellikle dışbükey veya küt konik tepe ile yumurta şeklindedir, ancak bazen neredeyse yuvarlak veya az çok silindirik olabilir.

Morchella esculentoides

Şapkası üzerinde düzensiz ve gelişigüzel dizilmiş çukurlar ile çıkıntıları göze çarpar. Mantar gençken kel, keskin bir şekilde yuvarlak veya neredeyse düzleşmiş, beyazımsı ila soluk sarımsı sırtlar ve grimsi kahverengi ila koyu kahverengi veya neredeyse siyah çukurları,  olgunlaştığında sivri veya aşınmış, sarımsı ila kahverengimsi sarı veya beyazımsı sırtlar ve sarımsı ila kahverengimsi sarı çukurları karakterizedir. Tam olgunlaştığında (yaşlılıkta), bazen yer yer kırmızımsı kahverengi renk solması olur, ancak tazeyken yani genç örneklerde gerçekte kırmızımsı morarma olmaz.

Morchella esculentoides

Gövde-Sap: Gövde: 2-12 cm yüksekliğinde ve 1.5-10 cm genişliğindedir (ancak sıcak, ıslak koşullarda toplanmadan bırakıldığında bazen çok daha fazla büyüyebilirler), genellikle tabanda şişmiş, beyazımsı ila soluk sarımsı veya kahverengimsi, kel yani pürüzsüz veya granüllü ince unludur. Sapın içi boştur (ancak bazen olgunlaştığında tabana yakın bir şekilde odacıklı veya katmanlı olur).

Morchella esculentoides

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 17–24 x 11-15µm boyutlarında,  düz ve eliptiktir. Asci 8 sporludur. Değişken uçlara sahip silindirik parafizler bulunur. KOH içinde hiyalin ila sarımsı veya kahverengimsidir.

Habitat: Yaşam döngüsünün farklı noktalarında muhtemelen saprofit (çürükçül) ve mikorizal;  çeşitli ekosistemlerde tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler. Özellikle sert ağaçların altında (beyaz ve yeşil dişbudak ve ölü veya ölmekte olan Amerikan karaağacı başta olmak üzere diğer sert ağaçlarla birlikte), eski, bakımsız meyve bahçelerindeki elma ağaçlarının altında ve ara sıra  kozalaklı ağaçların altında bulunurlar. Türkiye’de de resmi kaydı olan tür özellikle Kuzey Amerika’da Rocky Dağları’nın doğusunda yaygın olarak bulunur. Tür nehir diplerindeki sert ağaçların altında veya dişbudak veya elma bhçeleri ile bağlantılı olarak kentsel ortamlarda yaygındır.

Mevsim: Diğer tüm moreller gibi (Sonbaharda büyüyen Gavur Kuzugöbeği – Morchella galilaea hariç) İlkbahar sezonudur ve sezonu yaz başlarına kadar devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Diğer tüm Morchella yani Kuzugöbeği türleri gibi, M. esculentoides türü de eşsiz aroma ve tadları nedeniyle, dünya çapında tüketilen en değerli ve önemli mantarlardandır.

Ek bilgiler: Morchella esculentoides, DNA testi yapılmadan görünüşte aynı olan Morchella cryptica’dan güvenilir bir şekilde ayrılamaz görüşü hakimdir. Aynı şekilde, mikroskobik incelemeler ve DNA analizleri tam yapılmadan, mantarın sadece morfolojisine (makroskobi) bakarak, Kuzugöbeği benzer türlerini ayırt etmek ve kesin olarak tanımlamak nerdeyse inkansızdır. Morellerde tür tespitinde, bu unutulmaması gereken önemli bir bilgidir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Discina51 dakika ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)