Connect with us

Mantar Türleri

Yalın Kuzugöbeği Mantarı (Morchella esculentoides)

Published

on

Morchella esculentoides – Yalın Kuzugöbeği Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella esculentoides

Morchella esculentoides, Türkiye’de Yukarı Murat – Van Bölümünde resmi kaydı yapılmış sarı bir kuzugöbeği türüdür. Bu Morel, olgunlaştıkça koyulaşıp kahverengiye veya siyaha dönmeyen sırtlara ve önemli bir oluk veya kanal olmaksızın gövdeye tutturulmuş bir şapkaya sahiptir. Sarı moreller arasında, orta ila büyük boyutu, yumurta şeklindeki şapkası, çukurlarının ve çıkıntılarının rastgele yönelimi ve yüzeylerinin tazeyken normalde kırmızımsı çürümemesi temelinde ayırt edilebilir.

Morchella esculentoides, öncelikle nehir ve dere kenarlarında, yumuşak ağaçlar ve diğer sert ağaçlarla birlikte, veya kentsel ortamlarda, süs dişbudak tarlaları veya elma ağaçları ile birlikte görülür. Tür, özellikle ölü veya ölmekte olan karaağaçların altında sık görülür.

Şapka: 2.5-11 cm (bazen 22 cm ye kadar) boyunda ve 1.5-6 cm genişliğindedir. Genellikle dışbükey veya küt konik tepe ile yumurta şeklindedir, ancak bazen neredeyse yuvarlak veya az çok silindirik olabilir.

Morchella esculentoides

Şapkası üzerinde düzensiz ve gelişigüzel dizilmiş çukurlar ile çıkıntıları göze çarpar. Mantar gençken kel, keskin bir şekilde yuvarlak veya neredeyse düzleşmiş, beyazımsı ila soluk sarımsı sırtlar ve grimsi kahverengi ila koyu kahverengi veya neredeyse siyah çukurları,  olgunlaştığında sivri veya aşınmış, sarımsı ila kahverengimsi sarı veya beyazımsı sırtlar ve sarımsı ila kahverengimsi sarı çukurları karakterizedir. Tam olgunlaştığında (yaşlılıkta), bazen yer yer kırmızımsı kahverengi renk solması olur, ancak tazeyken yani genç örneklerde gerçekte kırmızımsı morarma olmaz.

Morchella esculentoides

Gövde-Sap: Gövde: 2-12 cm yüksekliğinde ve 1.5-10 cm genişliğindedir (ancak sıcak, ıslak koşullarda toplanmadan bırakıldığında bazen çok daha fazla büyüyebilirler), genellikle tabanda şişmiş, beyazımsı ila soluk sarımsı veya kahverengimsi, kel yani pürüzsüz veya granüllü ince unludur. Sapın içi boştur (ancak bazen olgunlaştığında tabana yakın bir şekilde odacıklı veya katmanlı olur).

Morchella esculentoides

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 17–24 x 11-15µm boyutlarında,  düz ve eliptiktir. Asci 8 sporludur. Değişken uçlara sahip silindirik parafizler bulunur. KOH içinde hiyalin ila sarımsı veya kahverengimsidir.

Habitat: Yaşam döngüsünün farklı noktalarında muhtemelen saprofit (çürükçül) ve mikorizal;  çeşitli ekosistemlerde tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler. Özellikle sert ağaçların altında (beyaz ve yeşil dişbudak ve ölü veya ölmekte olan Amerikan karaağacı başta olmak üzere diğer sert ağaçlarla birlikte), eski, bakımsız meyve bahçelerindeki elma ağaçlarının altında ve ara sıra  kozalaklı ağaçların altında bulunurlar. Türkiye’de de resmi kaydı olan tür özellikle Kuzey Amerika’da Rocky Dağları’nın doğusunda yaygın olarak bulunur. Tür nehir diplerindeki sert ağaçların altında veya dişbudak veya elma bhçeleri ile bağlantılı olarak kentsel ortamlarda yaygındır.

Mevsim: Diğer tüm moreller gibi (Sonbaharda büyüyen Gavur Kuzugöbeği – Morchella galilaea hariç) İlkbahar sezonudur ve sezonu yaz başlarına kadar devam eder.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Diğer tüm Morchella yani Kuzugöbeği türleri gibi, M. esculentoides türü de eşsiz aroma ve tadları nedeniyle, dünya çapında tüketilen en değerli ve önemli mantarlardandır.

Ek bilgiler: Morchella esculentoides, DNA testi yapılmadan görünüşte aynı olan Morchella cryptica’dan güvenilir bir şekilde ayrılamaz görüşü hakimdir. Aynı şekilde, mikroskobik incelemeler ve DNA analizleri tam yapılmadan, mantarın sadece morfolojisine (makroskobi) bakarak, Kuzugöbeği benzer türlerini ayırt etmek ve kesin olarak tanımlamak nerdeyse inkansızdır. Morellerde tür tespitinde, bu unutulmaması gereken önemli bir bilgidir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)