Connect with us

Mantar Türleri

Koca göbek mantarı (Morchella magnispora)

Published

on

Morchella magnispora – Koca göbek mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellacea

Cins: Morchella

Tür: Morchella magnispora

Morchella magnispora, dünya da ilk olarak Türkiye’den, değerli hocalarımızdan Saadet Büyükalaca, Hatıra Taşkın ve Hasan Hüseyin Doğan tarafından 2016 yılında tanımlanmış yenilebilir güzel bir Morel türüdür (Buyukalaca, H.H.Dogan & Taskin, Mycotaxon 131: 475 (2016)).

M.magnispor- Koca göbek mantarı, magnispora ismini sporlarının büyük olmasından almıştır (magnispora= büyük sporlu).

Morchella brunnea ve Morchella fekeensis, karşılıklı monofiletik kardeş türlerinden, olgunlaşma ile birlikte bal rengine dönen sapı, dar kıvrımları (sulkus) ve çok genli filogenetik analizlerdeki soy münhasırlığı ile farklıdır.

Makroskobik Özellikleri: Askomata (Ascomata) küçük ila orta boydur (2- 5 cm). Şapka ilk olarak ovaldir, yaşla birlikte keskin bir şekilde koniyi andırır. Çukurlar (alveoler) düzensiz, çoğunlukla dörtgen ve hafif dumanlı görünümlüdür.

Morchella magnispora
Morchella magnispora

M.magnispora şapkası gençken kahverengi ve olgunken koyu kahverengidir. Sap (stipe) ise başlangıçta beyaz, olgunlukta ise açık bal rengindedir.  

Morchella magnispora
Morchella magnispora

Gövde-Sap: Büyük sporları ile karakterize olan mantarın sapı (stipe), başlangıçta beyaz, yaşta açık bal rengindedir. Mantar sapının olgunlukta aldığı bu bal rengi, M.magnispora için büyük sporlara sahip olması gibi ayırt edici, karakteristik bir özellik olarak kabul edilir.

Morchella magnispora
Morchella magnispora

Koku: Koku ve tat ayır edici değildir.

Mikroskobik Özellikleri: Askosporlar 24-31 X 13-21 μm boyutlarında olup,  eliptikten dikdörtgene, hiyalin, içerik homojendir. SEM ile görüntülendiğinde uzunlamasına çizgili, yok olan damlalar gözlemlenir. Spor duvarı yaklaşık 0,5 μm kalındır. Asci kalabalık, silindirik, düz, 230-350 X 15-25 μm, 8 sporludur. Hiyalin ve ince duvarlıdır. Parafizler asci’den daha kısa, terminal hücre silindirik, subklavat, subkapitat, 190-250 X 11-17 μm boyutlarındadır.

Habitat: M.magnispora çoğunlukla iğne yapraklı (kozalaklı) ağaçların olduğu ormanlarda tespit edilmistir. Ülkemizde rastlanılan türler Pinus brutia (Kızılçam), Pinus nigra (Karaçam), Cedrus libani (Toros Sediri veya Katran ağacı), Abies cilicica (Toros Göknarı), Quercus coccifera (Kermes meşesi) ve Juniperus sp (Ardıç) ağaçları altından toplanmıştır.

Türkiye’de Ege Bölgesi ve Adana Bölümünden bildirilmiş olan Koca göbek – Morchella magnispora ’ya rastlanılan illerimiz arasında Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Muğla, Aydın ve Uşak bulunur. Türkiye dışında sadece İspanya’dan bildirilmiştir (Loizides, 2017).

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yakın akrabası diğer tüm gerçek moreller gibi Koca göbek mantarı da iyi pişirildiğinde yenilebilir, çok lezzetli bir Kuzugöbeği mantarı türüdür. Ancak, çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmesi halinde zehirli olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Karıştırlması benzer türler arasında Morchella elata, Morchella brunnea ve Morchella fekeensis bulunur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)