Connect with us

Mantar Türleri

Koca göbek mantarı (Morchella magnispora)

Published

on

Morchella magnispora – Koca göbek mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellacea

Cins: Morchella

Tür: Morchella magnispora

Morchella magnispora, dünya da ilk olarak Türkiye’den, değerli hocalarımızdan Saadet Büyükalaca, Hatıra Taşkın ve Hasan Hüseyin Doğan tarafından 2016 yılında tanımlanmış yenilebilir güzel bir Morel türüdür (Buyukalaca, H.H.Dogan & Taskin, Mycotaxon 131: 475 (2016)).

M.magnispor- Koca göbek mantarı, magnispora ismini sporlarının büyük olmasından almıştır (magnispora= büyük sporlu).

Morchella brunnea ve Morchella fekeensis, karşılıklı monofiletik kardeş türlerinden, olgunlaşma ile birlikte bal rengine dönen sapı, dar kıvrımları (sulkus) ve çok genli filogenetik analizlerdeki soy münhasırlığı ile farklıdır.

Makroskobik Özellikleri: Askomata (Ascomata) küçük ila orta boydur (2- 5 cm). Şapka ilk olarak ovaldir, yaşla birlikte keskin bir şekilde koniyi andırır. Çukurlar (alveoler) düzensiz, çoğunlukla dörtgen ve hafif dumanlı görünümlüdür.

Morchella magnispora
Morchella magnispora

M.magnispora şapkası gençken kahverengi ve olgunken koyu kahverengidir. Sap (stipe) ise başlangıçta beyaz, olgunlukta ise açık bal rengindedir.  

Morchella magnispora
Morchella magnispora

Gövde-Sap: Büyük sporları ile karakterize olan mantarın sapı (stipe), başlangıçta beyaz, yaşta açık bal rengindedir. Mantar sapının olgunlukta aldığı bu bal rengi, M.magnispora için büyük sporlara sahip olması gibi ayırt edici, karakteristik bir özellik olarak kabul edilir.

Morchella magnispora
Morchella magnispora

Koku: Koku ve tat ayır edici değildir.

Mikroskobik Özellikleri: Askosporlar 24-31 X 13-21 μm boyutlarında olup,  eliptikten dikdörtgene, hiyalin, içerik homojendir. SEM ile görüntülendiğinde uzunlamasına çizgili, yok olan damlalar gözlemlenir. Spor duvarı yaklaşık 0,5 μm kalındır. Asci kalabalık, silindirik, düz, 230-350 X 15-25 μm, 8 sporludur. Hiyalin ve ince duvarlıdır. Parafizler asci’den daha kısa, terminal hücre silindirik, subklavat, subkapitat, 190-250 X 11-17 μm boyutlarındadır.

Habitat: M.magnispora çoğunlukla iğne yapraklı (kozalaklı) ağaçların olduğu ormanlarda tespit edilmistir. Ülkemizde rastlanılan türler Pinus brutia (Kızılçam), Pinus nigra (Karaçam), Cedrus libani (Toros Sediri veya Katran ağacı), Abies cilicica (Toros Göknarı), Quercus coccifera (Kermes meşesi) ve Juniperus sp (Ardıç) ağaçları altından toplanmıştır.

Türkiye’de Ege Bölgesi ve Adana Bölümünden bildirilmiş olan Koca göbek – Morchella magnispora ’ya rastlanılan illerimiz arasında Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Muğla, Aydın ve Uşak bulunur. Türkiye dışında sadece İspanya’dan bildirilmiştir (Loizides, 2017).

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yakın akrabası diğer tüm gerçek moreller gibi Koca göbek mantarı da iyi pişirildiğinde yenilebilir, çok lezzetli bir Kuzugöbeği mantarı türüdür. Ancak, çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmesi halinde zehirli olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Karıştırlması benzer türler arasında Morchella elata, Morchella brunnea ve Morchella fekeensis bulunur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Cortinariaceae2 gün ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 gün ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 hafta ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 hafta ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae2 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)