Connect with us

Mantar Türleri

Yarı yapraklı morel (Morchella semilibera)

Published

on

Morchella semilibera – Yarı yapraklı morel

TaksonomiBilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm: Ascomycota 

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella semilibera

Morchella semilibera – Yarı yapraklı morel mantarı, Avrupa’da sıkça toplanan, yenilebilir, son zamanlarda ülkemizde de kayıt altına alınmış, diğer morchella türlerinden farklı görüntüye sahip uzun saplı bir türdür. Son yapılan çalışmalarda Avrupa dışında yetişen semilibera türlerinin DNA yapısının farklı olmasından dolayı (Özellikle Kuzey Amerika) Morchella punctipes (2011) olarak adlandırılan bir başka tür de kayıtlara geçsede Morchella punctipes ve Morchella populiphila’nın da semilibera’nın varyasyonları olduğu söylenmektedir. İngilizce’de ”The half-free morel” olarak adlandırılan bu türün ülkemizde yöresel olarak farklı bir isim verildiğiyle karşılaşmadım ancak bu türe diğer Morchella türlerinde olduğu gibi Kuzu Göbeği Mantarı diyebiliriz. Ayrıca Verpa bohemica (Sahte Kuzu Göbeği) ile sap yapısı benzer olmasından ötürü bazı toplayıcılar tarafından bu tür ile de karıştırılması muhtemeldir. Bizde Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu türü Yarı Yapraklı Morel olarak detaylı inceleyeceğiz;

Eş anlamlıları : Mitrophora semilibera

Gövde-Sap: 2-4,5 cm boyunda ve 2-4,5 cm genişliğinde;olan bu motel, konik veya geniş konik (nadiren neredeyse dışbükey),çukurlar esas olarak dikey olarak düzenlenmiş, çukurlu ve çıkıntılı, kel, düzleşmiş, sarımsı kahverengiden soluk kahverengimsi çıkıntılara ve beyazımsı ila soluk sarımsı çukurlara sahiptir. Olgunlaştığında, koyu kahverengiden siyaha dönen bir renge bürünür. Çıkıntılar ise sarı – kahverengi tonları arasındadır. Üst kısmın yaklaşık yarısına kadar gövdeye etek benzeri bir şekilde tutturulmuştur. İç eti boşluklu yapıdadır.

Morchella semilibera
Morchella semilibera

Gövde kısmında ise diğer türlerden farklı olarak 15 cm’ye kadar yükselebilen bir sap görülür. Sap üzerinde ufak sert olmayan dikencikler mevcuttur. Genellikle tabana doğru genişlemiş, ampulü andıran yapıda kirli beyaz veya kremsi renklerde, içi boş boruyu andıran, yumuşak bir sapa sahiptir.

Morchella semilibera
Morchella semilibera

Koku: Ayırt edici bir kokuya sahip değildir.

Spor Baskısı:  Sporlar 20-27 x (10-) 14-18 µm boyutlarda olup, pürüzsüz ve eliptiktir. Spor rengi Sarımsı turuncudur.

Habitat: Mitrophora semilibera (DC.) Lév. İlkbaharda, genellikle Morchella esculenta örneklerinin eşlik ettiği, hendek ve kanal gibi akarsuların hemen yakınında ve nehirler ve akarsular boyunca görülür. Ova Akçaağacı olarak bilinen (Acer campestre) çevrelerinde sıkça rastlanmaktadır. Yıllar boyunca büyüme yerine sadıktır. Ayrıca Humuslu ve kalkerli topraklarda, yaprak döken geniş yapraklı ormanlarda nadir de olsa iğne yapraklı ormanlarda, çayır ve çimenliklerde bulmak mümkündür.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Morchella semilibera – Yarı Yapraklı Morel, diğer morchella türleri gibi popüler olmasa da, yenilebilir, lezzetli bir türdür. İçerisinde çok küçük miktarlarda hidrazin bulundurabileceği bildirilmiştir (hidrazinin birincil referansları bulunmadığından hidrazin varlığı tartışmalıdır). Bu nedenle Mantarlı Yaşam ailesi olarak asla çiğ tüketmeyi önermiyoruz. Tüketme önerimiz öncelikle kurutularak olmasıyla beraber, haşlama veya uzun ve kısık ateşte pişirmeniz, toksinlerin etkisinin azaltılmasında veya yok olmasında faydalı olacaktır. Mutfak ve ekonomik değeriyle diğer morchella türlerinde olduğu gibi (Morchella esculenta, Morchella elata vb.) hem ülkemizde , hem de dünyanın genelinde önemli değere sahip bir mantar türüdür.

Ek bilgiler: Morchella semilibera – Yarı Yapraklı Morel de diğer kuzugöbeklerinde olduğu gibi, kökten sökülmemeli, köke yakın bir kısımdan bıçak yardımı ile kesilerek toplanmalıdır. Bu türün kökleri, misel ağlarına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu sebeple yolunarak alınan mantar, miselleri ile birlikte topraktan ayrılmaktadır. Misel ağı zarar gören mantarların üremesi engellenmiş olur. Sapından kesildikten sonra, kalan kök kısmı toprak ile yeniden kapatılmalıdır.

Benzer Türler: Morchella populiphila, Verpa Bohemica, Morchella punctipes

GALERİ

Galeri deki bazı Fotoğraflar Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitesinden ve Türkiye Kuzu Göbeği Hayranları Facebook sitesinden alınmıştır.

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora6 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)