Connect with us

Mantar Türleri

Yarı yapraklı morel (Morchella semilibera)

Published

on

Morchella semilibera – Yarı yapraklı morel

TaksonomiBilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm: Ascomycota 

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella semilibera

Morchella semilibera – Yarı yapraklı morel mantarı, Avrupa’da sıkça toplanan, yenilebilir, son zamanlarda ülkemizde de kayıt altına alınmış, diğer morchella türlerinden farklı görüntüye sahip uzun saplı bir türdür. Son yapılan çalışmalarda Avrupa dışında yetişen semilibera türlerinin DNA yapısının farklı olmasından dolayı (Özellikle Kuzey Amerika) Morchella punctipes (2011) olarak adlandırılan bir başka tür de kayıtlara geçsede Morchella punctipes ve Morchella populiphila’nın da semilibera’nın varyasyonları olduğu söylenmektedir. İngilizce’de ”The half-free morel” olarak adlandırılan bu türün ülkemizde yöresel olarak farklı bir isim verildiğiyle karşılaşmadım ancak bu türe diğer Morchella türlerinde olduğu gibi Kuzu Göbeği Mantarı diyebiliriz. Ayrıca Verpa bohemica (Sahte Kuzu Göbeği) ile sap yapısı benzer olmasından ötürü bazı toplayıcılar tarafından bu tür ile de karıştırılması muhtemeldir. Bizde Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu türü Yarı Yapraklı Morel olarak detaylı inceleyeceğiz;

Eş anlamlıları : Mitrophora semilibera

Gövde-Sap: 2-4,5 cm boyunda ve 2-4,5 cm genişliğinde;olan bu motel, konik veya geniş konik (nadiren neredeyse dışbükey),çukurlar esas olarak dikey olarak düzenlenmiş, çukurlu ve çıkıntılı, kel, düzleşmiş, sarımsı kahverengiden soluk kahverengimsi çıkıntılara ve beyazımsı ila soluk sarımsı çukurlara sahiptir. Olgunlaştığında, koyu kahverengiden siyaha dönen bir renge bürünür. Çıkıntılar ise sarı – kahverengi tonları arasındadır. Üst kısmın yaklaşık yarısına kadar gövdeye etek benzeri bir şekilde tutturulmuştur. İç eti boşluklu yapıdadır.

Morchella semilibera
Morchella semilibera

Gövde kısmında ise diğer türlerden farklı olarak 15 cm’ye kadar yükselebilen bir sap görülür. Sap üzerinde ufak sert olmayan dikencikler mevcuttur. Genellikle tabana doğru genişlemiş, ampulü andıran yapıda kirli beyaz veya kremsi renklerde, içi boş boruyu andıran, yumuşak bir sapa sahiptir.

Morchella semilibera
Morchella semilibera

Koku: Ayırt edici bir kokuya sahip değildir.

Spor Baskısı:  Sporlar 20-27 x (10-) 14-18 µm boyutlarda olup, pürüzsüz ve eliptiktir. Spor rengi Sarımsı turuncudur.

Habitat: Mitrophora semilibera (DC.) Lév. İlkbaharda, genellikle Morchella esculenta örneklerinin eşlik ettiği, hendek ve kanal gibi akarsuların hemen yakınında ve nehirler ve akarsular boyunca görülür. Ova Akçaağacı olarak bilinen (Acer campestre) çevrelerinde sıkça rastlanmaktadır. Yıllar boyunca büyüme yerine sadıktır. Ayrıca Humuslu ve kalkerli topraklarda, yaprak döken geniş yapraklı ormanlarda nadir de olsa iğne yapraklı ormanlarda, çayır ve çimenliklerde bulmak mümkündür.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Morchella semilibera – Yarı Yapraklı Morel, diğer morchella türleri gibi popüler olmasa da, yenilebilir, lezzetli bir türdür. İçerisinde çok küçük miktarlarda hidrazin bulundurabileceği bildirilmiştir (hidrazinin birincil referansları bulunmadığından hidrazin varlığı tartışmalıdır). Bu nedenle Mantarlı Yaşam ailesi olarak asla çiğ tüketmeyi önermiyoruz. Tüketme önerimiz öncelikle kurutularak olmasıyla beraber, haşlama veya uzun ve kısık ateşte pişirmeniz, toksinlerin etkisinin azaltılmasında veya yok olmasında faydalı olacaktır. Mutfak ve ekonomik değeriyle diğer morchella türlerinde olduğu gibi (Morchella esculenta, Morchella elata vb.) hem ülkemizde , hem de dünyanın genelinde önemli değere sahip bir mantar türüdür.

Ek bilgiler: Morchella semilibera – Yarı Yapraklı Morel de diğer kuzugöbeklerinde olduğu gibi, kökten sökülmemeli, köke yakın bir kısımdan bıçak yardımı ile kesilerek toplanmalıdır. Bu türün kökleri, misel ağlarına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu sebeple yolunarak alınan mantar, miselleri ile birlikte topraktan ayrılmaktadır. Misel ağı zarar gören mantarların üremesi engellenmiş olur. Sapından kesildikten sonra, kalan kök kısmı toprak ile yeniden kapatılmalıdır.

Benzer Türler: Morchella populiphila, Verpa Bohemica, Morchella punctipes

GALERİ

Galeri deki bazı Fotoğraflar Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitesinden ve Türkiye Kuzu Göbeği Hayranları Facebook sitesinden alınmıştır.

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)