Connect with us

Mantar Türleri

Kafasız Kokarboynuz (Mutinus elegans)

Published

on

Mutinus elegansKafasız Kokarboynuz Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Phallales

Aile: Phallaceae

Cins: Mutinus

Tür: Mutinus elegans

Mutinus elegans, Elegant stinkhorn, Dog stinkhorn, Headless Stinkhorn ve Devil’s dipstick ingilizce isimleri ile bilinen Phallaceae familyasından bir mantar türüdür.

İlk evredeki yumurta halinin tüketildiğine dair raporlar olmasına rağmen, aşırı pis ve itici kokuları nedeniyle olgun örnekler genellikle yenilebilir olarak kabul edilmez.  Laboratuvar ortamlarında yapılan deneyler, Mutinus elegans’ın insanlar için patojen olan çeşitli mikroorganizmaların büyümesini engellediği gösterilmiştir. Bu açıdan tıbbi önemi olabileceği söylenebilir.

Mutinus elegans, ilk olarak 1679’da Virginia’nın doğal tarihini kaydeden İngiliz misyoner John Banister tarafından tanımlanmıştır. Bilimsel olarak ilk olarak ise 1856’da Fransız bilim adamı Jean Pierre François Camille Montagne tarafından Corynites elegans olarak adlandırılmıştır. Cins adı Mutinus, Roma fallik tanrısı Mutunus Tutunus’a atıfta bulunur. Spesifik sıfat elegans ise “zarif” anlamına gelen Latince bir kelimeden türetilmiştir.


Makroskobik Özellkleri: Genç evrede (başlangıçta) gövdeler beyazdır ve küremsi veya yumurta şeklindedir. Kısmen toprağa gömülü olan yumurtalar 2 – 3 cm x 1 – 2 cm boyutlarındadır.  Mantar olgunlaştıkça yumurta kırılır ve süngerimsi, sporlu sap ortaya çıkar. Tam olgunluğa ulaştıklarında 1 – 15 cm boyda ve 1.5 – 2 cm kalınlığında olabilirler.

Mutinus elegans

Mantar, kısmen toprağa gömülmüş bir puf (toz) mantarını andıran bir yumurtadan çıkar ve gelişmeye başlar. Mantar olgunlaştıkça, eşit şekilde sivri bir uca doğru incelen ince turuncudan pembeye renkli bir sap belirir. En tepede, sap uzunluğunun üst üçte birlik bir kısmı çok kötü kokulu, sümüksü yeşil bir spor kütlesi ile kaplıdır. Sinekler ve diğer böcekler, sporları içeren balçıkla beslenir ve dağılmalarına yardımcı olur.

Mutinus elegans

Gövde-Sap:  Sap içi boştur ve genel olarak güçlü bir şekilde buruşuktur;  şekli aşağıdan silindiriktir, ancak uçta küçük bir açıklık ile yavaş yavaş dar bir tepe noktasına doğru incelir. Sapın üst yarısı parlak kırmızıdan kırmızımsı turuncuya değişir ve renk yoğunluğunu yavaş yavaş kaybederek aşağıda pembemsi beyaza dönüşür. Sap düz veya hafif kavisli olabilir. Jelatinimsi yeşilimsi kahverengi bir gleba, yeni çıkan örneklerde sapın üst üçte birlik bölümünü kaplar. Yumurtanın kalıntıları, sapın tabanı çevresinde bir volva oluşturur. Gleba’nın kokusu aşırı kötüdür. Sporlar yeşilimsi kahverengi renktedir. Mantar, bitki köklerine benzeyen beyazımsı rizomorflar tarafından substrata bağlanır. Amerikalı mikolog Smith, yumurtaların açılmasının genellikle yavaş olduğunu, bazen sapın oluşmasının iki hafta kadar sürdüğünü yazmıştır.

Mutinus elegans

Koku: Aşırı pis kokusu ile karakterizedir.

Spor Baskısı: Sporlar 4–7 x 2–3 µm boyutlarımda olup, dikdörtgen-eliptik, pürüzsüz ve glebaya gömülüdür.

Habitat: Saprofit yani çürükçül bir tür olan M.elegans tek başıma veya küçük gruplar halinde bulunur. Genellikle gübre ile zenginleştirilmiş bahçelerde ve çiftlik alanlarında, iyi çürümüş kütüklerin üzerinde, yakınında ve talaşlarda bulunur.

Tipik olarak Japonya’da , Avrupa ve Kuzey Amerika’nın doğu eyaletlerinde yaygın olarak bulunurlar.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: M. elegans mantarının sadece olgunlaşmamış yumurta hali yenilebilir, ancak tavsiye edilmez.

Basidiomycetes bölümüne mensup 32 mantar türü üzerinde yapılan bir araştırmada, Mutinus elegans’ın test edilen altı mikroorganizmanın tamamına, yani insan patojeni bakterilerden Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Salmonella typhimurium’a karşı antibiyotik (hem antibakteriyel hem de antifungal) aktivite gösteren tek tür olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Aynı cinse mensup türler işe benzerlik gösterdiği bildirilmiştir; Lakin “Dog stinkhorn” (Mutinus caninus) daha küçüktür, ince bir sap üzerinde belirgin bir oval veya iğ şeklinde uca sahiptir ve M. elegans’ın parlak renginden yoksundur;  gleba tarafından kaplanan saptan daha azına sahiptir.  M. elegans’taki “çakıllı” kısım ile karşılaştırıldığında, sapın spor kütlesinin altındaki kısmı M. caninus’ta çukurlaşmıştır. M. caninus da M. elegans’tan daha az yaygındır. Mutinus bambusinus, sapın üst ve alt kısımları arasında belirgin bir renk ayrımı olmaması dışında boyut ve şekil olarak benzerdir;  bunun yerine tüm gövde kırmızı pigmentler gösterir.  M. ravenelii’nin sapı, M. elegans’tan daha az koniktir ve açıkça farklılaşmış, şişmiş bir kafası vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)