Connect with us

Mantar Türleri

Ağulu Mantar (Omphalotus olearius)

Published

on

Omphalotus oleariusAğulu Mantar


Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm: Basidiomycota 

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Omphalotaceae

Cins: Omphalotus 

Tür: Omphalotus olearius

Sitemizin tabiri ile Avulu Mantar, Türkiye’ de yaygın bilinen ismi ile Ağulu Mantar (Omphalotus olearius), Omphalotaceae familyasından zehirli bir mantar türüdür. Türkiye’de yetişen “Sarıkız , Tavuk mantarı, Kaz ayağı mantarı, Meşe mantarı, Horoz mantarı” gibi değişik yerel isimlerle bilinen Cantharellus cibarus ile kolayca karıştırılabilir. Fakat bu tür, daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius


Şapka: 
Ağulu Mantarın şapkası 7 – 20 cm çapta, başlangıçta içe dönük bir kenar boşluğu ile dışbükey, sonraları düzleşir ve nihayetinde çıkıntılı dalgalı bir kenar boşluğuna sahip bir görünüm alır. Şapka genelde pürüzsüz,  parlak turuncudan sarımsı turuncuya kadar renklerde olabilir.

Lameller: Ağulu Mantar lamelleri farklı uzunluklarda olup, oldukça sık, yaklaşık 5–6 mm eninde, ince, sapa doğru inerek bağlanırlar (Decurrent). Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları vardır, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları karanlıkta parlar.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius

Gövde-Sap: Sapı 7-15 x 1–2 cm olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik (dışa doğru genişleyen) olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir.

Koku: Oldukça güçlü ama hoş bir kokusu vardır, tadı ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Beyaz ve Krem rengidir.

                                      

Habitat: Ağulu- Avulu Mantar (Omphalotus olearius), yaz başından sonbahar sonlarına kadar, özellikle yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı sıkça görmek mümkündür.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius

Mevsim: Yaz- Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite:  Omphalotus olearius ☠️Ciddi şekilde zehirlidir ☠️! Ağulu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanı sıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, miyozis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar ülkemizin bir çok yerinde yaygın olarak görülür. Zehirlenmesi genelde ölümcül değildir. 
                            

Ek bilgiler: Ağulu Mantara benzeyen türler vardır. Bunlardan ilki, yenilebilir Kazayağı-Sarıkız Mantarı Cantharellus cibarius, ikincisi ise yenilmeyen Sahte Kaz Ayağı Mantarı (False Chantrelle) Hygrophoropsis aurantica’dır. Diğer benzer türler ise, Doğu Kuzey Amerika’nın Omphalotus illudensleri ve güneyden orta Kaliforniya’ya kadar yaygın olan Batı jack-o’-lantern mantarı Omphalotus olivascens zehirlidir.  Benzer şekilde zehirli mantar Tsukiyotake (daha önce Lampteromyces japonicus olarak bilinen, Japonya ve Doğu Asya’da bulunan Omphalotus japonicus da biyolüminesandır ve aynı zehir olan illudin’i içerir.

Kazayağı- Sarıkız (Cantharellus cibarius) mantarının aksine, jack-o’-lantern -Ağulu Mantar (Omphalotus olearius) gerçek, keskin, çatallanmayan lamellere sahiptir.Bu ikisini karıştırmamak için bilinmesi gereken en önemli özellik budur. Ayrıca, jack-o’-lantern karanlıkta adı üstünde Jack’ın Feneri gibi parlar. Her ikisinden de kesitler alındığında Kazayağı Mantarı solgun, açık renk ve beyaza yakın, Ağulu Mantarın kesiti ise koyu renklidir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur!

GALERİ

Omphalotus olearius

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Güzel fotoğrafı için İtalya’dan Lucio Scala üstada ve web sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri13 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)