Connect with us

Mantar Türleri

Ağulu Mantar (Omphalotus olearius)

Published

on

Omphalotus oleariusAğulu Mantar


Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm: Basidiomycota 

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Omphalotaceae

Cins: Omphalotus 

Tür: Omphalotus olearius

Sitemizin tabiri ile Avulu Mantar, Türkiye’ de yaygın bilinen ismi ile Ağulu Mantar (Omphalotus olearius), Omphalotaceae familyasından zehirli bir mantar türüdür. Türkiye’de yetişen “Sarıkız , Tavuk mantarı, Kaz ayağı mantarı, Meşe mantarı, Horoz mantarı” gibi değişik yerel isimlerle bilinen Cantharellus cibarus ile kolayca karıştırılabilir. Fakat bu tür, daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius


Şapka: 
Ağulu Mantarın şapkası 7 – 20 cm çapta, başlangıçta içe dönük bir kenar boşluğu ile dışbükey, sonraları düzleşir ve nihayetinde çıkıntılı dalgalı bir kenar boşluğuna sahip bir görünüm alır. Şapka genelde pürüzsüz,  parlak turuncudan sarımsı turuncuya kadar renklerde olabilir.

Lameller: Ağulu Mantar lamelleri farklı uzunluklarda olup, oldukça sık, yaklaşık 5–6 mm eninde, ince, sapa doğru inerek bağlanırlar (Decurrent). Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları vardır, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları karanlıkta parlar.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius

Gövde-Sap: Sapı 7-15 x 1–2 cm olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik (dışa doğru genişleyen) olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir.

Koku: Oldukça güçlü ama hoş bir kokusu vardır, tadı ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Beyaz ve Krem rengidir.

                                      

Habitat: Ağulu- Avulu Mantar (Omphalotus olearius), yaz başından sonbahar sonlarına kadar, özellikle yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı sıkça görmek mümkündür.

Omphalotus olearius
Omphalotus olearius

Mevsim: Yaz- Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite:  Omphalotus olearius ☠️Ciddi şekilde zehirlidir ☠️! Ağulu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanı sıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, miyozis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar ülkemizin bir çok yerinde yaygın olarak görülür. Zehirlenmesi genelde ölümcül değildir. 
                            

Ek bilgiler: Ağulu Mantara benzeyen türler vardır. Bunlardan ilki, yenilebilir Kazayağı-Sarıkız Mantarı Cantharellus cibarius, ikincisi ise yenilmeyen Sahte Kaz Ayağı Mantarı (False Chantrelle) Hygrophoropsis aurantica’dır. Diğer benzer türler ise, Doğu Kuzey Amerika’nın Omphalotus illudensleri ve güneyden orta Kaliforniya’ya kadar yaygın olan Batı jack-o’-lantern mantarı Omphalotus olivascens zehirlidir.  Benzer şekilde zehirli mantar Tsukiyotake (daha önce Lampteromyces japonicus olarak bilinen, Japonya ve Doğu Asya’da bulunan Omphalotus japonicus da biyolüminesandır ve aynı zehir olan illudin’i içerir.

Kazayağı- Sarıkız (Cantharellus cibarius) mantarının aksine, jack-o’-lantern -Ağulu Mantar (Omphalotus olearius) gerçek, keskin, çatallanmayan lamellere sahiptir.Bu ikisini karıştırmamak için bilinmesi gereken en önemli özellik budur. Ayrıca, jack-o’-lantern karanlıkta adı üstünde Jack’ın Feneri gibi parlar. Her ikisinden de kesitler alındığında Kazayağı Mantarı solgun, açık renk ve beyaza yakın, Ağulu Mantarın kesiti ise koyu renklidir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur!

GALERİ

Omphalotus olearius

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Güzel fotoğrafı için İtalya’dan Lucio Scala üstada ve web sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)