Connect with us

Mantar Türleri

Meşe Çanağı Mantarı (Peziza badia)

Published

on

Meşe Çanağı Mantarı- Peziza badia


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Pezizaceae

Cins: Peziza

Tür: Peziza badia

Peziza badia, Pezizaceae familyasına ait bir apothecial (Çanak görünümlü) mantar türüdür. Ormanlık bölgelerin topraklı yol kenarlarında, genellikle küçük gruplar halinde, çapı 8 cm’ye kadar olan, düzensiz, koyu kahverengi çanaklar şeklinde bulunurlar. Meşe Çanağı Mantarı kumlu topraklarda daha sık görülme eğilimindedir ve çıplak zemini tercih ederler. Bu tür, dünyanın birçok yerinden dağınık kayıtlara sahip olan, sık gözlemlenen bir Avrupa türüdür.

Cins adı olan “Peziza”, bir ayağa atıfta bulunan Latince bir kökünden gelebilir – bu gruptaki çoğu mantar sapsızdır (ayaksız veya sapsız).  Spesifik epitet “ badia” defne (kırmızımsı) kahverengi anlamına gelir.

Genel Özellikleri: 100’den fazla Peziza türü olduğu bilinmektedir ve çoğu açık kahverengi veya kahverenginin çeşitli tonlarındadır. Türlerin kesin tanımlanması çok zor olup, nadiren de olsa mikroskobik inceleme olmadan da mümkündür.

1801’de Christiaan Hendrick Persoon tarafından tanımlanmış ve ona genel olarak günümüzde kabul edilen bilimsel adı vermiştir.

 Peziza badia’nın eşanlamlıları arasında, Helvella cochleata Bolton, Scodellina badia (Pers.) Gray. Galactinia badia (Pers.) Fr. Peziza badia Pers Var.  manastır ve Plicaria badia (Pers.) Fuckel bulunur.

Peziza badia
Peziza badia

Meşe Çanağı Mantarı, 2 ila 8 cm genişliğinde ve 1,5 ila 4 cm yüksekliğindedir. Başlangıçta içe dönük bir kenarı olan, fincan şeklindeki görünümü, tamamen geliştirildiğinde düzensiz ve dalgalı bir kenarlı genişleyen dairesel veya eliptik bir kaba açılır hal alır.  Dış yüzey defne kahvesinin çeşitli tonlarındadır ve ince bir şekilde pürüzlüdür. İç (sporları barındıran) yüzey pürüzsüzdür ve genellikle biraz daha koyu bir defne kahvesi tonu, bazen zeytin renklidir.  Bu mantar türünün bir sapı ve lamelleri yoktur.

Peziza badia
Peziza badia

Yaşlı, olgun Peziza badia mantarları olgunlaşmamış genç örneklere göre çok daha koyudur. Olgunluk evrelerinin son demlerinde tüm mantar çok koyu kahverengiye veya siyaha döner.

Peziza badia
Peziza badia

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporları elipsoidal olup, 17-20 x 9-12 µm boyutlarındadır, düzensiz bir retikül (ağ deseni) ile süslenmiştir. Spor keseleri 8 sporludur.
         

Habitat: Bay Cup- Meşe Çanağı Mantarı saprobik bir mantar olup, sıkıştırılmış ağır topraklarda, özellikle orman patikalarında yetişir. Genelde çakıl veya topraklı alanlarda, iğne yapraklılar ve geniş yapraklı ağaçların altında, küçük gruplar halinde, genellikle birbirine yakın büyürler. Türkiye’de kaydı yapılan bölgeler; Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Asıl Ege Bölümü ve Orta Kızılırmak Bölümü.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar, özellikle Haziran’dan Kasım ayına kadar görmek mümkündür. Çürüme evreleri çok yavaş olduğundan sezon bittikten sonra kışın da bulunurlar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Peziza badia, iyice pişirildiği takdirde genellikle yenilebilir olarak kabul edilir. Yetersiz pişirilirse veya çiğ yenirse zehirlidir ve ciddi şekilde rahatsız edici mide rahatsızlıklarına neden olabilir ( Aynı durum, Morchella esculenta, Morchella elata, Black Morel dahil çoğu yenilebilir askomiset mantarları için de geçerlidir).

Ek bilgiler: En benzer tür Peziza phyllogena (Cooke) = Peziza badioconfusa (Körfezi), Akdeniz kuşağının karışık ormanlarında oldukça yaygındır, kırmızı-turuncu yansımalı zeytin-kahverengi tonlu askom, menekşe tonlu açık kahverengi et, mikroskobik olarak siğil sporları vardır, kesinlikle elipsoiddir. Boyutları 18-21 × 6-8 µm, ascus 250 µm’ye kadar olabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina3 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)