Connect with us

Mantar Türleri

Meşe Çanağı Mantarı (Peziza badia)

Published

on

Meşe Çanağı Mantarı- Peziza badia


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Pezizaceae

Cins: Peziza

Tür: Peziza badia

Peziza badia, Pezizaceae familyasına ait bir apothecial (Çanak görünümlü) mantar türüdür. Ormanlık bölgelerin topraklı yol kenarlarında, genellikle küçük gruplar halinde, çapı 8 cm’ye kadar olan, düzensiz, koyu kahverengi çanaklar şeklinde bulunurlar. Meşe Çanağı Mantarı kumlu topraklarda daha sık görülme eğilimindedir ve çıplak zemini tercih ederler. Bu tür, dünyanın birçok yerinden dağınık kayıtlara sahip olan, sık gözlemlenen bir Avrupa türüdür.

Cins adı olan “Peziza”, bir ayağa atıfta bulunan Latince bir kökünden gelebilir – bu gruptaki çoğu mantar sapsızdır (ayaksız veya sapsız).  Spesifik epitet “ badia” defne (kırmızımsı) kahverengi anlamına gelir.

Genel Özellikleri: 100’den fazla Peziza türü olduğu bilinmektedir ve çoğu açık kahverengi veya kahverenginin çeşitli tonlarındadır. Türlerin kesin tanımlanması çok zor olup, nadiren de olsa mikroskobik inceleme olmadan da mümkündür.

1801’de Christiaan Hendrick Persoon tarafından tanımlanmış ve ona genel olarak günümüzde kabul edilen bilimsel adı vermiştir.

 Peziza badia’nın eşanlamlıları arasında, Helvella cochleata Bolton, Scodellina badia (Pers.) Gray. Galactinia badia (Pers.) Fr. Peziza badia Pers Var.  manastır ve Plicaria badia (Pers.) Fuckel bulunur.

Peziza badia
Peziza badia

Meşe Çanağı Mantarı, 2 ila 8 cm genişliğinde ve 1,5 ila 4 cm yüksekliğindedir. Başlangıçta içe dönük bir kenarı olan, fincan şeklindeki görünümü, tamamen geliştirildiğinde düzensiz ve dalgalı bir kenarlı genişleyen dairesel veya eliptik bir kaba açılır hal alır.  Dış yüzey defne kahvesinin çeşitli tonlarındadır ve ince bir şekilde pürüzlüdür. İç (sporları barındıran) yüzey pürüzsüzdür ve genellikle biraz daha koyu bir defne kahvesi tonu, bazen zeytin renklidir.  Bu mantar türünün bir sapı ve lamelleri yoktur.

Peziza badia
Peziza badia

Yaşlı, olgun Peziza badia mantarları olgunlaşmamış genç örneklere göre çok daha koyudur. Olgunluk evrelerinin son demlerinde tüm mantar çok koyu kahverengiye veya siyaha döner.

Peziza badia
Peziza badia

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporları elipsoidal olup, 17-20 x 9-12 µm boyutlarındadır, düzensiz bir retikül (ağ deseni) ile süslenmiştir. Spor keseleri 8 sporludur.
         

Habitat: Bay Cup- Meşe Çanağı Mantarı saprobik bir mantar olup, sıkıştırılmış ağır topraklarda, özellikle orman patikalarında yetişir. Genelde çakıl veya topraklı alanlarda, iğne yapraklılar ve geniş yapraklı ağaçların altında, küçük gruplar halinde, genellikle birbirine yakın büyürler. Türkiye’de kaydı yapılan bölgeler; Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Asıl Ege Bölümü ve Orta Kızılırmak Bölümü.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar, özellikle Haziran’dan Kasım ayına kadar görmek mümkündür. Çürüme evreleri çok yavaş olduğundan sezon bittikten sonra kışın da bulunurlar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Peziza badia, iyice pişirildiği takdirde genellikle yenilebilir olarak kabul edilir. Yetersiz pişirilirse veya çiğ yenirse zehirlidir ve ciddi şekilde rahatsız edici mide rahatsızlıklarına neden olabilir ( Aynı durum, Morchella esculenta, Morchella elata, Black Morel dahil çoğu yenilebilir askomiset mantarları için de geçerlidir).

Ek bilgiler: En benzer tür Peziza phyllogena (Cooke) = Peziza badioconfusa (Körfezi), Akdeniz kuşağının karışık ormanlarında oldukça yaygındır, kırmızı-turuncu yansımalı zeytin-kahverengi tonlu askom, menekşe tonlu açık kahverengi et, mikroskobik olarak siğil sporları vardır, kesinlikle elipsoiddir. Boyutları 18-21 × 6-8 µm, ascus 250 µm’ye kadar olabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora3 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)