Connect with us

Mantar Türleri

Ölü adamın ayağı mantarı (Pisolithus arhizus)

Published

on

Pisolithus arhizusÖlü adamın ayağı mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Sclerodermataceae

Cins: Pisolithus

Tür: Pisolithus arhizus

Ölü adamın ayağı mantarı, yakından ilişkili birkaç tür olabilen yaygın bir dünya topu mantarıdır. Bilinen isimleri arasında Dead man’s foot ve Dyeball bulunur. Avustralya’da At gübresi mantarı (the horse dung fungus), Güney Afrika’da Perdebal ve Avrupa’da Bohem trüf mantarı (the Bohemian truffle) olarak bilinir. Dyeball (boya topu) ismini, boya yapımında kullanıldığı için almıştır.

Her tür kök ile mikorizal olabildiğinden, ağaç ve bitki büyümesine yardım etmesi amacıyla, bahçıvanlar ve ormancılar tarafından bozulmuş alanların veya kesilmiş ormanların iyileştirilmesinde kullanılmaktadır.

Pisolithus iki Yunanca kelimeden gelmektedir. Piso ”bezelye tanesi” anlamındadır ve lith sıfatı ” taş” anlamındadır. Arrhisuz ise ”köke sahip olmayan” demektir.

Eş anlamlıları:  Lycoperdon arrizon, Scleroderma arhizum, Scleroderma tinctorium, Pisolithus arenarius, Lycoperdon capsuliferum, Pisolithus tinctorius’tur.

Gövde: Gençken, çoğunlukla elipsoidal veya oval, top şeklindedir. Bazen, olgunlaştıkça ilkel bir gövde geliştirirler. Ancak puf mantarlarından farklı olarak, Dyeball’un tüm içeriği verimli spor taşıyan materyalden oluşur. Örneklerin boyutları genellikle 5 ila 10 cm arasında değişir, ancak çok büyük olanlar 20 cm’ye kadar ulaşabilir ve yaklaşık 1 kg gelebilir. Sarımsı ila kahverengimsi etli bazal bölgesi bulunur.

Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus
Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus

Başlangıçta bu mantarın  gövdesinin içi ( peridyum olarak bilinir), mantar sporlarının geliştiği psöoperidiyoller olarak bilinen birçok ayrı bölmeyi (pirinç taneleri veya birlikte ezilmiş bezelye gibi) içerir. Sonunda pseudoperidia’nın ince duvarları, dış deri gövdesinden çıkan sporları serbest bırakmak için parçalanır.

Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus
Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus

Koku: Ayırt edici değil.

Ölü Adamın Ayağı mantarı

Spor Baskısı: Küresel, 7 ila 11,5 μm çapında, 2 μm boyuna kadar siğil dikenleri ile süslenmiştir.  Mantar gövdesinin tamamı kahverengi bir toz kütlesi haline gelir, bu nedenle ‘spor baskısı’ terimi uygun değildir. Sporlar toplu haldeyken kahverengi görünür.  

Habitat: Çoğunlukla yumuşak kumlu topraklarda, özellikle kıyıdaki çam ormanlarında bulunan ağaçlarda bulunur. Çam, meşe ve sedir ağaçları ile mikorizal yaşarlar.

Mevsim: Yaz, sonbahar ve Güney Avrupa’da kış boyunca bulunur.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Sclerodermataceae ailesindeki diğer mantarlar gibi yenilebilir değildir. Hatta zehirli kabul edilirler.

Ek bilgiler: Rhizopogon sp türleri ile karıştırılabilir, ancak kesit alındığında iç kısımları çok farklıdır. Tavşan böbreği mantarları genç örneklerde beyaz bir iç kısma sahip olup, olgunlaştıkça süngerimsi bir hal alır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz. Ayrıca görseller için Suzan Çelikdemir ve Hakan Baydoğan’a teşekkürü borç biliriz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae9 saat ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae2 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae4 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae6 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)