Connect with us

Mantar Türleri

Ölü adamın ayağı mantarı (Pisolithus arhizus)

Published

on

Pisolithus arhizusÖlü adamın ayağı mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Sclerodermataceae

Cins: Pisolithus

Tür: Pisolithus arhizus

Ölü adamın ayağı mantarı, yakından ilişkili birkaç tür olabilen yaygın bir dünya topu mantarıdır. Bilinen isimleri arasında Dead man’s foot ve Dyeball bulunur. Avustralya’da At gübresi mantarı (the horse dung fungus), Güney Afrika’da Perdebal ve Avrupa’da Bohem trüf mantarı (the Bohemian truffle) olarak bilinir. Dyeball (boya topu) ismini, boya yapımında kullanıldığı için almıştır.

Her tür kök ile mikorizal olabildiğinden, ağaç ve bitki büyümesine yardım etmesi amacıyla, bahçıvanlar ve ormancılar tarafından bozulmuş alanların veya kesilmiş ormanların iyileştirilmesinde kullanılmaktadır.

Pisolithus iki Yunanca kelimeden gelmektedir. Piso ”bezelye tanesi” anlamındadır ve lith sıfatı ” taş” anlamındadır. Arrhisuz ise ”köke sahip olmayan” demektir.

Eş anlamlıları:  Lycoperdon arrizon, Scleroderma arhizum, Scleroderma tinctorium, Pisolithus arenarius, Lycoperdon capsuliferum, Pisolithus tinctorius’tur.

Gövde: Gençken, çoğunlukla elipsoidal veya oval, top şeklindedir. Bazen, olgunlaştıkça ilkel bir gövde geliştirirler. Ancak puf mantarlarından farklı olarak, Dyeball’un tüm içeriği verimli spor taşıyan materyalden oluşur. Örneklerin boyutları genellikle 5 ila 10 cm arasında değişir, ancak çok büyük olanlar 20 cm’ye kadar ulaşabilir ve yaklaşık 1 kg gelebilir. Sarımsı ila kahverengimsi etli bazal bölgesi bulunur.

Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus
Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus

Başlangıçta bu mantarın  gövdesinin içi ( peridyum olarak bilinir), mantar sporlarının geliştiği psöoperidiyoller olarak bilinen birçok ayrı bölmeyi (pirinç taneleri veya birlikte ezilmiş bezelye gibi) içerir. Sonunda pseudoperidia’nın ince duvarları, dış deri gövdesinden çıkan sporları serbest bırakmak için parçalanır.

Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus
Ölü Adamın Ayağı mantarı-Pisolithus arhizus

Koku: Ayırt edici değil.

Ölü Adamın Ayağı mantarı

Spor Baskısı: Küresel, 7 ila 11,5 μm çapında, 2 μm boyuna kadar siğil dikenleri ile süslenmiştir.  Mantar gövdesinin tamamı kahverengi bir toz kütlesi haline gelir, bu nedenle ‘spor baskısı’ terimi uygun değildir. Sporlar toplu haldeyken kahverengi görünür.  

Habitat: Çoğunlukla yumuşak kumlu topraklarda, özellikle kıyıdaki çam ormanlarında bulunan ağaçlarda bulunur. Çam, meşe ve sedir ağaçları ile mikorizal yaşarlar.

Mevsim: Yaz, sonbahar ve Güney Avrupa’da kış boyunca bulunur.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Sclerodermataceae ailesindeki diğer mantarlar gibi yenilebilir değildir. Hatta zehirli kabul edilirler.

Ek bilgiler: Rhizopogon sp türleri ile karıştırılabilir, ancak kesit alındığında iç kısımları çok farklıdır. Tavşan böbreği mantarları genç örneklerde beyaz bir iç kısma sahip olup, olgunlaştıkça süngerimsi bir hal alır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz. Ayrıca görseller için Suzan Çelikdemir ve Hakan Baydoğan’a teşekkürü borç biliriz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)