Connect with us

Mantar Türleri

Akçakşır Mantarı (Pleurotus nebrodensis)

Published

on

Pleurotus nebrodensis


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Basidiomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Pleurotaceae

Cins: Pleurotus

Tür: Pleurotus nebrodensis

Yaygın olarak Funciu di basilicu olarak bilinen Pleurotus nebrodensis, IUCN tarafından 2006’da nesli kritik tehlike altında olduğu bildirilen bir mantardır. Kaynaklarda bu mantar sadece Cachrys ferulacea ile birlikte Kuzey Sicilya’daki kireçtaşı üzerinde yetişmektedir diye geçer. Ancak yakın zamanda Yunanistan anakarasından da doğrulandı ve Türkiye’de Doğu Karadeniz bölümünde Mendek (Mendik) mantarı ismiyle toplanmaktadır.

Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu nadide türe özellikle değinmek istiyoruz.

Şu anda Pleurotus nebrodensis’i koruyan bir kanun bulunmamaktadır. Sadece Madoine Mountains bölge parkının A bölgesinde çapı 3 cm’nin altında olanların toplanması yasaklanmıştır. Sicilya ve Yunanistan’da bulunduğu bölge 500 kilometrekareden azdır. Ülkemizde (Türkiye) bulunan bu türün popülasyonu için acil bir araştırma beklentisi içindeyiz.

Türlerin Sicilya’daki dağılım aralığı Madonie Dağları ile sınırlıdır. 2009’da Kuzey Sicilya’da yapılan araştırmalar sonucunda tür miktarında belirgin bir düşüş kaydedildi. Artan toplama baskısı, genel popülasyonların henüz spor salmadan hasat edilmesi sebebi ile, zaten nadir olan türün geleceğini tehlikeye atmaktadır.

Mantarın ilk kaydı 1866’da İtalyan botanikçi Giuseppe Inzenga tarafından Agaricus nebrodensis olarak yapıldı. 1886’da Fransız mikolog Lucien Quelet türleri Pleurotus cinsine transfer etti. Pleurotus eryngii ile yakından ilişkili olsa da, gerçekte benzer değildirler.

Şapka: 5 ila 20 cm çapında, açık fildişi renkli, bazen kremden fildişine, açık kahve pullu, bej rengine kadar gözlemlenir. Yüzeyi parlak veya yarı saydam, kuru, çatlama ile birlikte, pürüzsüz ve tüysüzdür.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Lameller: Aşırı açılı olup, açık fildişi ile açık bej arasındadır.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Gövde-Sap: Eti krem rengindedir. Kıvamı renk değişikliği olmaksızın serttir. Gövde (Sap) sırayla Prangos ferulacea’nın ( Mendek otu) kök ve gövde kalıntıları ile bağlantılı olan pile eksantrik veya yanak olarak tutturulmuştur. Sapın kıvamı lifli, eti katı, içi dolu, yüzeyi pürüzsüz ve açık fildişi rengindedir.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Koku: Kokusu ve tadı hafif unsudur.

Spor Baskısı:  Mendek Mantarı Mikroskobik özelliklerİ: Basidium 45 – 55 × 8 – 10 µm boyutlarında olup 4 – sporludur. Sporlar 9.0 – 12.5 × 5.0 – 7.5 µm ebatlarında hiyalin, silindirik ve pürüzsüzdür.

Pleurotus nebrodensis
Akçakşır mantarı mikroskobik görüntüleri

Habitat: Bu tür Prangos ferulacea ile bağlantılıdır. Apiaceae ailesine ait olan bu çok yıllık bitki dağ otlaklarına hakimdir. Yalnız veya toplu olarak görülür. Sicilya, Yunanistan ve çok bilinmese de Türkiye kaydı vardır.

Mevsim: Nisan ve Haziran ayları arası.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Sicilya florasının ( Mayıs ayında Madonie Dağları’nın en yüksek, en güneşli ve en dik yamaçlarında yetişir) en lezzetli mantarı olarak bilinir.

Ek bilgiler: Yapılan bilimsel çalışma ve deneylerde, Pleurotus nebrodensis’in kolon kanseri hücrelerini spesifik olarak önleme özelliklerinin olduğu gözlemlenmiştir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)