Connect with us

Mantar Türleri

Akçakşır Mantarı (Pleurotus nebrodensis)

Published

on

Pleurotus nebrodensis


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Basidiomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Pleurotaceae

Cins: Pleurotus

Tür: Pleurotus nebrodensis

Yaygın olarak Funciu di basilicu olarak bilinen Pleurotus nebrodensis, IUCN tarafından 2006’da nesli kritik tehlike altında olduğu bildirilen bir mantardır. Kaynaklarda bu mantar sadece Cachrys ferulacea ile birlikte Kuzey Sicilya’daki kireçtaşı üzerinde yetişmektedir diye geçer. Ancak yakın zamanda Yunanistan anakarasından da doğrulandı ve Türkiye’de Doğu Karadeniz bölümünde Mendek (Mendik) mantarı ismiyle toplanmaktadır.

Mantarlı Yaşam ailesi olarak bu nadide türe özellikle değinmek istiyoruz.

Şu anda Pleurotus nebrodensis’i koruyan bir kanun bulunmamaktadır. Sadece Madoine Mountains bölge parkının A bölgesinde çapı 3 cm’nin altında olanların toplanması yasaklanmıştır. Sicilya ve Yunanistan’da bulunduğu bölge 500 kilometrekareden azdır. Ülkemizde (Türkiye) bulunan bu türün popülasyonu için acil bir araştırma beklentisi içindeyiz.

Türlerin Sicilya’daki dağılım aralığı Madonie Dağları ile sınırlıdır. 2009’da Kuzey Sicilya’da yapılan araştırmalar sonucunda tür miktarında belirgin bir düşüş kaydedildi. Artan toplama baskısı, genel popülasyonların henüz spor salmadan hasat edilmesi sebebi ile, zaten nadir olan türün geleceğini tehlikeye atmaktadır.

Mantarın ilk kaydı 1866’da İtalyan botanikçi Giuseppe Inzenga tarafından Agaricus nebrodensis olarak yapıldı. 1886’da Fransız mikolog Lucien Quelet türleri Pleurotus cinsine transfer etti. Pleurotus eryngii ile yakından ilişkili olsa da, gerçekte benzer değildirler.

Şapka: 5 ila 20 cm çapında, açık fildişi renkli, bazen kremden fildişine, açık kahve pullu, bej rengine kadar gözlemlenir. Yüzeyi parlak veya yarı saydam, kuru, çatlama ile birlikte, pürüzsüz ve tüysüzdür.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Lameller: Aşırı açılı olup, açık fildişi ile açık bej arasındadır.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Gövde-Sap: Eti krem rengindedir. Kıvamı renk değişikliği olmaksızın serttir. Gövde (Sap) sırayla Prangos ferulacea’nın ( Mendek otu) kök ve gövde kalıntıları ile bağlantılı olan pile eksantrik veya yanak olarak tutturulmuştur. Sapın kıvamı lifli, eti katı, içi dolu, yüzeyi pürüzsüz ve açık fildişi rengindedir.

Pleurotus nebrodensis
Pleurotus nebrodensis

Koku: Kokusu ve tadı hafif unsudur.

Spor Baskısı:  Mendek Mantarı Mikroskobik özelliklerİ: Basidium 45 – 55 × 8 – 10 µm boyutlarında olup 4 – sporludur. Sporlar 9.0 – 12.5 × 5.0 – 7.5 µm ebatlarında hiyalin, silindirik ve pürüzsüzdür.

Pleurotus nebrodensis
Akçakşır mantarı mikroskobik görüntüleri

Habitat: Bu tür Prangos ferulacea ile bağlantılıdır. Apiaceae ailesine ait olan bu çok yıllık bitki dağ otlaklarına hakimdir. Yalnız veya toplu olarak görülür. Sicilya, Yunanistan ve çok bilinmese de Türkiye kaydı vardır.

Mevsim: Nisan ve Haziran ayları arası.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Sicilya florasının ( Mayıs ayında Madonie Dağları’nın en yüksek, en güneşli ve en dik yamaçlarında yetişir) en lezzetli mantarı olarak bilinir.

Ek bilgiler: Yapılan bilimsel çalışma ve deneylerde, Pleurotus nebrodensis’in kolon kanseri hücrelerini spesifik olarak önleme özelliklerinin olduğu gözlemlenmiştir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora1 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)