Connect with us

Mantar Türleri

Ağaçgöbeleği Mantarı (Polyporus tuberaster)

Published

on

Polyporus tuberaster – Ağaçgöbeleği Mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Polyporales

Aile: Polyporaceae

Cins: Polyporus

Tür: Polyporus tuberaster

Polyporus tuberaster, Yumrulu polipor veya Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020 Basım) adlı kitaptaki ismi ile Ağaçgöbeleği Mantarı olarak tanınır.

Bu Polipor Mantarı ilk kez 1796 yılında Hollandalı doğa bilimci Nicolaus Joseph von Jacquin (1727 – 1817) tarafından tanımlandı ve ona iki terimli bilimsel Boletus tuberaster adını verdi. 1821’de bu türü yeniden tanımlayan ve Polyporus cinsine aktaran İsveçli mikolog Elias Magnus Fries oldu. Böylece şu anda kabul edilen bilimsel adı Polyporus tuberaster’ı oluşturdu.

 Polyporus tuberaster’ın eşanlamlıları arasında Boletus tuberaster, Favolus boucheanus, Polyporus lentus, Polyporus coronatus, Polyporus floccipes, Polyporus boucheanus ve Polyporus forquignonii bulunur.

Polyporus jenerik adı ‘çok gözenekli’ anlamına gelir ve bu cinsteki mantarların gerçekten de lameller veya başka herhangi bir himen yüzeyi yerine gözeneklerde (genellikle çok küçük ve çok sayıda) sonlanan tüpleri vardır. Tuberaster özel sıfatı ise ‘yumrulu’ anlamına gelir. Polyporus tuberaster’ın mantar veren gövdeleri, bir dinlenme aşaması veya depolama yapısı olduğu düşünülen, sklerotium adı verilen, siyahımsı, patatese benzer bir yeraltı yumrudan geliştiği için olağan dışıdır.

Şapka: Bu polipor Mantarının şapka çapı 5-10 cm kadar büyür. Görünümü dirsek şeklinden ziyade yuvarlaktır, hafif veya derinden huni şeklinde olabilir, açık kahverengi ila koyu turuncu-kahverengi ve küçük pullarla kaplıdır. Şapka bazen eşmerkezli olarak zonlu, ince marj genellikle geri çekilmiş veya içe doğru yuvarlanmıştır.

Polyporus tuberaster
Polyporus tuberaster

Tüpler ve Gözenekler: Tüpler kremsi beyazdır, 1-4 mm derinliğinde olup, mm başına 1-3 aralıklı beyaz veya krem ​​​​köşeli gözeneklerle sonlanır. Gözenekler decurrent yani şapkadan sapa doğru akar durumdadır ve bu nedenle çok az çıplak gövde bırakır.

Polyporus tuberaster
Polyporus tuberaster

Gövde-Sap: 30-70 mm boy ve 15-30 mm kalınlığında olabilen sap, sağlam, etli-sert, yuvarlak veya silindirik, genelde şapka ile aynı renkte ancak toprak altında kalan yumrulu kısmı (sklerotium) kahverengi ile siyah arası renklerdedir.

Polyporus tuberaster
Polyporus tuberaster

Koku: Koku ve Tat hafif mantarımsıdır ama ayırt edici özellik değildirler.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyaz olup, sporları silindirik, pürüzsüz, 12-16 x 4-6µm boyutlarında ve inamiloiddir.

Habitat: Ağaçgöbeleği Mantarları saprobik, çoğunlukla gömülü, çürük, sert ağaçlarda (özellikle Kayın) büyürler. Yaprak döken sert ağaçların düşmüş dallarını severler. Bazen bu huni şeklindeki poliporların, sklerotium benzeri bir yumrudan (yiyecek rezervlerini depolayan ve meyve gövdesinin zorlu çevre koşullarında hayatta kalmasını sağlayan sert bir miselyum kütlesi) büyüdüğü bildirilmektedir. Polyporus tuberaster – Yumrulu Polypore, İngiltere ve İrlanda’da dahil olmak üzere Avrupa’nın çoğunda ve Asya’nın birçok yerinde görülür.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar aylarının mantarıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Genç ve tazelerinin yenilebilir ve oldukça iyi oldukları rapor edilmiştir. Yenilecek ise iyi pişirilmesi önerilir.

Ek bilgiler: Benzer mantarlar arasında Polyporus (Cerioporus) squamosus yani Pullu Mantar ilk sırayı alır. Lakin, Pullu Mantar şapkasının çapı Polyporus tuberaster a göre daha büyük boyutlarda olur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)