Connect with us

Fomitopsidaceae

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Published

on

Postia stiptica – Gevrek Postiya Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Polyporales

Aile: Fomitopsidaceae

Cins: Postia

Tür: Postia stiptica

Postia stiptica, Bitter Bracket (Acı Braket) olarak da tanınır ve dünyada oldukça yaygın bir dağılımı mevcuttur. Bu ağaç mantarı genellikle kendini çok iyi gizler. Büyük ve parlak beyaz olmasına rağmen kolayca gözden kaçarlar. Tür için gözyaşı döken, ağlayan mantarlardandır tabiri kullanılır. Çünkü, en kuru havalar hariç, hemen hepsinde kenardan sızan sulu damlacıkları ve verimli alt yüzeydeki gözenekler, bu braketi diğer birçok ilgili solgun polipordan ayırmaya yardımcı olur. P. stiptica mantarını sizlere, Türkiye Mantarları Listesi adlı referans kitabımızdaki ismi olan “Gevrek Postiya” olarak anlatacağız.

Bu mantar ilk kez 1774 yılında Jacob Christian Schaeffer tarafından Boletus albidus olarak tanımlansa da, bazionimi, Christiaan Hendrik Persoon’un tanımladığı ve bilimsel iki terimli Boletus stipticus adını verdiği 1801 yılına dayanmaktadır. İsviçreli mikolog Walter Jülich, bu türü mevcut cinsine (Postia) aktardı ve böylece şu anda kabul edilen adını Postia stiptica olarak belirledi. 

P. stiptica’nın eşanlamlıları arasında Boletus albidus Schaeff., Boletus stipticus Pers., Polyporus stipticus (Pers.) Fr., Polyporus albidus (Schaeff.) Trog, Leptoporus stipticus (Pers.) Quél., Polystictus albidus, Leff.porbidus (Schaeff.  albidus (Schaeff.) Bourdot & Galzin, Bjerkandera colliculosa P. Karst., Tyromyces stipticus (Pers.) Kotl.  & Pouzar ve Oligoporus stipticus (Pers.) Gilb.  & Ryvarden bulunmaktadır.

Cins adı olan Postia, İsveçli doğa bilimci Hampus von Post (1822 – 1911) onuruna Elias Magnus Fries tarafından verilmiştir. Spesifik stiptica sıfatı ise açık bir yaraya uygulandığında kanamayı durdurduğu iddia edilen bu braket mantarının stiptik (stiptic) özelliğine bir göndermedir.

Morfolojik (Makroskobik) Özellikleri: Postia stiptica – Gevrek Postiya Mantarı 10 cm genişliğe ve 1-3 cm kalınlığa kadar büyüyebilir. Ancak, bu mantar çoğunlukla daha küçük, düzensiz şekilli beyaz ve acı bir braket olarak bilinir. Tüpler ve gözenekler ile alt (verimli) yüzey;  sulu damlacıklar esas olarak kenar bölgesinden ve gözeneklerden dışarı atılır. Yaşlanınca rengi koyu sarıya dönebilir. Zayıf bir patojen (Ağaç zararlısı) olduğu bildirilmiştir, ancak çoğunlukla ağaç kütüklerinde, köklerin üzerinde, düşmüş ağaçların dallarında ve tabanlarında bulunurlar. Mantar gövdeleri beyaz, tüylü, üst yüzeyi pürüzlü ve aşırı acıdır.  Tür, özellikle iğne yapraklı ormanlarda Kuzey Yarımküre boyunca yaygındır. 

Mantar üst yüzeyi düzensiz görünüm arz eder. Bazen kabaca yarım daire şeklindedir, ancak daha sık olarak kabuk şeklindedir ve çok nadiren orantısız bir topaç şeklindedir. 1 ila 3 cm kalınlığında olan üst yüzey, ince kadifemsi, düzensiz, ilk zamanlar beyaz, yaşla birlikte açık hardal rengine dönüşür. Mantarın genç örneklerinde kenarlar yuvarlanır, mantar gövdeleri yaşlandıkça daha keskindir.

Postia stiptica
Postia stiptica

Tüpler ve Gözenekler: Tüpler beyazdır ve 2 ila 6 mm derinliğindedir. Gözenekler de beyazdır ve mm başına 3 ila 4 aralıklıdır. Mantarda hasıl olan  sulu damlacıkları, esas olarak kenar bölgesinden ve de gözeneklerden dışarı atılır.

Postia stiptica
P. stiptica

Gövde-Sap: Sap bulunmaz konakçı ağaca, dala veya kütüğe direk gövdeden bağlanırlar.

Postia stiptica
P. stiptica

Koku: Güçlü bir mantar kokusu hakimdir, çok acı bir tadının olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporları uzatılmış elipsoidal ila silindirik ve pürüzsüzdür. 3.5-4.5 x 2-2.5µm boyutlarında olan sporları inamiloid’dir.

Habitat: Genellikle kesilmiş ağaç kütüklerinde ve düşmüş büyük kozalaklı dallarda büyürler. Ayrıca çok nadiren de olsa kesilmiş sert ağaçların üzerinde de görülürler. Dünyada yaygın bir dağılımı olan ve ülkemizde de Çatalca-Kocaeli ve Güney Marmara Bölümleri, Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Konya Bölümü ve Akdeniz Bölgesinde kaydı yapılmış bir mantardır.

Mevsim: Yıl boyunca görmek mümkündür, ancak Sonbahar ayında sporlarını bırakırlar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Gevrek Postiya Mantarı yenilebilir olarak kabul edilemeyecek kadar acıdır.

Ek bilgiler: Postia caesia ile benzerdir ancak bu tür mavi tonlardadır ve su damlacıklarından yoksundur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)