Mortellice Mantarı – Ramaria fennica
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Gomphales
Aile: Gomphaceae
Cins: Ramaria
Tür: Ramaria fennica
Ramaria fennica, Clavaria fennica P.Karst. (1868) sinonim ismi ile de bilinen bir mercan mantarıdır.
Tür, ilk olarak 1868 yılında Petter Karsten tarafından, Finlandiya köknar ormanlarında yapılan koleksiyonlara dayanarak Clavaria fennica adı altında tanımladı. 1920 yılında Adalbert Ricken türü Ramaria cinsine aktarmıştır.
Spesifik sıfat “fennica”, orijinal koleksiyonların yapıldığı Finlandiya’yı ifade eder. Yaygın olarak “acı mercan” olarak bilinir.
Makroskobik (Morfolojik) Özelllkleri: Çalımsı, dikine çok sayıda dallanma gösteren klasik bir “mercan” formundadır. Genellikle 6-15 cm yüksekliğinde ve 4-12 cm genişliğinde gelişim gösterir.

Gövdeden yukarı doğru dikey olarak yükselen yoğun dallanma mevcuttur. Dallar zeytin sarısı, zeytunimsi kahverengi, açık hardal veya gri-kahve tonlarındadır.
Dallar çatallanarak sonlanır. Apis adı verilen dal uçları genellikle küt veya sivrice olup, gençken daha açık renkte (açık sarımsı, krem veya zeytuni tonlarda) iken yaşlandıkça koyulaşır.
Gövde-Sap: Taban kısmı gençken oldukça belirgin eflatun, mor, menekşe veya lila tonlarındadır. Olgunlaştıkça bu renk soluklaşarak kirli kahverengimsi veya zeytuni tonlara dönebilir. İyice gelişmiş, kalın ve eti bol tek bir ana tabandan başlar. Alt kısımda toprakla temas eden bölgede beyazımsı ila krem renginde misel iplikçikleri (rizomorf) bulunur.
Mantarın eti yani dokusu genç örneklerde etli, sıkı ve gevrektir; kurudukça tebeşirimsi veya kırılgan bir hal alır. Beyazımsı ila soluk krem rengindedir. Kesildiğinde veya zedelendiğinde genellikle belirgin bir renk değişimi göstermez (ancak bazen hafif koyulaşabilir).
Koku: Belirgin veya ayırt edici bir kokusu yoktur. Genellikle hafif acımsı veya turşu suyunu (lahana turşusunu) andıran ekşimsi-acı bir tada sahiptir.
Spor Baskısı: Soluk sarı ile ten rengi arası bir spor izi bırakır. Basidiosporlar ortalama 8.5–12 × 3.5–5.5 µm boyutlarındadır. Elipsoid, hafif silindirik veya fasulye görünümlü sporlar yandan bakıldığında adaksiyal kısımda hafif bir basıklık görülür. Spor yüzeyi tamamen pürüzsüz değildir; belirgin, alçak ve ince siğilli / pürüzlü (verruculose) bir süslenmeye (ornamentation) sahiptir. Spor duvarları inamiloiddir (Melzer ayıracında mavi/siyah renk reaksiyonu vermez). Basidia olarak bilinen spor keseleri 40 – 65 × 7.5 – 10 µm boyutlarında, uzamış klavat (sopamsı) formdadır. Genellikle 4 sporlu (nadiren 2) yapıdadır. Sterigmalar 4–7 µm uzunluğunda ve hafif kavisli olabilir.
Habitat: Hem İğne yapraklı (çam, göknar, ladin) hem de karışık ormanlarda nemli, gölgelik kısımlarında, toprakta ve yosun aralarında yetişir.
Türkiye’de oldukça geniş dağılımı olan bu güzel mor Ramaria türüne ülkemizin Doğu Karadeniz Bölümünde, Asıl Ege Bölümünde, Yukarı Sakarya Bölümü ile Adana Bölümünde rastlanmıştır (TML, Aralık 2020)
Mevsim: Yaz sonu ve Sonbahar (Temmuz’dan Kasım sonuna kadar).
Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüketilmesi önerilmez. Acı bir tada sahiptir ve gastrointestinal (mide-bağırsak) rahatsızlıklara neden olabilir. Ramaria cinsinde yer alan pek çok tür birbirine çok benzer ve büyük bir kısmı şiddetli sindirim sistemi zehirlenmelerine (gastrointestinal sendrom) yol açar. Bu nedenle makroskobik olarak kolayca karıştırılabilen Ramaria cinsinin bu türünün de tüketime uygun olmadığını söyleyebiliriz. Tür yenilmez kabul edilir.
Ek bilgiler: Ramaria fumiosiavellanea renk olarak benzerdir, ancak Ramaria fennica türünün boyutları çok daha küçüktür.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.