Connect with us

Entolomataceae

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Published

on

Rhodocybe asanii – Has Narinşapka Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Entolomataceae

Cins: Rhodocybe

Tür: Rhodocybe asanii

Rhodocybe asanii, Türk bilim insanı ve mikolog Prof Dr Ertuğrul Sesli tarafından keşfedilip, dünyaya ilk kez 2017 yılında Türkiye’den duyurulmuş, Entolomataceae familyasından bir mantardır.

Yeni tür Has Narinşapka mantarına (R.asanii), Türkiye’de mikoloji biliminin gelişimine yaptığı katkılarından dolayı Prof. Dr. Ahmet ASAN’ın (“asanii”) adı verilmiştir.

Şapka: R.asanii şapkası açık fildişi ila bej kırmızı renklerde olup, dışbükey ila düze yakındır. Şapka kırılgan ortalama 20-45 mm genişliğindedir. Şapka görüntüsü bazen düzensiz veya eyer şeklindedir. Belirsiz ve geniş bir umbosu vardır. Mantar yaralandığında veya yaşlandığında açık fildişi renginden bej kırmızısına, ahşap renginden kırmızımsı kahverengiye veya yer yer koyu kahverengiye dönüşür. KOH çözeltisinde hafif kırmızımsı tepkime verir, amonyak çözeltisinde ise kararma olmaz. Büyüme koşullarına bağlı olarak marj daha soluk, bazen düzensiz ve dalgalıdır. Şapka yüzeyi kuru, hafifçe keçemsi-kaba tüylüdür.

Rhodocybe asanii
Rhodocybe asanii

Lameller: R.asanii lamelleri kıvrımlı, beyazımsı ila kırmızımsı bej renklidir. Bazen şapkası ile aynı renklerde bazen ise daha soluktur. Mantar berelendiğinde lameller daha kırmızımsı olur. Orta derece kalınlıkta ve yakındırlar.

Rhodocybe asanii
Rhodocybe asanii

Gövde-Sap: Ortalama 25-40 × 5-15 mm boyutlarında olan sap, silindirik, bazen hafifçe düzleştirilmiş ve kavisli, genellikle tabana doğru biraz genişlemiş, pruinoz, fibriloz, beyazımsı ila bej, kırmızımsı kahverengi veya ele alındığında koyu kahverengi veya yaşla birlikte koyu kahverengidir. Tabanda büyük beyaz-kaba tüylü bir soğanı bulunur.

Rhodocybe asanii
Rhodocybe asanii

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Basidiosporlar ortalama 5.8 x 4.1 μm boyutlarında olup, elipsoidal veya genişçe elipsoid, ince duvarlı ve inamiloiddir. Basidia ise ortalan 20-30 × 7-8 μm boyutlarında, 2-4-sporlu, çoğunlukla 4-sporludur.

Habitat: Bu yeni keşfedilmiş olan mantarın büyük olasılıkla saprotrofik yani çürükçül olduğu bildirilmiş olup, Çam (Pinus), Göknar (Abies) ve Ladin (Picea) gibi iğne yapraklı ağaçların altında tek başına veya küçük gruplar halinde bulanabileceğini biliyoruz. Şu ana kadar sadece Türkiye’de, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde iki farklı bölgeden bilinmektedir.

Mevsim: Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Henüz bilinmiyor.

Ek bilgiler: Türk bilim insanı ve mikolog Prof Dr Ertuğrul Sesli kimdir? Hocamızı kısaca tanıtmak istiyoruz;

Prof Dr Ertuğrul Sesli
Prof Dr Ertuğrul Sesli

Prof.Dr Ertuğrul Sesli kimdir? 
1962 Trabzon Maçka doğumlu olan değerli hocamız, Trabzon Ünivesitesi Fatih Eğitim Fakültesi profösörlerinden olup, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve bölüm başkanıdır. Yüksek lisans ve Doktorasını yöredeki (Maçka ve Trabzon) makromantarlar üzerine yapmış olan hocamız, bugüne kadar, 20 mantar türünü dünyayaya ilk kez Türkiye’den tanıtmış bir Türk bilim insanı ve mikologdur. İlk kez Türk bilim insanlarının dünyaya Türkiye’den tanıttığı mantar jsayısı toplamı da böylelikle 35 türe ulaşmıştır. Prof Dr Ertuğrul Sesli hocamızın dünyaya tanıttığı türleri şöyle sıralayabiliriz; 

Clitocella obscura, Clitolyophyllum akcaabatense (Akçaabatmantarı), Cortinarius conicoumbonatus (Konik örümcekmantarı), Cortinarius gueneri (Gün Mantarı), Cortinarius squamosus (Pullu Örümcekmantarı), Cortinarius talimultiformis (Sade örümcekmantarı), Gymnopus trabzonensis (Trabzon çırpıbacağı), Helvellosebacina granulata (Mimil Mantarı), Hygrophorus agathosmoides (Laz Gaypaşuk), Hygrophorus marcocontui (Eş Gaypaşuk), Hygrophorus pinophilus (Kül Gaypaşuk), yadigarii (Baba gaypaşuk), Inocybe antoniniana (Yârenkümbeti), Lyophyllum turcicum (Öz karadönek – Türk Mantarı), Marasmiellus istanbulensis (Boğaz başdöndüren), Rhodocybe asanii (Has narinşapka), Rhodocybe asyae (Öz narinşapka), Rhodocybe cistetorum (Güdük Narinşapka), Rhodocybe tugrulii (Bey narinşapka) ve Tricholoma virgatum var. fulvoumbonatum (Şişkarakız). Bu türlerin hepsi bilimsel makaleler ile dünyaya duyurulmuş ve Dünya Mantar Bankası’na bildirilmiştir. Bu vesile ile başta Prof Dr Ertuğrul Sesli hocamız olmak üzere, Türkiye mantar çeşitliliğine katkıda bulunan tüm akademisyenlerimize ve mantar avcılarına teşekkür ederiz.

Prof Dr Ertuğrul Sesli hocamızın 1-2 aya kadar basılacak olan “Fotoğraflarla Türkiye Mantarları ve Betimlemeler” yeni rehber kitabını sabırsızlıkla bekliyor, hocamıza mantarlıyaşam ekibi olarak “başarılarınız daim olsun hocam” diyoruz.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Clitocybaceae1 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)