Connect with us

Boletaceae

Şeytan Bolet (Rubroboletus satanas)

Published

on

Rubroboletus satanas – Şeytan Bolet

Taksonomi- Bilimsel sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota 

Sınıf:  Homobasidiomycetae

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Rubroboletus 

Tür: Rubroboletus satanas

Rubroboletus satanas- Şeytanın Boleti tek tek veya gurup olarak ailecek görülebilirler.
Rubroboletus satanas

Dünyada yaygın olarak Ingilizce isimleri, Devil’s bolete ve Satan’s bolete ile bilinen Rubroboletus satanas, bolete ailesinin (Boletaceae) bir basidiomycete mantarı ve en kötü üne sahip-zehirli üyelerinden biridir.  Moleküler filogenetik verilere dayanarak, 2014 yılında yeni Rubroboletus cinsine aktarılmadan önce, Boletus satanas olarak biliniyordu.  Avrupa’nın daha sıcak bölgelerinde geniş yapraklı ve karışık ormanlık alanlarda bulunur, zehirli mantar olarak sınıflandırılır, ishal ve şiddetli kusma gibi gastrointestinal semptomlara neden olduğu bilinmektedir.  Bununla birlikte, çarpıcı kolay ayırt edici bir görünümü ve  kokuşmuş kötü kokusu nedeniyle bu mantardan zehirlenme vakaları çok nadirdir! Ayı mantarı olarakta bilinen be zehirli Bolete biz Mantarlı Yaşam ailesi olarak “Şeytan Bolet”diyeceğiz.

Şapka: Rubroboletus satanas şapka çapı, 6 ila 30 cm arasında değişir. Devil’s Bolete- Şeytan Boleti şapkası ilk bakışta tebeşirimsi beyaz ve kadifemsi olup, daha sonraları zeytin rengine yakın veya hafif kırmızımsı bir belirti ile koyulaşır. Genç örnekleri yuvarlak ve kubbeli bir şapkaya sahiptirler. Ancak bu görünüm yaşla birlikte genellikle düzensiz bir şekilde gelişir ve loblu hale gelebilir.

Rubroboletus satanas - Şeytanın boleti şapkası büyük be açık renlerdedir.
Rubroboletus satanas
Devil’s Bolete şapkası

Lameller: Şapka altında lamelleri olmaz. Lamellerin yerini diğer tüm boletlerde olduğu gibi süngerimsi gözenekler, tüpcükler almıştır. Geç örneklerde sarı veya turuncuya yakın renklerde olan bu gözenekler, sporlarının olgunlaşması ile önce turuncuya ardından kırmızıya dönerler.

Rubroboletus satanas-Şeytanın boleti mantarı şapka altı gözenekler Olgun örneklerde kırmızıdır.
Rubroboletus satanas

Gövde-Sap: Rubroboletus satanas – Şeytan boleti mantarlarının çoğu örneğinde sarkık, çürük saplar gelişir. Sapının şapkaya yakın üst kısımlarında ağırlıklı olarak sarı-turuncu zemin üzerine kırmızı bir ağ deseni, taban gidildikçe tamamen kırmızıya dönen renkler ağırlıkta olur. Sap yani gövdesinin etli kısmı kirli beyazdır ve yaşla birlikte yumuşak ve süngerimsi hale gelme eğiliminde olur. Kesildiğinde renk değiştirip maviye döner.

Devil’s Bolete yani Şeytanın boleti kesit alındığında renk değiştirir, oksidaysona uğrayıp mavileşir.
Rubroboletus satanas
kesilmiş görüntüsü

Koku: Bu türün hiçbir parçasını sakın tatmayınız. Şeytan Bolet zehirlidir☠️. Genç örneklerin hafif hoş bir kokusu vardır, ancak yaşlı olanlar oldukça kötü kokar. Zehirlenme vakalarından edinilen bilgiye göre genç örneklerinin cevizimsi hoş bir tadı vardır.

Spor Baskısı: Sporlar mikroskop altında bakıldığında fusiform (iğ şeklinde) ve 9.5-16 X 4.5-7.5μm boyutlarındadır. Spor baskısı rengi, zeytin yeşili veya kahverengidir.

Habitat: Kayın ve meşe ağaçlarının altındaki kireçli toprakları severler. Rubroboletus satanas mantarları, ılıman kuşak boyunca geniş bir şekilde dağılmıştır, ancak bildirilen yerlerinin çoğunda nadirdir. Avrupa’da, çoğunlukla güney bölgelerinde görülür ve kuzey ülkelerinde nadirdir veya yoktur. Ilık, geniş yapraklı ve karma ormanlarda yazın ve sonbaharın başında meyve verir, kalkerli (kireçli) topraklar tercih edilerek meşe (Quercus) ve tatlı kestane (Castanea) ile ektomikorizal birliktelikler oluşturur. Sık bildirilen diğer konakçılar gürgen (Carpinus), kayın (Fagus) ve kireçtir (Tilia).

Rubroboletus satanas -Devil’s Bolete geç u örnekler doğasında. Meşe ağaçlarını sever.
Rubroboletus satanas

Birleşik Krallık’ta, bu çarpıcı bolete yalnızca İngiltere’nin güneyinde bulunur. İskandinavya’da nadirdir, Baltık Denizi’nde koşulların elverişli olduğu ve oldukça kireçli toprağı olan birkaç adada görülür. Doğu Akdeniz bölgesinde, kuzey İsrail’in Yukarı Celile bölgesindeki Bar’am Ormanı’ndan [ve dar endemik altın meşe (altın meşe) ile bağlantılı olarak bulunduğu Kıbrıs adasından bildirilmiştir. Quercus alnifolia). Ayrıca Türkiye’nin Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde, muhtemelen güneye İran’a kadar uzanan dağılımıyla belgelenmiştir.

Mevsim: Yaz sonundan Sonbahar bitimine kadar görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Şeytan Bolet zehirlidir. Şeytanın boleti, özellikle çiğ yenirse zehirlidir. Doğası gereği ağırlıklı olarak gastrointestinal olan semptomlar mide bulantısı, karın ağrısı, şiddetli kusma ve altı saate kadar sürebilen kanlı ishaldir. Katharina M.Schenk-Jaeger ve meslektaşları tarafından İsviçre’de mantar zehirlenmeleri üzerine 2012 yılında yapılan bir araştırma, Rubroboletus satanas türünün tekrarlayan kusma ve kanlı ishal dahil olmak üzere ciddi gastrointestinal semptomlara neden olduğunu ispatladı. Bilindiği üzere,  Boletaceae ailesine mensup, çörek mantarları tabir edilen bu boletlerin birçoğu yenilebilir ve genellikle acemi mantar avcılarının tanımlaması için güvenli ve kolay mantarlardan olarak kabul edilirler.  Ancak, konu mantar olduğunda çoğı zaman istisnalar vardır.  Genelde Şeytanın boleti veya Şeytan Bolet olarak bilinen Rubroboletus satana mantarı bu istisnalardan biridir.  Büyük olasılıkla, olgunlaştığında “Beni yeme!” diye haykıran kan kırmızımsı sapından dolayı “satanas “ yani şeytan olarak adlandırılmıştır. Her ne kadar Olgun örneklerinde ayırt edebilme ve tanımlama kolay olsa da, gençken, sap soluk renktedir ve yenilebilir boletleri andırır ve normal bir mantar gibi kokar.  

Ek bilgiler: 2011 yazında Fransa’nın güney bölgelerinde, 184 Devil’s bolete zehirlenmesi vakası Poison Control’a çağrıldı.  Acil serviste 7 günlük bir süre boyunca görülen 58 vaka üzerinde yapılan bir çalışmada, yabani mantar yiyenler karın ağrısı (% 40), ishal (% 67) ve kusma (% 73) yaşadı ve hastaların 45’i hastaneye kaldırıldı. Etkilenen tüm bireyler, Şeytan Boleti- Devil’s bolete yedikten birkaç saat sonra gastrointestinal rahatsızlık yaşadı, ancak zamanında müdahale, destekleyici bakım ve intravenöz sıvılar sayesinde hızla iyileştiler.

Benzer türler: Suillellus luridus daha koyu bir şapkaya ve gövde tabanında turuncu ete sahiptir.Ayrıca kesildiğinde anında maviye döner. Caloboletus calopus a benzer. Bunun da açık renk bir şapkası vardır, ancak şapka altı gözenekleri kırmızı değil sarıdır. Diğer Bazı Rubroboletus cinsleri ile de benzerlik göstermektedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur!

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)