Connect with us

Boletaceae

Şeytan Bolet (Rubroboletus satanas)

Published

on

Rubroboletus satanas – Şeytan Bolet

Taksonomi- Bilimsel sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota 

Sınıf:  Homobasidiomycetae

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Rubroboletus 

Tür: Rubroboletus satanas

Rubroboletus satanas- Şeytanın Boleti tek tek veya gurup olarak ailecek görülebilirler.
Rubroboletus satanas

Dünyada yaygın olarak Ingilizce isimleri, Devil’s bolete ve Satan’s bolete ile bilinen Rubroboletus satanas, bolete ailesinin (Boletaceae) bir basidiomycete mantarı ve en kötü üne sahip-zehirli üyelerinden biridir.  Moleküler filogenetik verilere dayanarak, 2014 yılında yeni Rubroboletus cinsine aktarılmadan önce, Boletus satanas olarak biliniyordu.  Avrupa’nın daha sıcak bölgelerinde geniş yapraklı ve karışık ormanlık alanlarda bulunur, zehirli mantar olarak sınıflandırılır, ishal ve şiddetli kusma gibi gastrointestinal semptomlara neden olduğu bilinmektedir.  Bununla birlikte, çarpıcı kolay ayırt edici bir görünümü ve  kokuşmuş kötü kokusu nedeniyle bu mantardan zehirlenme vakaları çok nadirdir! Ayı mantarı olarakta bilinen be zehirli Bolete biz Mantarlı Yaşam ailesi olarak “Şeytan Bolet”diyeceğiz.

Şapka: Rubroboletus satanas şapka çapı, 6 ila 30 cm arasında değişir. Devil’s Bolete- Şeytan Boleti şapkası ilk bakışta tebeşirimsi beyaz ve kadifemsi olup, daha sonraları zeytin rengine yakın veya hafif kırmızımsı bir belirti ile koyulaşır. Genç örnekleri yuvarlak ve kubbeli bir şapkaya sahiptirler. Ancak bu görünüm yaşla birlikte genellikle düzensiz bir şekilde gelişir ve loblu hale gelebilir.

Rubroboletus satanas - Şeytanın boleti şapkası büyük be açık renlerdedir.
Rubroboletus satanas
Devil’s Bolete şapkası

Lameller: Şapka altında lamelleri olmaz. Lamellerin yerini diğer tüm boletlerde olduğu gibi süngerimsi gözenekler, tüpcükler almıştır. Geç örneklerde sarı veya turuncuya yakın renklerde olan bu gözenekler, sporlarının olgunlaşması ile önce turuncuya ardından kırmızıya dönerler.

Rubroboletus satanas-Şeytanın boleti mantarı şapka altı gözenekler Olgun örneklerde kırmızıdır.
Rubroboletus satanas

Gövde-Sap: Rubroboletus satanas – Şeytan boleti mantarlarının çoğu örneğinde sarkık, çürük saplar gelişir. Sapının şapkaya yakın üst kısımlarında ağırlıklı olarak sarı-turuncu zemin üzerine kırmızı bir ağ deseni, taban gidildikçe tamamen kırmızıya dönen renkler ağırlıkta olur. Sap yani gövdesinin etli kısmı kirli beyazdır ve yaşla birlikte yumuşak ve süngerimsi hale gelme eğiliminde olur. Kesildiğinde renk değiştirip maviye döner.

Devil’s Bolete yani Şeytanın boleti kesit alındığında renk değiştirir, oksidaysona uğrayıp mavileşir.
Rubroboletus satanas
kesilmiş görüntüsü

Koku: Bu türün hiçbir parçasını sakın tatmayınız. Şeytan Bolet zehirlidir☠️. Genç örneklerin hafif hoş bir kokusu vardır, ancak yaşlı olanlar oldukça kötü kokar. Zehirlenme vakalarından edinilen bilgiye göre genç örneklerinin cevizimsi hoş bir tadı vardır.

Spor Baskısı: Sporlar mikroskop altında bakıldığında fusiform (iğ şeklinde) ve 9.5-16 X 4.5-7.5μm boyutlarındadır. Spor baskısı rengi, zeytin yeşili veya kahverengidir.

Habitat: Kayın ve meşe ağaçlarının altındaki kireçli toprakları severler. Rubroboletus satanas mantarları, ılıman kuşak boyunca geniş bir şekilde dağılmıştır, ancak bildirilen yerlerinin çoğunda nadirdir. Avrupa’da, çoğunlukla güney bölgelerinde görülür ve kuzey ülkelerinde nadirdir veya yoktur. Ilık, geniş yapraklı ve karma ormanlarda yazın ve sonbaharın başında meyve verir, kalkerli (kireçli) topraklar tercih edilerek meşe (Quercus) ve tatlı kestane (Castanea) ile ektomikorizal birliktelikler oluşturur. Sık bildirilen diğer konakçılar gürgen (Carpinus), kayın (Fagus) ve kireçtir (Tilia).

Rubroboletus satanas -Devil’s Bolete geç u örnekler doğasında. Meşe ağaçlarını sever.
Rubroboletus satanas

Birleşik Krallık’ta, bu çarpıcı bolete yalnızca İngiltere’nin güneyinde bulunur. İskandinavya’da nadirdir, Baltık Denizi’nde koşulların elverişli olduğu ve oldukça kireçli toprağı olan birkaç adada görülür. Doğu Akdeniz bölgesinde, kuzey İsrail’in Yukarı Celile bölgesindeki Bar’am Ormanı’ndan [ve dar endemik altın meşe (altın meşe) ile bağlantılı olarak bulunduğu Kıbrıs adasından bildirilmiştir. Quercus alnifolia). Ayrıca Türkiye’nin Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde, muhtemelen güneye İran’a kadar uzanan dağılımıyla belgelenmiştir.

Mevsim: Yaz sonundan Sonbahar bitimine kadar görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Şeytan Bolet zehirlidir. Şeytanın boleti, özellikle çiğ yenirse zehirlidir. Doğası gereği ağırlıklı olarak gastrointestinal olan semptomlar mide bulantısı, karın ağrısı, şiddetli kusma ve altı saate kadar sürebilen kanlı ishaldir. Katharina M.Schenk-Jaeger ve meslektaşları tarafından İsviçre’de mantar zehirlenmeleri üzerine 2012 yılında yapılan bir araştırma, Rubroboletus satanas türünün tekrarlayan kusma ve kanlı ishal dahil olmak üzere ciddi gastrointestinal semptomlara neden olduğunu ispatladı. Bilindiği üzere,  Boletaceae ailesine mensup, çörek mantarları tabir edilen bu boletlerin birçoğu yenilebilir ve genellikle acemi mantar avcılarının tanımlaması için güvenli ve kolay mantarlardan olarak kabul edilirler.  Ancak, konu mantar olduğunda çoğı zaman istisnalar vardır.  Genelde Şeytanın boleti veya Şeytan Bolet olarak bilinen Rubroboletus satana mantarı bu istisnalardan biridir.  Büyük olasılıkla, olgunlaştığında “Beni yeme!” diye haykıran kan kırmızımsı sapından dolayı “satanas “ yani şeytan olarak adlandırılmıştır. Her ne kadar Olgun örneklerinde ayırt edebilme ve tanımlama kolay olsa da, gençken, sap soluk renktedir ve yenilebilir boletleri andırır ve normal bir mantar gibi kokar.  

Ek bilgiler: 2011 yazında Fransa’nın güney bölgelerinde, 184 Devil’s bolete zehirlenmesi vakası Poison Control’a çağrıldı.  Acil serviste 7 günlük bir süre boyunca görülen 58 vaka üzerinde yapılan bir çalışmada, yabani mantar yiyenler karın ağrısı (% 40), ishal (% 67) ve kusma (% 73) yaşadı ve hastaların 45’i hastaneye kaldırıldı. Etkilenen tüm bireyler, Şeytan Boleti- Devil’s bolete yedikten birkaç saat sonra gastrointestinal rahatsızlık yaşadı, ancak zamanında müdahale, destekleyici bakım ve intravenöz sıvılar sayesinde hızla iyileştiler.

Benzer türler: Suillellus luridus daha koyu bir şapkaya ve gövde tabanında turuncu ete sahiptir.Ayrıca kesildiğinde anında maviye döner. Caloboletus calopus a benzer. Bunun da açık renk bir şapkası vardır, ancak şapka altı gözenekleri kırmızı değil sarıdır. Diğer Bazı Rubroboletus cinsleri ile de benzerlik göstermektedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur!

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri2 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)