Connect with us

Mantar Türleri

Bodur Kirmit Mantarı (Russula brevipes)

Published

on

Russula brevipes


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Russulales

Aile: Russulaceae

Cins: Russula

Tür: Russula brevipes

Russula brevipes, yaygın olarak kısa saplı russula (Short- stemmed russula) veya küt kırılgan (The stubby brittlegill) olarak bilinen bir mantar türüdür.

 Spesifik sıfat brevipes, Latince brevis “kısa” ve pes “ayak”, dolayısıyla “kısa ayaklı” kelimelerinden türetilmiştir. Mantara atıfta bulunmak için kullanılan yaygın isimler arasında kısa saplı russula, kısa saplı beyaz russula, ve küt gevrekgill bulunur.

Eşanlamlı (Sinonim) isimleri arasında Russula brevipes var.  acrior ve Russula brevipes var.  megaspora bulunur.

Russula brevipes ilk olarak Amerikalı mikolog Charles Horton Peck tarafından 1890’da Quogue, New York’ta toplanan örneklerden tanımlanmıştır. Beyazımsı ila soluk sarı mantar gövdeleri, kompakt ve sert et, bol lameller (kısa lamelleri) ve kelepçe bağlantılarının olmaması ile karakterize edilen benzer Russula türlerinin bir grubu olan Lactaroideae alt bölümünde sınıflandırılır.  Benzer spor süsleme yükseklikleri aralığına sahip diğer ilgili Russula türleri arasında Russula delica, Russula romagnesiana ve Russula pseudodelica bulunur.

  

Şapka: 6–20 cm boyutlarında olan Bodur Kirmit Mantarı şapkası, gençken bir merkezi çöküntü ve bir içbükey kenar ile dışbükeydir.Daha sonra merkezi bir çöküntü ile geniş bir şekilde dışbükey ve sonunda sığ vazo şeklinde, kenar biraz içe doğru veya düzdür. Şapka  kuru, kel veya süet benzeri yapıdadır bazen yaşla çatlamalar oluşur.  Başlangıçta beyaz ila beyazımsı veya kremsi, kahverengimsi renk değişimleri gelişir ve bazen yaşlılıkla birlikte kahverengimsi ila turuncumsu kahverengiye dönüşür, kenar çizgili değil,  cilt oldukça sıkı bir şekilde yapışır, kolayca soyulmaz.

Russula brevipes
Russula brevipes

Lameller: Gövdeye bağlı veya hafifçe aşağı doğru inen lameller,  kalabalık veya birbirine yakın, kısa ve sıktır. İlk başta beyaz veya kremsi olan lamelleri,  bazen kahverengimsi lekelenme ve renk değişikliği gösterir.  Bazen ise özellikle gövde ile birleşme yerinin yakınında mavimsi ila mavi renktedir.

 Et: Beyaz, bazen dilimlendiğinde rengi kahverengimsi olur.

Russula brevipes
Russula brevipes

Gövde-Sap:  Sap (gövde) 3-4 cm uzunluğunda, 1,5–3 cm kalınlığındadır. Sağlam, aşağı yukarı eşit, kuru, kel ve beyazımsı bir sapı vardır. Eti Beyazdır. Bazen dilimlendiğinde rengi kahverengimsi olabilmektedir.

Russula brevipes
Russula brevipes

Koku: Koku ayırt edici olmamakla birlikte, hafif kötü veya hafif kokulu olduğu bildirilmiştir. Tat hafif, orta veya kuvvetli buruktur.

Spor Baskısı: Spor baskın rengi krem ile beyaz renklerde olur. Sporlar 7–10 x 5–7 µm (ancak bazı örneklerde çok daha küçüktür; 4–7 x 4–5 µm) boyutlarındadır. Genel olarak elipsoidden subglobose görünüme bürünebilirler.

Habitat: Russula brevipes mantarı genellikle kozalaklı ağaçların iğneleri arasında veya geniş yapraklı ağaçların yaprakları altında büyür. Bu kısa saplı mantar, köknar, ladin, Douglas köknarı ve baldıran da dahil olmak üzere çeşitli cinslerden ağaçlarla mikorizal bir ilişki içindedir.

Mevsim: Yazdan sonbahara kadar görmek mümkündür. Ilıman iklime sahip ülkelerde kışları da rastlanabilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir olmasına rağmen, Russula brevipes mantarları yumuşak veya acı bir tada sahiptir. Mantar gövdesini kaplayan ve onları ıstakoz mantarlarına dönüştüren parlak turuncu bir küf olan ascomycete mantarı Hypomyces lactifluorum tarafından parazitlendiğinde daha lezzetli hale geldikleri bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Bodur Kirmit mantarına benzer birçok tür bildirilmiştir.

Russula delica, R. brevipes’e benzeyen birkaç mantardan biridir.

 Hygrophorus subalpinus görünüşte R. brevipes’e biraz benzer ancak kırılgan etinden yoksundur ve yapışkan bir şapkası vardır. Kuzeybatı Pasifik türü Russula cascadensis de R. brevipes’e benzer, ancak keskin bir tada ve daha küçük meyve gövdelerine sahiptir. Bir başka benzer olan R. vesicatoria’nın lamelleri genellikle sap ekinin yakınında çatallanır. R. angustispora, R. brevipes’e oldukça benzer, ancak 6,5-8,5 x 4,5-5 µm boyutlarında daha dar sporlara sahiptir ve ikinci türlerde bazen gelişen soluk yeşilimsi banda sahip değildir. Avrupa’da Russula delica Bodur Kirmite en çok benzeyen türdür ve kıtanın kuzey bölgelerinde daha nadir olmakla birlikte, geniş çapta dağılmıştır.  Genel morfolojide R. brevipes’e benzer şekilde, biraz daha büyük sporlara (9–12 x 7–8.5 µm) sahiptir ve zebra benzeri sırt desenleriyle birbirine bağlanan belirgin siğiller içeren bir yüzey süslemesine sahiptir. Biberli mantar – Lactifluus piperatus, mantar dokusu kesildiğinde veya yaralandığında lateks (süt) üretmesiyle R. brevipes’ten kolayca ayırt edilebilir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)