Connect with us

Mantar Türleri

Kayışkıran Mantarı (Russula chloroides)

Published

on

Russula chloroides – Kayışkıran


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Russulales

Aile: Russulaceae

Cins: Russula

Tür: Russula chloroides

Russula chloroides, dünyada the Blue Band Brittlegill olarak bilinen bu Russula türü, Türkiye’de Kayışkıran Mantarı olarak (Türkiye’nin Mantarları Listesi-Aralık 2020) tanımlanmıştır.

Bazı kaynaklar ve uzmanlar Kayışkıran Mantarının Russula delica’nın bir alt türü olduğunu düşünseler de, Russula chloroides, ortalama olarak Russula delica’dan oldukça küçüktür.)

The Blue Band Brittlegill, dalları ve yaprak döküntülerini yukarı iterek topraktan çıkan büyük bir mantardır. Bu nedenle, büyük kirli beyaz kapak genellikle kötü bir şekilde işaretlenmiştir. Tercih edilen habitatı, bazen diğer geniş yapraklı ağaçların altında görülse de, nötr ila alkali topraklardaki meşe ağaçlarıdır.

İlk olarak 1843’yılında ona Agaricus chloroides binom bilimsel adını veren Alman mikolog Julius Vincenz von Krombholz tarafından tanımlandı. 1900 yılında bu türü Russula cinsine aktaran ve şu anda kabul edilen bilimsel türünü oluşturan İtalyan mikolog Giacopo Bresadola (1847 – 1929) bu mantara Russula chloroides adını vermiştir.

 Russula chloroides’in nispeten az sayıdaki eşanlamlıları arasında, Agaricus chloroides ve Russula delica var. chloroides bulunur.

Şapka: Şapkası 5 – 13 cm çapında olan Kayışkıran Mantarı oldukça yaygın bir mantar olup, gelişimi ve genel şekliyle bir lactarius türlerini andırır. Şapka topraktan çıktığı zaman oldukça genişler ve genellikle şapkayı işaret eden toprağı ve yaprak döküntülerini yukarı iter. Şapka dışbükey olup, hafif içe doğru bir kenar boşluğu ile sonunda huni şeklini alır. Kirli beyaz şapka yüzeyi, yaşla birlikte soluk sarımsı-kahverengi olur. Yüzeyin altında eti beyazdır ve kesildiğinde renk değiştirmez. Lactarius türlerindeki olmazsa olmaz süt, bu mantarda olmaz (diğer Tüm Russulalarda da süt bulunmaz).

Russula chloroides
Russula chloroides

Lameller: Dar ve orta aralıklı veya sadece sık olan Kayışkıran Mantarı lamelleri beyazdır, ancak lamel üzerinde bazen gözle görülür bir mavimsi renk tonu vardır. Hasar gördüklerinde ve bereleniklerinde süt salmazlar. Bu nedenle bu tür, Lactarius türünden ziyade bir Russula olarak sınıflandırılır.

Russula chloroides
Russula chloroides

Gövde-Sap:  2-6 cm boy ve 2-4 cm çapındaki sapı silindirik, kısa, beyaz renkli ve pürüzsüzdür. Bir gövde halkası (yüzük) yoktur ancak gövdenin üst kısmında solungaçların birleştiği yerde belirgin bir mavi alan vardır.

Russula chloroides
Russula chloroides

Koku: Russula chloroides, genellikle hafif meyvemsi bir sardunya kokusunu andırdığı bildirilmiştir. Bazen hoş olmayan bu kokusunun yanında, tat ise acı veya çok acıdır.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi, beyaz veya soluk kremdir. Sporları elipsidal görünümlü, 8-11 x 6.5-8.5µm boyutlarda olup, 0.75µm boyunda siğiller ile süslenmiştir. Tamamlanmamış bir retikulum oluşturan birçok bağlantı hattı ile birleştirilmiştir.     

Habitat: Nötr veya alkali toprakları seven, Russulaceae familyasının diğer üyeleri gibi özellikle meşe ağaçlarıyla ektomikorizal, karışık,geniş yapraklı ormanlık alanları habitat seçmiş bir mantardır. Türkiye’de kaydı yapılan bölgeler arasında, Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Konya Bölümü ve Akdeniz Bölgesi bulunur.

Mevsim: Yazdan Sonabahara ( Yoğun olarak Ağustos’tan Ekim’e).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kayışkıran Mantarı iyi pişirildiği takdirde yenilebilir bir mantardır. Ancak Russula mantarlarını kesin olarak teşhis etmek zor olduğundan ve bu aile ve cinsteki az sayıda da olsa türün zehirli olduğu bilindiğinden, yalnızca tür düzeyinde tam olarak tanımlayabileceğiniz örnekleri yemek için toplamak çok önemlidir. En ufak bir şüpheniz varsa bu mantarlardan ( Diğer mantarlarda da olduğu gibi) uzak durun, doğasında bırakın.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında iki tür önemlidir. Bunlar;

1-Russula delica: Koç (Koçak) Mantarı lamelleri daha az sıklıktadır ve gövdenin üst kısmındaki mavimsi-yeşil banttan yoksundur.

 2-Lactifluus piperatus: Biberli Mantara görünüm olarak benzer, ancak çok sık lamelleri hasar gördüklerinde beyaz bir lateks (süt) salgıladıkları için, ayırt etmek çok kolaydır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri19 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)