Connect with us

Bankeraceae

Balaban Mantarı (Sarcodon imbricatus)

Sarcodon imbricatus

Published

on

Sarcodon imbricatus

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Thelephorales

Aile: Bankeraceae

Cins: Sarcodon

Tür: Sarcodon imbricatus

Sarcodon imbricatus – Balaban Mantarı ( Türkiye Mantarları Listesindeki ismi ile Kiremit Balaban mantarı) ülkemizde sık karşılaşılan, dişli lamelleri ve pullu şapkası ile kolay ayırt edilebilir bir mantar türüdür. Genç örnekleri yenilebilir, yaşlı örnekleri ise bazen yenilmeyecek derecede acı olabilen bir türdür. Ülkemizde yöresel olarak bir çok isim takılsa da en çok kullanılan ismi Balaban Mantarıdır. Bu isimler arasında Geyik Sırtı, Aba Mantarı, Kara Kulak, Pos, Ayı Kulağı bulunmaktadır.

Türkiye’de resmî kaydı yapılan bölgeler arasında Doğu Karadeniz Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü , Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümü bulunmaktadır.

Tür ilk defa İsveçli botanikçi Olof Celsius 1732’de bulunmuştur. Ancak literatüre geçmesi Linnaeus tarafından yapılıp Hydnum imbricatum olmuştur. 1881’de  Fin mikolog Petter Adolf Karsten tarafından Sarcodon cinsine yerleştirilmiştir.

Ülkemizde çokca rastlanan bu türü detaylı inceleyelim;

Şapka: Şapka çapı 5-25 cm arasında olmakla beraber, habitata göre 30-35 cm ulaşabilen, devasa şapkalı türlere rastlanabilir. Merkezinde yaşla beraber derinleşen bir çöküntü mevcuttur. Ortası diğer bölgelere göre daha koyu, şapka etrafı ise kahverengi pullar ile kaplıdır. Genç örneklerinde yumuşak şapka eti görülürken yaşla beraber sertleşir.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Lameller: Lamelleri dişli yapıdadır. (Bkz. Galeri) bu dişler 0.2 ila 1 cm boyutlarında olabilir. Dişli lameller genç örneklerde beyaza yakın krem iken yaşla beraber gri – koyu gri tonlarını alır. Dişli lameller sapa yapışıktır.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Gövde-Sap: Şapkasına göre küçük bir sapa sahip olup 4-10 cm uzunluğundadır. 1.5-3.5 cm çapındadır. Sapın şapka ile birleşiminde dişli lameller sap üzerinde görülür bu bölge haricinde oldukça pürüzsüzdür. Soluk veya kahverengimsi renklerde görülür. Sap içi içi boşluklu yapıdadır.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Kahverengi.

Habitat: İğne yapraklılar ile mikorizaldır. Özellikle Köknar ile yakın ilişki kurar. Köknar + Kireçli topraklarda ise yetişmesi için tüm şartlar sağlanmış olur. Türkiyenin çeşitli bölgelerinde görülür. Türkiye’de resmî kaydı yapılan bölgeler arasında Doğu Karadeniz Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü , Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümü bulunmaktadır.

Mevsim: Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir türdür ve ülkemizde çok fazla toplanır. Genellikle acı tadıyla bilinse de genç örneklerinde acılık çok hissedilmez. Yöresel olarak ise genç örnekleri taze tüketilirken, Yaşlı örnekleri turşuluk olarak ayrılır. Uzak doğuda (özellikle Japonya) aromatik tadından dolayı mantar çayı olarak öğütme yapılır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri2 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)