Connect with us

Bankeraceae

Balaban Mantarı (Sarcodon imbricatus)

Sarcodon imbricatus

Published

on

Sarcodon imbricatus

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Thelephorales

Aile: Bankeraceae

Cins: Sarcodon

Tür: Sarcodon imbricatus

Sarcodon imbricatus – Balaban Mantarı ( Türkiye Mantarları Listesindeki ismi ile Kiremit Balaban mantarı) ülkemizde sık karşılaşılan, dişli lamelleri ve pullu şapkası ile kolay ayırt edilebilir bir mantar türüdür. Genç örnekleri yenilebilir, yaşlı örnekleri ise bazen yenilmeyecek derecede acı olabilen bir türdür. Ülkemizde yöresel olarak bir çok isim takılsa da en çok kullanılan ismi Balaban Mantarıdır. Bu isimler arasında Geyik Sırtı, Aba Mantarı, Kara Kulak, Pos, Ayı Kulağı bulunmaktadır.

Türkiye’de resmî kaydı yapılan bölgeler arasında Doğu Karadeniz Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü , Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümü bulunmaktadır.

Tür ilk defa İsveçli botanikçi Olof Celsius 1732’de bulunmuştur. Ancak literatüre geçmesi Linnaeus tarafından yapılıp Hydnum imbricatum olmuştur. 1881’de  Fin mikolog Petter Adolf Karsten tarafından Sarcodon cinsine yerleştirilmiştir.

Ülkemizde çokca rastlanan bu türü detaylı inceleyelim;

Şapka: Şapka çapı 5-25 cm arasında olmakla beraber, habitata göre 30-35 cm ulaşabilen, devasa şapkalı türlere rastlanabilir. Merkezinde yaşla beraber derinleşen bir çöküntü mevcuttur. Ortası diğer bölgelere göre daha koyu, şapka etrafı ise kahverengi pullar ile kaplıdır. Genç örneklerinde yumuşak şapka eti görülürken yaşla beraber sertleşir.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Lameller: Lamelleri dişli yapıdadır. (Bkz. Galeri) bu dişler 0.2 ila 1 cm boyutlarında olabilir. Dişli lameller genç örneklerde beyaza yakın krem iken yaşla beraber gri – koyu gri tonlarını alır. Dişli lameller sapa yapışıktır.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Gövde-Sap: Şapkasına göre küçük bir sapa sahip olup 4-10 cm uzunluğundadır. 1.5-3.5 cm çapındadır. Sapın şapka ile birleşiminde dişli lameller sap üzerinde görülür bu bölge haricinde oldukça pürüzsüzdür. Soluk veya kahverengimsi renklerde görülür. Sap içi içi boşluklu yapıdadır.

Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Kahverengi.

Habitat: İğne yapraklılar ile mikorizaldır. Özellikle Köknar ile yakın ilişki kurar. Köknar + Kireçli topraklarda ise yetişmesi için tüm şartlar sağlanmış olur. Türkiyenin çeşitli bölgelerinde görülür. Türkiye’de resmî kaydı yapılan bölgeler arasında Doğu Karadeniz Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü , Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümü bulunmaktadır.

Mevsim: Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir türdür ve ülkemizde çok fazla toplanır. Genellikle acı tadıyla bilinse de genç örneklerinde acılık çok hissedilmez. Yöresel olarak ise genç örnekleri taze tüketilirken, Yaşlı örnekleri turşuluk olarak ayrılır. Uzak doğuda (özellikle Japonya) aromatik tadından dolayı mantar çayı olarak öğütme yapılır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)