Connect with us

Mantar Türleri

Tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune)

Schizophyllum commune, Schizophyllum cinsine mensup bir mantar türüdür. Hareketle geri çekilebilen bilinen tek mantardır.

Published

on

Schizophyllum communeTüylü maymuncuk mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Schizophyllaceae

Cins: Schizophyllum

Tür: Schizophyllum commune

Schizophyllum commune, Schizophyllum cinsine mensup bir mantar türüdür. Hareketle geri çekilebilen bilinen tek mantardır. Son zamanlarda, diğer herhangi bir glukan kompleks karbonhidrattan daha yüksek olan immünomodülatör, antifungal, antineoplastik ve antiviral aktiviteleri nedeniyle tıbbi endüstrinin ilgisini çekmiştir. Etli minik gövdeleri saplardan yoksundur ve kendilerini yaprak döken ağaçların ölü odununa küçük kelepçeli mantarlar gibi tuttururlar. Bununla birlikte, bir dirsekli mantarın aksine Schizophyllum commune , gözeneklerden veya basit, düz bir yüzeyden ziyade alt tarafında lamel gibi görünen yapılara sahiptir. Yakından incelendiğinde, “lameller” sadece alt yüzeyde kıvrımlara dönüşür ve çok belirgin bir şekilde bölünmüştür ayrıca iki katına çıkarlar. Yukarıdan bakıldığında, bu sadece küçük beyaz köşeli ayraç benzeri bir mantardır. Ancak şapkanın altında, her biri merkezi olarak bölünmüş radyal lamel benzeri kıvrımları nedeniyle Split gill ( bölünmüş lamel) olarak adlandırılır.

Roper ve meslektaşları, dünyanın her yerinden bu mantarları topladılar ve filizlenmiş sporlardan misel ürettiler. İki suşun ( Suş = Bir bakteri veya virüsün genetik farklılıkları bulunan alt grupları) farklı çiftleşme tiplerinden olması nedeniyle birbirleriyle çiftleşebildiklerini gösterdiler. Ayrıca, Schizophyllum commüne’ün 28.000’den fazla cinsiyete sahip olduğunu keşfettiler.  Bu, kardeşlerin çiftleşme riskini en aza indiren bir adaptasyondur ve bu nedenle yeni genetik stokla, neredeyse % 100 oranında çiftleşmeyi başararak, genetik çeşitliliği en üst düzeye çıkarmaktadırlar.

İsveçli büyük mikolog Elias Magnus Fries şu anki bilimsel adını (Schizophyllum commune) 1815’te verdi.

Eş anlamlıları Schizophyllum commune include Agaricus alneus , Agaricus multifidus  ve Apus alneus’tur. Schizophyllum amplum (Lév.) Nakasone, Britanya’da şu anda kayıtlı olan bu cinsin diğer tek üyesidir.

Jenerik ismi olan Schizophyllum  ”basitçe bölünmüş yapraklar” anlamına gelir. Sıfat olan ”commune”ise aynı temele sahip – paylaşılan anlamına gelir ve bu türün tüm dünyada yaygın olduğunu ima eder.

Şapka: Tipik olarak 1 ila 3 cm çapında ve 0,3 ila 1 cm kalınlığındadır, sık sık bitişik şapkalarının kenarlarına kaynaşmıştır. Beyaz ve tüylü, bazen mor renklidir.

Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune

Lameller: Uzunlamasına bölünmüştür ve kuru havalarda verimli yüzeyleri (hymenium) korumak için geriye kıvrılırlar. Bağlantı noktasından (yanal veya merkezi) yayılan pembemsi gri renktedirler.

Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune

Gövde-Sap: Bu mantarın ilkel gövdeleri çok kısadır ve genellikle substrat yüzeyinin üzerinde görünmez. Ölü ağacın altındaki etli gövdeleri, kısır yüzey yoluyla ve herhangi bir sap olmadan merkezi olarak bağlanır.

Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune

Koku: Ayırt edici bir kokuya sahip değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 3-4 x 1-1.5 µm (bazen daha büyük; 5.5-7 x 2-2.5 µm), silindirik ila eliptik, pürüzsüzdür. Sistidia yoktur. Pileipell, 3-6 µm genişliğindeki elemanların bir kesitidir. Kelepçe bağlantıları mevcuttur. Spor baskısı beyazdır.

Habitat: Ölü odun üzerinde saprobik veya canlı odun üzerinde ara sıra parazit olarak yaşar. Tek başına ya da daha sık olarak, kümelenmiş bir şekilde büyürler. Çürüyen sert ağaç çubukları ayrıca kütüklerde (kalas ve tahtalar üzerinde bile) yıl boyunca gözlemlenir (büzüşerek ve daha fazla nem bekleyerek hayatta kalır). Kuzey Amerika’ya ve tüm dünyaya yaygın olarak dağılmamışlardır. 

Son yıllarda bu olağanüstü saprobik mantar, silajı sevmeye başladı. Tarla çitlerinin yanında veya ahırlarda yığılmış halde bırakılan plastik sarılı yuvarlak balyalardaki çatlaklardan çıkan etli gövdesi katmanlarında sıklıkla görülür.

Mevsim:  Tüylü Maymuncuk mantarı yıl boyunca görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Küçüklüğü ve sertliği nedeniyle, yenmez olarak kabul edilmesine rağmen, tür zehirsizdir. 2006 itibariyle, Meksika’da ve diğer tropik bölgelerde yaygın olarak tüketilmektedir. Ancak genelllikle üzerinde yetiştiği odundan daha serttir, hiç bir mutfak değeri bulunmaz.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Tüylü maymuncuk
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü Maymuncuk Mantarı-Schizophyllum commune
Tüylü maymuncuk mantarı
Tüylü maymuncuk mantarı
Split gill
Split gill

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)